fasitdaire - nota bene

Matthew Shipp.WilliamParker.Beans.HPrizm - Knives From Heaven - Thirst Ear

2012-02-13T13:09:00.000+02:00

Bu yazı Cazkolik sitesindeki Aksi İstikamet köşesi için hazırlanmıştır www.cazkolik.com/OkanAydin

Bu köşede incelemeye alıp, tabir-i caizse ameliyat masasınayatırdığımız çalışmalarda içine bir şekilde caz nosyonu da bulaşmış veziyadesiyle elektronik seslerle örülmüş albüm incelemelerine ağırlık vermeyeçalıştık bugüne değin. Öte yandan zaman zaman özgür cazın doğaçlamalarının önplanda olduğu albümlere bakarken, zaman zaman da rock müziğin isyankar halininbaşrole soyunduğu albümleri mercek altına almaya gayret ettik. Bu defakiyazımızda ise elektronik müziğin geniş coğrafyasının farklı bir kulvarıyla,cazın başat enstrümanalrından iki olan piyano ve kontrbasın kesiştiği birçalışmaya büyüteç tutuyoruz. Bu yazımız için ajandamıza takılan albüm yine birortak çalışma. Ayrıca uzunca zamandır detaylı bir inceleme için sırasınıbekleyen bu çalışmanın 2011’in ortalarında yayınlanmış olduğunu da belirtelim.2000’lerin başından bu yana “abstract hip hop” olarak tanımlanabilecektarzlarıyla hip hop’a deneysel, alternatif ve çizgidışı bir boyut kazandıran Antipop Consortium ekibinin iki azılıüyesi HPrizm (aka Priest) ve Beans ile, piyanist Matthew Shipp ve kontrbas üstadı William Parker arasındaki buişbirliğinin sonuçlarına gelin hep beraber gözatalım.

Beş yaşında piyano dersleri almaya başlayan, 12 yaşında cazayönelen ve 80’lerin ortasından bu yana New York caz sahnesinin önemlifigürlerinden biri olan Shipp onlarca albüme imza atmış üretken, vizyoner veyenilikçi biri. Cazın hatırı sayılır isimleriyle (Joe McPhee, Roscoe Mitchell,Evan Parker, David S. Ware, Joe Morris gibi) olan birlikteliklerinin yanı sıra;Spring Heel Jack, DJ Spooky, EI-P ve Antipop Consortium (aslında bu ekiple ilkbirlikteliği 2003 yılında yayınlanan Antipopvs. Matthew Shipp isimli albüm olarak anılabilir) gibi müzisyenlerle deüretimler yapmış Shipp. Projede kontrbas çalan William Parker ise yine New York caz sahnesinin özellikle deneyselişlerde öne çıkan isimlerinden biri. Ayrıca Parker’ın Matthew Shipp ilebirlikte David S. Ware Quintet’in ve ayrıca 80’lerin başında kurulan free jazzgrubu Other Dimensions In Music’in bir üyesi olduğunu da belirtmedengeçmeyelim.

Projenin diğer kanadında ise özellikle 2002 yılındaelektronik müziğin önemli kalelerinden biri sayabileceğimiz Warp Records etiketiyle yayınladıkları Arrhythmia isimli çalışmalarıyla dikkatçeken alternatif hip hop grubu AntipopConsortium ekibinin iki vokali olan HPrizm(kendisi aynı zamanda albümdeki elektroniklerden de sorumlu kişi) ve Beans var.2000’lerin ortasında birkaç yıllığına ayrılıp tekrar birleşen AntipopConsortium, elektronik müziğin IDM (Intelligent Dance Music) olarakadlandırılan kanadıyla dirsek teması bulunan, hip hop’a farklı bir yorumgetiren ve özellikle deneysel tınılarıyla dikkat çeken bir oluşum.

Özetle bir yanda caz sahnesinin iki kalburüstü ismi, diğeryanda ise her daim farklı bir kulvarda ilerleyen bir ekibin ana çekirdeğisayılabilecek isimler olunca da elimizdeki albüm tam Aksi İstikamet’lik demektebir beis görmüyoruz açıkçası.

Albüm tamamına yakını ortalama iki dakika uzunluğunda tam 20parçadan meydana geliyor. Buradan da tahmin edilebileceği üzere klasik şarkıformundan biraz daha uzak; belirli bir tema, tempo ve melodi etrafındaşekillenen kısa parçalar oluşturuyor albümün omurgasını. Baz parçalar birbirinibütünlerken, bazıları da iki farklı mod arasındaki geçişi sağlayan birer pasajgörevi üstleniyor. Albümün genel aurasını ise hip hop ve cazın yan yana durduğubir çalışmadan ziyade, “hip hop caz” olarak adlandırmak olası.

Açılışı yapan TerraCotta’da Shipp’in giriş mahiyetindeki yankılı piyano tuşelerine HPrizm’inelektronikleri eşilik ediyor. Adeta gösteri için perdenin kaldırıldığıhissiyatını veren bu yumuşak girişin ardından gelen Half Amazed A/B albümün genel havasını en iyi özetleyençalışmalardan biri. HPrizm ve Beans’in sırayla mikrofona geldikleri parçadakullanılan looplar ve elektronikler etrafında şekillenen akıcı bir melodihakim. Arada hafiften kendini duyuran Parker ise yine albümün genelinde olduğugibi parçanın destekleyici unsurlarından biri.

Rainbow Streets Aglowözellikle Shipp’in piyanosuna yedirilmiş looplar ve keskin bir synth etrafındakümelenen ve vokal kullanılmayan parçalardan biri. Albümdeki etkileyici veakılda kalıcı parçalardan biri ise kesinlikle This Is For My Brother The Wind. Özellikle vokal kullanımı, bunaeşlik eden hip hop ritmleri ve rüzgar sesi gerçekten nefes kesici. Tıpkıardından gelen ve bir anlamda bu parçanın tamamlayıcısı olan Going To Another Place’te olduğu gibi.Deforme edilmiş sesler ve hışırtılar arasında kendi yolunu bulmaya çalışan birpiyano buluyoruz bu parçada. Akıcı, sakin, kendinden emin ve sonuca ulaşacağıhissini veren kararlı ve suskun bir direnişin yansıması adeta.

Deadpan Starebaşrolleri Shipp ve Parker’ın üstlendiği sade parçalardan biri. İkili arasındaminik bir atışma olarak da dinleyebileceğiniz bu birkaç dakika albümünortalarında elektroniklere ve vokale bir es vererek dingin ve duru haliylenefeslenmemizi de sağlıyor açıkçası. RockersHi Fi albümün en renkli ama kısa parçalarından biri olarak sırasınısavarken, Non Sexorexia Shipp’inpiyanosuyla renk kattığı, agresif sayılabilecek vokalleri ve minimal loopkullanımıyla kurgusu görece sadece parçalardan biri olarak tınlıyor kulaklarımızda.In This And All Worlds’de ise konukbir vokal var. Nedelka Prescod’unenfes ve gizemli vokaline aksak bir ritm, kıpraşan elektronikler, kabarcık benzerisesler ve yankılanan vuruşlar eşlik ediyor. Özellikle vokalin kattığı renk ilebu parça da albümün akılda kalanlarından biri olmayı başarıyor.

Kalan kısımda da albümün genelinde olduğu üzere AntipopConsortium temsilcilerinin rap vokalleri, hip hop ritmlerine yedirilen niteliklielektronik oynamalar ve bunların arasında birleştirici bir vazife gören Shippve Parker’ın kısa pasaj ve melodileri ile şekillenen genel yapı adım adım devamediyor. Albümün etkileyici yanlarından bir tekrarlanan dinlemelerde ve ara pasajlardadikkatinizi çekebilecek bol sayıda minik güzellik barındırması. Bu bazen birloop, bazen bir piyano melodisi bazen de kuvvetli bir vokal olabiliyor. Albümana omurgayı oluşturan unsurların tek başlarına fazlaca ön plana çıkmadanbirbirlerini destekleyen yapılarıyla verimli bir işbirliğinin yansıması olarakvücut buluyor. Ne içine hip hop katılmış caz ağırlıklı bir müzik, ne de içinecaz katılmış hip hop ağırlıklı bir müzik; tam bir bileşke olarak “hip hop caz”.Son bir not olarak da albümü bu köşede sıklıkla adını andığımız Thirsty Ear etiketinden yayınlandığınıda not edelim.

Mini Mini Minimal : 12k

2012-01-30T14:35:00.000+02:00

Aşağıda Trendsetter dergisinin Nisan 2006 tarihli sayısında yeralan ve 30 Ocak 2012 akşamı www.radyobabylon.com adresindeki haftalık Nota Bene programında özel bir setle andığımız ( programın soundcloud versiyonu da buradadır : http://soundcloud.com/fasitdaire/nota-bene-by-fasitdaire-vol-58 ) New York çıkışlı 12k etiketine ilişkin bir değerlendirme yazısı bulunmaktadır...Buyrunuz

Noize sayfalarında sizlere daha önceden Almanya’da yerleşikiki elektronik müzik etiketinin kısa tanıtımlarını yapmıştık. Staubgold veTomlab firmalarından sonra bu kez de kıta Avrupasını terkedip okyanus ötesine,Amerika’ya uzanıyoruz. Minimal elektronik müziğin dijitalizmle iç içe geçtiğive müzik dışındaki birçok farklı disiplinle dirsek temasında bulunduğu karmabir alanın en önemli temsilcilerinden biri olan New York / Brooklyn’de yerleşik12k etiketi bu ayın Noize sayfalarındaki konuğumuz.

12k etiketinin kuruluşu yaklaşık 10 yıl öncesine, 1997yılına dek gidiyor. 12k elektronik müzik ana çatısı altındaki birincilmisyonunu “sentetik mikroskopik ses dizaynları ve estetik minimalistkompozisyonlar üretmek” olarak tanımlıyor. Etiketin kurucusu 1971 doğumluTaylor Deupree’nin müzikal profilini ses / grafik sanatçısı (sound artist,graphic designer) ve fotoğrafçı kimliklerinin biraz daha ötesinegenişlettiğimizde iç dizayn, mimari ve plastik sanatlar gibi ikincil birhalkayı daha içerdiğini görüyoruz.

1997 yılının ilk gününde resmi olarak 12ketiketini kurduktan kısa bir süre sonra, 2000 yılının eylül ayında deneyselelektronik müziğin önemli isimlerinden Richard Chartier ile birlikte bir altkol niteliğinde olan LINE (LINE ağırlıklı olarak ultra-minimal ses kurgularınınyeraldığı, dijital ses üretimlerinin ses / sessizlik ve dinleme eylemininestetik / sanatsal yorumlarıyla çevrelendiği çalışmalara ev sahipliği yapıyor)etiketinin altına imza atan Deupree, 2000’li yıllarda da müzikal iş kollarınızenginleştirmeye devam etti. Önce 2002 yılının başında dünyanın çeşitliyerlerinden önemli minimal / deneysel elektronik müzik sanatçılarının süresizolarak internet üzerinden indirilebilir mp3 formatlı parçalarını sunan “term.”,bunun arkasında da 2003 yılının sonlarında “ana akım dışı japon popu” olaraknitelendirilen çalışmaların sunulduğu “Happy” (Happy, Taylor Deupree’ninaslında Japonya dışında pek de tanınmayan Japon pop müziğinin daha deneyseluzantılarına duyduğu ilginin bir yansıması) geldi. Dolayısıyla Taylor Deupreebir yandan bu dört farklı kulvarın müzikal rotalarını belirliyor, bir yandan dakendi prodüksiyonlarını (hem kendi etiketinden hem de başka – Ritornell/MillePlateaux, Raster Noton (Almanya), Sub Rosa (Belçika), Fallt (İrlanda), Audio.NL(Hollanda), Spekk (Japonya) gibi – etiketlerden ) yayınlamaya devam ediyor.Geride kalan 10 yıllık süreç içerisinde Deupree’nin aynı zamanda InstinctRecords, Caipirinha Music, Plastic City (Amerika), Disko B (Almanya) ve Dum(Finlandiya) gibi etiketlerle de çalışmalar gerçekleştirdiğini görüyoruz.

1999 yılının ocak ayında Deupree New York’lu CaipirinhaMusic için “Mikroskopik Ses” adını verdiği bir toplama albüm hazırladı. Bualbümde Kim Cascone, Alva Noto, Ryoji İkeda, Thomas Brinkmann, Produkt/Komet(Frank Bretschneider), Digital (Wolfgang Voigt) ve Goem gibi önemli isimleribiraraya getirerek de dikkat çekti. 12k’nın kurulmasından önceki dönemde iseDeupree’yi özellikle Savvas Ysatis ile birlikte gerçekleştirdikleri “Futique”projesinde ( Luv Luv albümlerinin altını kişisel tavsiyem olarak çiziyorum )aktif olarak görüyoruz.

Merceğimizi Deupree’den biraz uzaklaştırıp 12k etiketiüzerinden odaklandırdığımızda, bir anlamda Deupree’nin kendi kişisel müzikalserüveni için kullandığı bazı ifadeleri 12k’nın müzikal misyonunu danetleştiren tanımlamalar olarak görmek mümkün: “Zaman içinde yaptığım işlerigözden geçirdiğimde aslında dijitalizm, grafik ve fotoğrafın hem birbirlerinitetiklediklerini hem de bütünlediklerini gördüm. Bunların her biri zaman içindefarklı roller üstlenerek yaptığım müziğe yansıdılar. Olabildiğince müzik dışımalzemelerin ve bakış açılarının ürettiğim müziğin içinde yer almasına ya daona ilham vermesine çalıştım.” Örneğin 12k ve alt kollarından yayınlanan herbir çalışma hem kullanılan malzeme ve kapak tasarımı, hem de kapak fotoğraflarıaçısından belirli bir estetik bütünlük içeriyor. Minimal, doğal, zamandanbağımsız ve basit formlar çerçevesinde kendini bulan bu anlayış 12k etiketinitaşıyan her bir çalışma için şaşmaz bir parola / kılavuz niteliğinde.

12k kataloğuna kısaca baktığımızda gerçekten derindenetkilenmemek pek mümkün değil: Kenneth Kirschner, Christopher Willits, Sogar,Doron Sadja, Steinbrüchel, Motion, Frank Bretschneider, Goem, O/r, GhislianPoirier, Shuttle 358, Minamo, Fourcolor, Antti Rannisto, Sawako ve SebastianRoux bu isimler arasından ilk dikkat çekenler. Dijital ses işlemlerini biranlamda sonu olmayan bir havuz olarak değerlendirdiğimizde, 12k etiketinde yerbulan çalışmaların zaman içinde çekilen anlık fotoğrafların farklı dijitalparametrelerin süzgecinden geçen bir yansıması olarak değerlendirmek mümkün.Bir his, duygu ya da noktadan hareketle şekillenen ve kendine ait bir alandaformlaşan, ama nasıl yorumlanması gerektiği ile ilgili net ipuçları içermeyip;bunu dinleyiciyi bir görev olarak aktaran bir bakış açısından bahsediyouz.Devam eden döngüler zihnimizin kıvrımlarında deşifre olurken hissedilen yenitatlar, dinleyici olarak üstlenilen bu aktif rolün en belirgin repliği aslında.Belki de sırf bu yüzden 12k müziğinin içine girmek için Eno’nun “ambient music”tanımının tam aksine sesi işleyen bir düzeneğin arka planı olmaktan çıkarıp,yeni hayal ve düşüncelerin kurgulandığı zamansız bir boyutun çerçevesinibelirleyici unsur olarak görmek gerekiyor. Sadece ses üretimini değil, elimizdetuttuğumuz CD’lerin malzemesinden kapak tasarım ve fotoğraflarına varıncaya deksanatsal bir estetik üretim izleğinde eserler yayınlayan 12k’yı izlemeye devam.

12K ALBÜM TAVSİYELERİ
1-Frank Bretschneider / Looping I – VI (And Other AssortedLove Songs)
2-Sogar / Basal
3-Taylor Deupree / Stil
4-Ghislian Poirier / Il N’ya Pas De Sud
5-Antti Rannsito / Aaniesineita

LINE
1-RichardChartier / Set Or Performance
2-Steinbrüchel/ Circa
3-SteveRoden / Air Forms

4-Vend /Wiel
5-BernhardGünter / Monochrome White – Polychrome W/ Neon Nails

********************************************************

5-6 yıl kadar önce böyle anlatmaya çalışmışız 12k etiketini. Bu bağımsız ses bugün hala minimal ve deneysel kulvarda oldukça kallavi işlere imza atmaya devam ediyor. Bu eski yazının içeriğini biraz güncellemek adına gelin minik bir ek yapalım ve birkaç video ile 12k'dan albüm çıkaran bazı isimlerin çalışmalarına bir göz kırpalım...

30. yılında bir 4AD analizi...

2012-01-23T13:43:00.001+02:00

Bu yazı Radyo Babylon'daki "Ayın Plak Şirketi" programında incelenen 4AD etiketi için hazırlanan ve bir özeti de www.radyobabylon.com adresinde bulunan yazının uzun versiyonudur efendim...Buyrunuz

90’ların henüz başı gibiydi; üniversite kampüsünün çayırçimenden nasibini almamış bahçesinde dersler haricinde minik bir arkadaş grubu arasındaillaki CDler, plaklar ve kitaplar değiş tokuş etmek için bolca arz-ı endamettiğimiz zamanlar. Elde avuçta belki belki 150-200 adetten müteşekkil, ama ozaman için çok manidar kaset arşivimizden hassasiyetle seçtiğimiz eskilerikendi aramızda paylaşıp, bir yandan da sağdan soldan topladığımız güzelalbümleri hemen kasete çektiğimiz, yeni yeni elden ele dolaştırdığımız CDlereise daha bir özene bezene yaklaştığımız, hele bir de plak oldu muydu her birinien az yarım saat incelediğimiz zamanlar. ..

Müzikal dağarcığımın o ilk zamanlarındaki oluşum sürecininen önemli kırılma noktalarından biri Beyoğlu’nun ünlü Narmanlı Hanı’nda sevgiliDeniz Pınar’ın işlettiği yerdi. İlk başlarda ürkek adımlarla adeta tavafettiğimiz bu mekan; bir yandan bir yerlerden aklımıza girivermiş bazı isimlerinalbümleri var mı diye ilk sorgulamayı yaptığımız bir kontrol noktası, biryandan da çalan müziğin her daim ön planda olduğu ve minik konuşmaların dahifısıltıyla yapıldığı kutsal bir kurtarılmış alan oluvermişti. Birkaçmetrekarelik dükkanın tavana kadar uzayan ikinci el kitapların da etkisiyleyarattığı ambiyans, bir nevi ruhsal bir arınma bile sağlıyordu bizler için.

Aynı zaman dilimine denk düşecek şekilde daha geniş açıdanbakıldığında ise özel radyoların birbiri ardına açıldığı, minik kağıtlara hangigün kim nerede çalıyor diye bolca not düştüğümüz dönemler. Bir taraftanbağımsız müzikler her yandan filizleniyor; bir yandan Mete Avunduk, Necati Tüfenk,Seren Alpsan, Barbaros Devecioğlu, Deniz Pınar gibi isimlerin radyoprogramlarını arşiv amaçlı kayıt altına alıyorduk.

Bunca girizgahın yazının asıl konusu 4AD ile kesişim kümesinedir derseniz; buyrunuz : İşte o radyo programlarından birinde geceyarılarıadını ilk defa duyduğumuz ve genellikle dönemin klişe ifadesi ile “postmodern”müzikler olarak tanımlanan grup isimleri not ediyorduk Narmanlı’ya yolumuzudüşürmeden önce. Aslında ilk kıvılcımı vokalde adeta bizlere sesiyle başka birdünyadan seslenen Elisabeth Fraser ve gitarda her daim en derinlikli tınılarıçıkarmayı ustalıkla beceren Robin Guthrie’nin başını çektiği ( aslında üçüncüeleman bas gitarist Simon Raymonde’u da anmak gerekli ) İskoçya çıkışlı CocteauTwins olmuştu. Heman akabinde takibimize takılan isim, benzer bir formasyonasahip Lisa Gerard ve Brendan Perry’den oluşan ve tüm albümlerini 4AD etiketiyleçıkaran Dead Can Dance olacaktı. Gotik Rock dendiğinde ilk anda aklımıza gelenve tarzın en belirleyici ve ilerici gruplarından olan, vokalisti PeterMurphy’nin uzun yıllardır Türkiye’de yaşadığı ( hani 2011 haziranındakiInterpol konserinde ön grup olarak çalan Mor ve Ötesi’ne bir parçada eşlik edenPeter Murphy’den bahsediyoruz ) Bauhaus olacaktı. Özellikle bu üç grupekseninde yapılan araştırmalar hafiften ajandamıza 4AD farkındalığını daekleyivermişti. Acaba buradan albüm çıkaran diğer gruplar kimlerdi ( o dönemlerinternet de yoktu tabii, unutmadan ekleyelim ) ? Bundan sonrası adeta çorapsöküğü gibi gelecek oldukça uzunca bir listeydi. Kısa bir zaman içinde 4ADetiketi taşıyan her ürün biz duymuş olalım olmayalım mutlaka edinilmesi,dinlenilmesi gereken bir çalışma olarak algılanacaktı kendi dünyalarımızda;hatta duymamış olmak biliyorduk ki bizim kendi eksikliğimizdi. Peki başkakimler vardı bu listede ? The Birthday Party, Dif Juz, The Wolfgang Press, ThisMortal Coil, Xmal Deutschland, Pixies, Throwing Muses, Lush, Modern English, Colourbox,The Breeders, Red House Painters, His Name Is Alive...Listeyi ziyadesiyleuzatmak da mümkün elbette.

İngiltere menşeili 4AD bugün geride bıraktığı 30 yılı birazaşkın süreçte bağımsız müziğin en belirleyici referans noktalarından biriolmayı ziyadesiyle başardı. Aslında 1980’de etiket ilk kurulduğunda amaç birdeneme alanı yaratmaktı. Bazı albümler önce buradan çıkacak, başarılı olurlarsaana çatı olan Beggars Banquet etiketine terfi edeceklerdi. Oysa geride kalanzaman 4AD’nin kendi ayakları üzerinde rahatlıkla durabildiği, hatta zamaniçinde aslında çatı altındaki diğer etiketlerle yanyana getirildiğinde birkaçadım öne çıktığını gösterecekti. Hatta 4AD isminin nereden geldiğine ilişkinminik hikayelerden birisi de bu sıçrama tahtası mantığından şekillendirilmişdurumda; “Bir gün gelecek ve gruplar başarılı olursa diğer etiketesıçrayacaklar”. Bir gün... For A Day... 4 A Day... 4AD. Etiket ilk kurulduğundaAxis ismini almış olsa da, daha sonradan bu ismin kullanım hakkı başka birfirmada olduğu için değişiklik zorunlu hale gelecektir. Yukarıdakine eksenaryolardan biri Orwell’in 1984 romanından esinlenerek 1980 yılında kurulanbu etiket için aradaki 4 yılı düşünerek ve ingilizcedeki FORWARD ( ileri )kelimesinden yararlanarak 4AD kombinasyonunun oluşturulduğu yönünde.

4AD’nin kuruluşu denince ilk anılması gereken isim elbettekiIvo Watts-Russell. Yada sıklıkla ifade edildiği şekliyle “Ivo”. 1954 İngiltere doğumlu Ivo sadece 4AD’ninkurucusu ( ilk aşamada Peter Kent ismini de kuruculardan biri olarakzikredelim, hak geçmesin ) olarak değil, etiketin müzikal çizgisinin belirleyicisiolmak ve bugün bile 4AD dendiğinde ilkakla gelen isimlerden olan This Mortal Coil gibi proje gruplarını oluşturmak,söz yazmak ve hatta zaman zaman keyboard çalarak müzisyen kimliğine de işiniçine katmak gibi özellikleri de var.

Aslında hikayenin başlangıçı Beggars Banquet firmasınınsahibinin 2.000 pound gibi cüzi bir parayı firmaya gelen demolardanbeğendikleri birkaç tanesini yayınlaması için Ivo ve Kent’e vermesiylebaşlıyor. “İlk gelenlerden biri “Bela Lugosi’s Dead” çalışmasını halihazırdayayınlamış olan Bauhaus’un bir sonraki çalışması olan “Dark Entries” oluyor vehemen ardından da “In The Flat Field” albümleri yayınlanıyor. Bu çalışmalarindie camiasında bolca pozitif yorumu da beraberinde getiriyor. Takip edenbirkaç yıl içinde Cocteau Twins ve Dead Can Dance’le anlaşılması ise 4AD’ninyeni ses ve yetenekleri filtrelemekte ne denli başarılı olduklarının somut birgöstergesi aslında. Nihayetinde 1982’de Nick Cave’in eski grubu The Birhday Party’ninher daim arşivlik çalışması “Junkyard”, daha sonraki albümlerinde benzer bir kaliteçıtasına erişemeseler de gotik rockın tartışmasız en iyi albümlerinden biriolarak anabileceğimiz Xmal Deutschland ve “Fetisch”, daha sonradan etiketingediklilerinden olacak olan ve daha pop öğeleriyle ön plana çıkan The WolfgangPress’in alk albümü olan “The Burden of Mules”, 1984 çıkışlı Dead Can Dance’inkendi adlarını taşıyan ilk albümü “Dead Can Dance” ve öncesinde çıkan birkaç 7inçlik çalışmanın ardından ilk full albümünü yayınlayan This Mortal Coil’in “It’llEnd in Tears” isimli çalışmalarıyla artık 4AD tarzı iyiden iyiye şekillenmeyebaşlayacaktır.

80’lerin ikinci yarısı ise, önce İngiltere menşeili etiketeimza atan ilk Amerikalı grup olan Kristin Hersh’in grubu Throwing Muses vehemen ardından daha sonradan etiketin en başarılı ve çok satan isimlerindenbiri olan Boston çıkışlı Pixies’in debut albümleri “Come On Pilgrim” ve iki yılsonra yine Pixies’in tüm zamanların en iyi indie / alternatif rock albümleriarasında kendine sağlam bir yer edinen “Doolittle” çalışmalarıyla İngiltereçıkışlı etiketin Amerika kıtasına da uzanmaya başladığı dönem olacaktır.

Burada ara bir başlık açıp özellikle ilk dönem albümlerindeağırlıklı olmak üzere 4AD’nin belirleyici müzikal kimliğinin, aynı zamanda çokkuvvetli görsel albüm kapağı tasarım çalışmalarıyla desteklendiğini debelirtelim. 80’lerin sonunda kadar olan dönemde çıkan birçok albümde aynızamanda 4AD logosunun da yaratıcısı olan Vaughan Oliver’in imzası vardır. Etikettençıkan albüm kapaklarının görsel seremonisi için şu linke gözatmanızı ricaederiz: http://www.fedge.net/~desiderata/4ad20.html

4AD’nin 90’lardaki yolculuğunun ana istasyonlarına bakacakolursak ilk gözümüze çarpan çalışma ilk albümlerini 1989’da 4AD etiketiyleyayınlayan shoegaze akımının önemli isimlerinden olan Lush’ın en başarılıçalışması diyebileceğimiz 92 çıkışlı “Spooky” albümünü sayabiliriz. His Name IsAlive’ın 1990 çıkışlı nefis kapağıyla da ayrı bir dikkatimizi çeken “Livonia”albümü, Cocteau Twins’in en başarılı çalışmalarından biri olan “Heaven or LasVegas”, Pixies’in “Trompe Le Monde” albümü, Dead Can Dance’in 90’lardaki tümçalışmaları ( Aion, Into The Labyrinth, Toward The Within, Spiritchaser ), ThePixies basçısı Kim Deal’in grubu The Breeders’ın en büyük hitleri Cannonball’uda içeren “Last Splash” albümü, The Wolfgang Press’in nefes kesen albümü “FunkyLittle Demons”, 4AD camiasından gelen Kristin Hersh (Throwing Muses ) ve FrankBlack ( Pixies ) solo albümlerinin yanısıra Lisa Germano ve Heidi Berry çalışmalarınıve Slowdive ekibinin uzantısı olan Mojave 3’ün çalışmalarını ilk anda anmakmümkün.

2000’li yılları ise 4AD açısından biraz daha farklı birperspektifte değerlendirmek gerekiyor aslında. Etiketin geride bıraktığı 20yıllık birikim, indie plak şirketleri geldiği saygın nokta ve İngilteremenşeili etiketin Amerika başta olmak üzere daha geniş coğrafyalara yayılması;özellikle alternatif / indie rock sahnesindeki birçok ismi de 4AD etiketiylebuluşturdu. Bugünden geriye kabaca son 10 yıllık 4AD diskografyasınabaktığımızda öne çıkan isimleri de şöyle özetlemek mümkün : Zomby, Deerhunter,Iron And Wine, The Big Pink, Bon Iver, Tune-Yards, Broken Records, TheNational, Twin Shadow, Blonde Redhead, Ariel Pink’s Haunted Graffiti,Efterklang, Department of Eagles, Joker, Gang Gang Dance ve Atlas Sound...

Elbette ki 4AD’nin 30 yıllık maceraperest yolculuğunu tümdetayıyla aktarmamız pek mümkün değil. Altını çizmeye çalıştığımız satırlarkilometre taşları sadece. Ancak yazının kapanışını birkaç noktayı ekstravurgulayarak yapmak elzem gibi.

Birincisi yazının bu noktaya varıncaya dek içinde çok amaçok az müzik türü tanımı kullanmış olmamız. Bir plak şirketini anlatmayaçalışırken aslında ilk notu düşülmesi gereken noktayı atladığımızı pekdüşünmeyin. Elbette 30 yıllık diskografyi birkaç türe sığdırmak oldukçaproblemli ve meşakatli bir iş. Ama yine de elimizden geldiğince kategorilerbelirtmeye çalışalım.
4AD’nin ilk dönem kataloğunda daha ziyade post-punk esintiliethereal pop, dream pop ( özellikle Cocteau Twins ve Dead Can Dance ), gothicrock ( Bauhaus ve Xmal Deutschland ) ve alternatif / indie rock türlerinin (özellikle shoegaze ve Lush, Pale Saints, His Name Is Alive, Ultra Vivid Scenegibi gruplar ) ön plana çıktığını görüyoruz. İkinci bir ana başlıkta da sözyazarı – şair ekolünden belki bahsetmek mümkün. Daha doğrusu kendi adıyla albümyayınlayan isimler ve grupları dışında solo albüm de çıkaran isimler; KristinHersh, Heidi Berry, Lisa Germano, Frank Black, Kim Deal ( The Breeders olarak )gibi. Özellikle 2000’li yıllarda 4AD etiketine dahil olan ve daha güncel birtınıya sahip ekipleri de ayrı bir grup yapmak mümkün gibi; The National, TwinShadow, Deerhunter, The Big Pink gibi.

4AD referansıyla altını çizebileceğimiz, ama daha başkabirçok etiket için de geçerliliğini koruyan bir diğer önemli nokta ise “4AD” logosununelinize aldığınız bir CD üzerine basılmış olmasının yarattığı güven ve gönülrahatlığıdır. Pazarlamacı diliyle söylersek burada oldukça kuvvetli bir markadeğeri vardır ve düşünün ki müzik gibi kişisel zevklerin tartışılmayacağı bircoğrafyada sırf o etiketin gücüyle bilmediğiniz ara yollara sapma cesaretini rahatlıklagösterebilirsiniz. Geçmişte çıkardığı kitaplarla beğeninizi kazanmış biryayınevinden belki o ana dek adını duymadığınız bir yazarın kitabı çıktığındaonu da gönül rahatlığıyla alabilmenizdeki gibi. Ve inanın özellikle müzikte budenli az yanıltan bir referans noktasını kerteriz almak yeni keşiflere çıkarkenmüzikal dimağınızı emanet edebileceğiniz en güvenli koydur.
Bugün 4AD birçok müziksever tarafından bilinen, yakinentakip edilen ve mercek altına alınan önemli bağımsız plak şirketlerinden biri.Günümüzün gelişen iletişim olanakları nedeniyle zamanında not kağıtlarınasıkıştırmaya çalıştığımız birçok değere bugünlerde daha zahmetsizceulaşabiliyoruz. Belki de o yüzden güncel takip etmenin yanına en azından 4ADgibi tüm geçmişiyle de ihtişamlı bir diskografyaya sahip etiketlerin, geçmişdönem çalışmalarına da müzikseverlerin mutlak suretle kulak kabartma gerektiğiinancındayız. Eminiz ki pişman olmayacaksınız...

4AD’den 20 albümlük bir öneri listesi

Bauhaus / In The Flat Field / 1980
The The / Burning Blue Soul / 1981
The Birthday Party / Junkyard / 1982
Xmal Deutschland / Fetisch / 1983
Dead Can Dance / Dead Can Dance / 1984
This Mortal Coil / It’ll End In Tears / 1994
Dif Juz / Extractions / 1985
Cocteau Twins / Victorialand / 1986
Pixies / Surfer Rosa / 1988
His Name Is Alive / Livonia / 1990
Lush / Spooky / 1992
The Wolfgang Press / Funky Little Demons / 1994
Gus Gus / Polydistortion / 1997
Piano Magic / Writers Without Homes / 2002
The Mountain Goats / Tallahassee / 2003
Blonde Redhead / Misery Is A Butterfly / 2004
TV On The Radio / Dear Science / 2008
The Big Pink / A Brief History of Love / 2009
The National / High Violet / 2010
Zomby / Dedication / 2011

www.4ad.com
http://www.evo.org/4ad-faq/index.html
http://www.discogs.com/label/4AD

Eskilerden gelmeye devam...2005 T.Raumschmiere Röportajı

2011-12-25T21:56:00.004+02:00

2005 yılında Trendsetter dergisinin Noize sayfaları için Marco Haas ile dostum dRWarp ( Misak Tunçboyacı ) yaptığımız röportaj :

STAY ANTI ya da MARCO HAAS : T. RAUMSCHMIERE

Mayıs ayının sonları, Tünel’in kasvetli ağzından Beyoğlu’na koşar adımlarla çıkarak tramvay rayları eşliğinde yürüyoruz soluk soluğa. Hakkında çok fazla şey duyduğumuz, okuduğumuz; özellikle de övgüyle bahsedilen canlı performansını görmek için de sabırsızlandığımız bir isim var ajandamızda. Takdire şayan Shitkatapult’un kurucusu ve punk’ın ruhunu elektronikle harmanlayan bir anti karakter olarak Marco Haas’ı (T.Raumschmiere) dinlemek ve siz Noize (Trendsetter) okuyucuları için kısa bir röportaj yapmak niyetiyle İndigo’ya ulaşıyoruz.

Performans sonları. T.Raumschmiere iki saate yakın bir süre sahnede kalıyor. Üç kişi olarak çıktıkları sahne onlara, onlarca insanın doluştuğu İndigo sahnesi de bizlere dar geliyor açıkçası. Performans bitiminde atacak teri kalmayan vücudumuzda adrenalin seviyesi tavan yapmış bir halde T.Raumschmiere’in yanına gidiyoruz. Heyecanımız biraz daha mı artıyor ne? Muhtemelen dışarıda sabahın ilk ışıkları tramvay raylarını parlatmaya hazırlanırken biz de söyleşimize başlıyoruz. Açıkçası bu görkemli geceyi kaçırmış olanlar için gerçekten üzülmekten başka bir şey gelmiyor elimizden. Yoğun turnesi esnasında İstanbul’a uğramayı ihmal etmeyen T.Raumschmiere, Apparat ve Phon.o’dan sonra damarlarımıza enjekte edilen üçüncü Shitkatapult müzisyeni oluyor. Son dönemde hareketli günler geçiren İstanbul elektronik müzik sahnesinini performans anlamında en parlak yansımalarından birine imza atan Marco Haas röportajımız sonrası yine İstiklal’deyiz. Işıklar hala sönük, Tünel inadına kapalı, köprüde az biraz trafik, ama içimizde keyifli bir gülümseme. Emeği geçen herkese teşekkürler

Öncelikle punk müziğine olan yakınlığınızdan başlamak istiyoruz. Başlarda “Stormbow” isimli bir punk grubunuz olduğunu da biliyoruz. Sonrasında kendi firmanız olan Shitkatapult’u kurdunuz. Kısaca punk’ın müzikal ve politik olarak üzerinizdeki etkilerinden bahsedebilir misiniz?

Shitkatapult etiketini ilk oluşturduğumuzda punk müziğin DIY (Do It Yourself) etiği bizi en çok etkileyen yanı olmuştu. Biz de neyi, nasıl ve niçin yapacağımızı fazlaca düşünmeden işe giriştik ve albümler yayınlamaya başladık. Sonradan da bu albümlerden nasıl kurtulacağımızı düşünmemiz gerekti (gülüşmeler). Punk müziğin içerdiği politik durulun açıkçası başlarda bizi çok derinden etkilediğini söyleyemem. O zamanlar tüm kalbimizle ve ruhumuzla sadece müzik yapmak istiyorduk ve bu yeterli bir sepebti. Zaman içinde politik söyleminden de etkilenmemize rağmen bunun hep ikinci planda kaldığını ve bu politik duruşun da genel punk sahnesinde ağırlıklı olarak belli başlı isimlerle özdeşleştiğini söyleyebilirim.

Müziğinizde yoğunluklu olarak rock ve punk etkilenimleri var. Öte yandan isminizi William S. Burroughs’un “The Dreamcops” (Almanca Die Traumchmiere) isimli hikayesinden aldınız. Bu anlamda kendinizi beat edebiyatına yakın hissediyor musunuz ? Ya da oradaki basit insanların farklı hikayeleri ve anti-kahraman figüründen beslendiğinizi belirtebilir miyiz ?

İşte bu tam olarak Burroughs’u muhteşem buluyor olmamın ana sebebi. Her zaman normal şeyleri tasvir etmiştir belki ama bunu hep çok farklı açılardan yapmıştır Burroughs. Onun kitaplarından birini okuduğunuzda, örneğin “Junkie”de, devamlı olarak eroin talep eder hale bile geleblirsiniz. Belki eroinle ilgili onlarca kitap vardır ve bunların hepsi de eroinin zararlarından ve haklı olarak ne kadar da kötü bir şey olduğundan bahsederler. Ama Burroughs’un dünyasında her şey rahatlıkla ters yüz edilmiş olarak karşınıza çıkabilir. O gerçekten basit insanların karmaşık hikayelerini yaratmıştır.

Müzikal tarzınızın birebir benzerlerini göstermek oldukça güç. Yaptığınız bazı açıklamalarda gerçekten kendinizi kimseyle kıyaslayamadığınızı ve farklı bir tarzınız olduğundan bahsediyorsunuz. Nedir bu farkı yaratan ?

Belki de sadece içimden geldiği gibi yapıyor olmam. Aslında zor bir soru. Sadece yapmak istediğimi yapmak zorunda olduğumu hissediyorum diyebilirim. Belki de birçok tarzı bir şekilde kaynaştırıyor olmam buradaki en önemli etken. Punk, electro, techno, rock vesaire. Bu kadar değişik kaynaklardan besleniyor olmam, sanırım farkı bu yaratıyor.

Çok farklı kaynaklardan feyz aldığınızı belirtiyorsunuz. Çalışmalarınızı dinlediğimizde bu çok katmanlılığı görmek mümkün. Buradan yola çıkarak parçalarınızı nasıl oluşturduğunuzu sormak istiyoruz.

Başlangıçta kafamda ana bir düşünce ya da melodi olmadığını itiraf etmeliyim. Sadece stüdyoya giriyorum ve ne var ne yok alet edavatlarla kıyasıya bir mücadele içine giriyorum. Sonunda durup, ortaya çıkanlara bakıyorum. Bazen güçlü olduğunu hissettiğim paralar çıkarken bazen de sadece ambient seslerden oluşan, üzerinde hiçbir melodi olmayan pasajlar yaptığımı görüyorum. Bahsettiğiniz o farklı katmanlar da bu yelpaze içinde bir şekilde kendilerine yer buluyor. Bazen aynı parçanın farklı sekanslarında, bazen de tamamen ayrı bir fikir bütünü olarak tek bir parça olarak.

Shitkatapult diğer elektronik müzik etiketleriyle kıyaslandığında yelpazenin farklı dilimlerinden lezzetler sunan bir etiket olması nedeniyle öne çıkanlardan biri. Bu çeşitliliği nasıl kontrol ediyorsunuz ? Elinize geçen her iyi çalışmayı yayınlıyor musunuz yoksa bazı filtrelemeler söz konusu mu ?

Öncelikle elimize geçen her çalışmayı yayınlamadığımızı söylemem lazım. Ama sizin de dediğiniz gibi Shitkatapult farklı tarzları birarada sunabiliyor. Açıkçası çok fazla üretimin olduğu bir ortamda önceliği kendi sanatçılarımıza vermek zorunda kalıyoruz. Amacımız her bir Shitkatapult sanatçısının belli bir sirkülasyon dahilinde, en azından iki yılda bir albümlerini yayınlamak. Bu da nereden baksanız elinizde 10 tane farklı isim varsa iki yıllık bir albüm yayınlama programının dolması anlamına geliyor. Ama yine de her zaman farklı fikir ve hikayeleri olan isimlere, albümlere açık olduğumuzun altını çizmem lazım. Quasimodo Jones’un Shitkatapult etiketiyle yayınlanan ilk abümü mesela bunun güzel bir örneği.

Oldukça ses getiren “Radio Blockout” aynı zamanda Nova Mute etiketiyle yayınlanmıştı. Bunun sebebi neydi ?

Kısaca para desem sanırım yeterli olacaktır (gülüşmeler. )Açıkçası Nova Mute etiketiyle yayınlanan “Radio Blockout” benim herhangi bir çalışmamı yayınlayıp da karşılığında para aldığım ilk albümdü. Bunun için de benim için farklı bir yeri olduğunu söyleyebilrim.

Aslında bunu performansınız öncesinde sormayı düşünüyorduk. Ama yine de sormadan geçmek istemiyoruz. Sahne üzerindeki ruh halinizden ve neler hissettiğinizden bahseder misiniz ? Çünkü bu akşam performansınız gerçekten çok etkileyiciydi ve bu sadece bizim değerlendirmemiz değil.

Yorum için teşekkürler. Sahnedeyken sadece orada olduğumu hissetmeye çalışıyorum. Çaldığım müziği duyuyor ve hissediyorum. Hatta oldukça yüksek sesle duyuyorum. Kısa bir süre içinde de sahnede yaratmaya çalıştığımız müzikal girdabın içine giriyorum ve açıkçası bunun dışındaki hemen her şeyi de unuttuğumu söyleyebilirim. O esnada etrafta 5, 500 yada 5000 kişi olması beni çok değiştirmiyor. Elebette ki her canlı performansta dinleyici ile aktif iletişime geçmek önemlidir. Seyirciden iyi bir geribildirim aldığın zaman hem daha fazla keyif alıyorsun hem de bu performansını olumlu yönde beslemeye başlıyor. Ama yine de öncelikli olarak sadece ve sadece yaptığım müziğe konsantre olduğumu bir kez daha belirtmek isterim.

Birkaç ay öncesinde Shitkatapult’u beraber idare ettiğiniz Apparat da (Sascha Ring) buradaydı. İkinizin beraber çok etkileyici çalışmalar üretebileceğinizi düşünüyoruz. Böyle bir projeniz var mı acaba ?

Evet. Sascha’yla beraber ortak bir çalışma yapmayı çok istiyoruz. Hatta kabaca iki yıldır bununla ilgili devamlı konuşuyoruz. Ama açıkçası hala birkaç parça bile üretecek vakit bulamadık. Ama en azından bir mini albüm mutlaka yapacağız beraber.

Son albümünüz ne zaman piyasaya verilecek ? Bu akşam yeni albümden de parçalar çaldınız galiba.

Albüm ağustos sonu gibi piyasaya verilecek. İlk single ise haziran ortasında çıkacak. Evet, çaldığım parçaların 4-5 tanesi yeni albümdendi. Kabaca yeni albümüm için “Radio Blockout”u anımsatan bir çalışma diyebilirim. Hem rock’n’roll soslu güçlü parçalar var albümde, hem de daha sakin, olgun diyebileceğim; sizi içine çeken ya da benim oturma odası müziği tanımıma giren tarzda parçalar mevcut.

İlk baştaki punk ve DIY etiğine dönecek olursak, günümüzde de gelişen teknolojik olanaklarla birlikte insanlar tek başlarına oldukça cüzi harcamalar yaparaktan evlerinde parçalar, albümler üretebiliyor. Bu anlamda bir paralellik görüyor musunuz ? Yoksa o dönemdeki punk müzisyenlerinin farklı bir duruşu olduğunu siz de kabul eder misiniz ?

Kesinlikle ikisinin kıyaslanamayacağını düşünüyorum. Punk kurulu düzene karşı bir başkaldırı niteliği taşıyordu. Statükoya ve düzene ayak direyen bu kişilerin tutumlarını genel bir değerlendirmede evine sadece bir PC ve gerekli yazılımları alarak müzik yapan insanların tutumlarıyla yan yana koymak mümkün değil. Bu insanların çoğunun belli bir işleri, gerlirleri ve yaşam standartları mevcut. Ama o dönemin punk kültüründe bu tip karşılıklar bulmanız pek olası değil. Her ne kadar ikisinde de DIY olarak görebileceğimiz bir yaklaşım olsa da, günümüzde bu yolla üretilen çok fazla malzeme var ve açıkça söylemek gerekirse bunların hatırı sayılır bir kısmı da oldukça düzeysiz ve işe yaramaz şeyler.

Tüm bu gelişimin iyi ya da kötü diye tespitini de yapamıyorum. Bir yandan üretilen bu kadar fazla çalışmanın arasından gerçekten iyi olanları bulup çıkarmak çok zahmetli bir iş haline geliyor ama öte yandan da kendi müzikal tadınıza uygun lezzetleri bulmak için de birçok seçeneğiniz oluyor. Hatta gereğinden fazla seçim hakkını bile olabiliyor.

Teknolojiyi yakından izliyor musunuz ? Zira üretilenler kadar hızlı gelişen bir alan da bu müzikleri ürettiğiniz cihaz, program ve aparatlar diyebiliriz.

Elimden geldiğince takip etmeye çalışıyorum. Ama bunu sadece işimin bir gereği olarak ve güncel kalmak adına yapıyorum. Yoksa her çıkan teknolojik yeniliği takip eden ve öğrenen bir çılgın olduğumu söyleyemem.

En sevdiğiniz punk grupları hangileri peki ? Ya da sizi en çok etkileyen isimler diyelim.

Misfits, Trio, Black Flag, Shellac (tam bir punk grubu sayılmasa da en beğendiğim gruplardan biri), Dead Kennedys elbette ve Nine Inch Nails’i de listeye eklemek isterim çok sevdiğim bir grup olarak.

Remiksleriniz arasından bir seçim yapmanızı istesek ?

Açıkçası çok fazla sayıda remiks çalışması yaptım. Aralarından iyi bir seçim yapmam pek mümkün değil. Zaten çoğunu da hatırlamıyorum. Genel olarak remiks parçalar yapmayı da çok seviyorum. Fazla kafa patlatmadan hazır oluşturulmuş bir materyali tekrar parçalayıp yeniden düzenlemekten keyif alıyorum.

Son olarak parçalarınızı ağırlıklı olarak hangi programda yapıyorsunuz ?
Sanırım en çok Cubase kullanıyorum.

Sıcak, İçten ve Organik...2005 Nisan'ından Apparat Röportajı...

2011-12-21T11:24:00.001+02:00

Yıllar önce Sascha Ring ilk defa olarak Indigo'da çalmaya geldiğinde Trendsetter dergisi için sevgili Misak Tunçboyacı'yla ( dR.Warp) birlikte kendisiyle yaptığımız röportaj sanki bugüne ait ipuçları da içeriyor gibi...Bakalım :

SASCHA RING NAM-IDİĞER APPARAT’LA BERLİN’DE BAŞLAYANSOHBETİMİZ TÜNEL’DE NOKTALANDI!

Karın yağmakla yağmamak arasında tereddüt ettiği, insanıniçini ürperten soğuk bir Berlin öğleden sonrasında kolumun altında plaklarla girdimShitkatapult’un ofisine. Bir yandan derdimi anlatmaya çalışıyor, bir yandan dayan masada müstehzi bir ifadeyle beni dinleyen genç adama bakıyordum. Cümlembiter bitmez kendisine dönüp, “Siz Apparat’sınız, değil mi?” deme cesaretininasıl gösterdim diye düşünürken, aslında bunun yaklaşık 45 dakikayı bulan çokkeyifli bir sohbetin de ilk adımı olduğunu çok sonradan İstanbul’a dönerkendüşündüm. Şubat’ın son günlerinde Apparat (nam-ı diğer Sascha Ring) ismi,İndigo’da iki saatlik bir performans sonrası hafızalarımıza kazındı. Hemenertesi gün, bu defa Taksim’de bir cafede sözleşip sıcak bir röportaj yaptıkkendisiyle.

Küçük yaşlarda davulçalarak başlayan müzik yaşantınızda, 90’lı yılların başından itibarenelektronik müziğe yönelmenizin ana sebebi neydi ?

O zamanlar oldukça küçüktüm ve davul çalmak benim için birgrupta çalma amacı olmaksızın, eğitim gibi düşündüğüm bir şeydi. Babamın birgrubu vardı ve o çalarken yanında olmak beni heyecanlandırırdı. Çoğunluklagaraj topluluklarında çalınmaya başlanılan 13-14 yaşlarına geldiğimde,elektronik müzik herkesin gündemindeydi. Ben de madem davul makinaları vebilgisayar var, ne diye kocaman davul setiyle uğraşayım diye düşündüm. Sanırımelektronik müzikle olan ilk sıcak temasım bu düşünceyle şekillendi.

DJ’liğin yanı sıra90’ların ortasında Berlin’e yerleşmenizle birlikte parçalar üretmeyebaşladınız. Berlin elektronik müziğin merkez noktalarından biri olarak müzikalkariyeriniz için kaldıraç vazifesi görecek bilinçli bir tercih miydi ?

Berlin’e ilk gidişim aslında tamamen müzikal nedenlerindışındaydı. DJ’lik yapıyordum ve müzik hala benim için hobiydi. Depolarda kendipartilerimizi düzenliyorduk. Berlin’e geldiğimdeki durumu şöyle özetleyebilirim: Müziğin çok içindeydim ama asıl amacım grafiker olmaktı ve bunu da doğduğumkasvetli, küçük işçi kasabasında yapma şansım yoktu. Daha sonrasında Berlin’inelektronik müzik için ideal bir şehir olduğunu gördüm ve ilk parçalarımıüretmeye başladım.

Mumu etiketiyleyayınlanan “prüfsumme 8” teknoya yakın bir çalışmaydı. Zamanla standartvuruşlardan oluşan parçalardansa ses olgusuna odaklanıp, onu şekillendirerekparçalar üretmeye başladınız. Daha dinamik ve değişken ses varyasyonlarınıntakipçisi olduğunuz bu geçiş süreciyle ilgili düşüncelerinizi alabilir miyiz ?

Asıl değişim şu şekilde oldu, ki hala insanların nasıl olupda stüdyoya girip tekno müzik yapabildiklerine anlam veremiyorum; yani gündesekiz saat boyunca aynı vuruşu dinlemekten bahsediyorum. Standartlar içersinde kalarak sıkıcı şeylerüretmektense yeni açılımlar kovalamayı tercih ettim. Stüdyoda geçirdiğim kocabir yılın ardından daha soyut ve derin parçalar üretmeye çalıştım ve bundan çokdaha fazla keyif aldığımı gördüm. Daha sonra da bir daha hiç standart bir teknoparçası yapmadım.

Müziğinize dönecekolursak, genelliklşe çalışmalarınız olumlu kritikler aldı ve yayınlandıklarıdönemlerde ayın albümü olarak listelendi. Değerlendirmelerin ortak noktasıçalışmalarınızın IDM tarzının en iyi örnekleri olduğu yönündeydi. Bu görüşparalelinde müziğinizi genel olarak elektronik müzik çatısı altında neredekonumlandırdığınızdan bahsedebilir misiniz ?

Çok farklı tarzlarda çalışmalar yaptığım zaman aslında tamolarak kendimi nereye konumlandırdığım gerçekten zor bir soru olup çıkıyor.Çalışmalarım genelde IDM türüne sokulsa da buna pek katılmıyorum. Örneğin sonçalışmalarımda elektronik müzikte alışılageldiğinden çok daha fazla enstrümankullanıyorum. Bu parçaları gitarla çalsanız dahi tanınabilecek bir üstkimlikleri var. Bu elektronik müzik açısından oldukça önemli bir değişiklik.Öte yandan, tamamıyla elektronik olan parçalarımsa ses tasarımına giriyor.Böyle iki uç varken de sadece IDM demek tam anlamıyla kapsayıcı bir tanımlamaolmuyor.

Sizin için müzikyaşama karşı duruşunuzu ifade ettiğiniz bir araç mıdır yoksa tam aksine dışdünyadan kaçmanın bir yolu mu ? Müziğinizle sıkı sıkıya harmanlanmış“duygusallık” kavramı paralelinde soruyorum bunu.

Yapmayın. Benimle vakit geçiriyorsunuz. Tamamen duygusalbiri izlenimi mi verdim yoksa size ( gülüşmeler ) ? Elbett ki müziğimdeduygusallık çok ön planda. Ama müziğimin dış dünyadan kaçmak için bir araçolduğunu söyleyemem. Daha doğrusu, belli sosyal niteliklere sahip olduğunudüşünen biri olarak böyle bir kaçışa ihtiyaç duyduğumu düşünmüyorum.

Son çalışmanız “Silizium”öncekilere kıyasla gerçekten farklı bir çalışma. Özellikle ön plana çıkan yaylıçalgılar ( Complexacord ) ve Raz O.Hara’nın vokalleri var. Müzikal kariyerinizebaktığınızda bu çalışma nerede duruyor ?

Son çalışmanın farklı olmasının en önemli sebebi bir “PeelSession” olması. Londra’ya gidip dizüstü bilgisayarımdaki dosyalarıçalmaktansa, daha anlamlı ve daha fazla değer taşıyan bir şey yapmam gerekirdiye düşündüm. Yaylı partisyonlar uzun zamandır aradığım bir yenilikti.Vokaller başlangıçta biraz soru işareti olmakla birlikte Raz’ın o gizemli veçok katmanlı yorumuyla farklı bir boyut kazandı. Sonuçta Apparat izleğininoldukça dışında bir sonuç ortaya çıktı.

Yaylı enstrümanlarmüzikal yapının çağdaş klasik müziğe göndermeler içermesi için mi eklendi yoksatamamen daha akustik kokan bir atmosfer için mi ?

Basitçe; çok sevdiğim enstrümanlar olduğu için. ZatenLondra’daki stüdyo, kayıdın üzerinde sonradan çok da fazla değişiklikyapılmasına müsaade etmeyen analog bir yapıya sahipti. Dolayısıyla çok fazlamüdahale olmadan direkt performansı yansıtan bir çalışma oldu.

Ekoplekz. Intrusive Incidentalz Vol 1. Punch Drunk ( minima )

2011-12-21T10:54:00.001+02:00

Nick Edwards’ın solo projesi Ekoplekz’in 2011 yılı sonlarında yayımlanan çalışması elektronik müziğin metruk köşe başlarında, modern dijital üretim süreçlerindense analog döneme göz kırpan bir anlayışla şekillendirilmiş, lo-fi kayıtlardan ve anlık ses doğaçlamalarından oluşan tekinsiz bir çalışma. Throbbing Gristle ve Cabaret Voltaire’i anımsatan bu ses oyunlarında post-punk döneminin işlenmemiş, çiğ ve deforme ses örgülerinin başrolde olduğunu söylemek mümkün. Albüm boyunca oluşturulan karanlık ve kasvetli atmosfer, peşine takılıp gidebileceğiniz melodik yapıların azlığı ve ağır baslar arasında gidip gelen ses dalgaları, ilk dinlemede alışmamış kulaklar için biraz fazla yorucu olabiliyor. Öte yandan Ekoplekz doğaçlamanın ve ses bükülmelerinin ön planda olduğu bu geniş oyun havzasından bir şekilde nitelikli bir ses kümesi çıkarmayı başarıyor. Elektronik müziğin uç noktalarında gezinirken ses olgusuna odaklanan çalışma, deneysel işlere ekstra kulak kabartanlar için mutlak suretle not edilmesi gereken keyifli bir yolculuk vadediyor.

Byetone. Symeta. Raster Noton ( minima )

2011-12-17T15:51:00.003+02:00

90’ların sonunda bu yana Berlin’den deneysel ve minimal elektronik müziğin ana rotasına ciddi katkılar yapan Raster Noton etiketinin ( ya da topluluğunun ) kurucularından olan Olaf Bender’in solo projesi Byetone, 2008 yılındaki akıllara kazınan çalışması Death of a Typographer’ın ardından yine etkileyici bir albümle karşımızda. Byetone bir şekilde ana akım tekno müzik tariflerinin tamamen dışında; zaman zaman eğlenceli, enerjisi yüksek, dinamik ve bir anlamda matematiksel denebilecek kuramsal bir müzik üretiyor. Robotik tınıların etrafına serpiştirilen kuvvetli baslar, “glitch” esanslı ve Pan Sonic referanslı sinyaller edepli kıvamda kullanılan gürültü parçacıklarıyla bir araya gelerek uyuşturucu bir etki yaratıyor Byetone’un müziğinde. Marazî bir yanı da bulunan parçaların döngüsel hamuruna yedirilmiş olan makine sesleri ve endüstriyel dokunuşlar yarattıkları titreşimlerle giderek daha gergin bir atmosfer oluşturuyor. Bir önceki albüme kıyasla daha agresif, sert ve taviz vermeyen bir müzikal çizginin yakalandığı bu çalışmada özellikle açılışı yapan “Topas” ve onunla el ele devam eden “Telegramm” ile “Helix” isimli parçalar bir adım öne çıkıyor. 90’ların Pan Sonic ruhunun 2000’lerdeki en güzel yansımalarından biri; daha ritmik ve daha coşkulu.

Haossaa. Haossaa. Peyote (minima)

2011-12-16T11:26:00.001+02:00

arkaoda’da geçtiğimiz aylarda ikincisidüzenlenen Demonation Festivali’nde ilk defa canlı seyrettiğim Haossaa ekibininkendi adını taşıyan çalışması, aynı zamanda ilk albümü olma özelliğini taşıyor.Dokuz adet kısa süreli zımba gibi parçadan oluşan albüm hardcore, punk ve biranlamda noise arasında tavizsiz ve cüretkâr bir şekilde tam tabiriyle ciritatıyor. İlk saniyesinden itibaren 90’larda ülkemize de gelmiş olan Ruinsgrubunu anımsatan (bir bas ve davuldan oluşan Ruins’de aynı zamanda vokal devardı, Haossaa’nın bu albümündeyse vokal yok) Haossaa ekibi üç kişiden oluşuyor.Bir an olsun düşmeyen tempoları, özellikle davulun güçlü vuruşlarıyla çıkılanmaceraperest yolda gitarların cengâver takipçiliği ve bunların arasına birşekilde serpiştirilen güçlü melodik kurgu albümü baştan sona tarza yakınolanlar için nefis bir dinleti hâline getiriyor. Bu kuvvetli patlamalararasında anlık kopmaların olmaması ekip arasındaki kimyanın tuttuğunun da birgöstergesi. Kısa zaman içinde müzik yapım ayağında oldukça nitelikli işlereimza atan Peyote de bu açıdan güçlü bir alkışı hakediyor.

The Field. Looping State Of Mind. Kompakt (minima)

2011-12-15T12:20:00.000+02:00

AxelWillner’in yine Kompakt etiketini taşıyan ilk iki albümü sonrası yayımlananüçüncü stüdyo albümü, en kestirmeden söylersek yılın en iyi elektronik müzikalbümlerinden biri. Willner’in ilk çalışmalarına nazaran çok daha yoğun,kişilikli ve bol katmanlı bir kurgu dahilinde işlenen parçaları, dinleyenüzerinde mutlak suretle derin bir etki yaratıyor. Bir yandan arka planadöşenmiş döngülerin yarattığı hipnotik ortamın tetiklediği sakinleştirici veyatıştırıcı hisler, bir yandan da ana omurgaya eklemlenmiş melodiler ve minikakustik orkestrasyonların şekillendirdiği kuvvetli bir sarmal sizi sıkıcakavrayıveriyor. Klasik tekno ritimlerinin basite kaçma riski yüksek biteviye4/4 temposunu başarıyla bertaraf eden Willner, ortaya çıkarttığı çok boyutlumüziği yine de hazmedilebilir seviyede tutmayı da beceriyor. Görece uzun süreliparçalar her geçen dakika olgunlaşıyor, kendi kimliğini ortaya koyuyor veyerini bir sonrakine bırakıyor. Bu anlamda bir dinleti bütünlüğü de taşıyanalbümde özellikle “It’s Up There”, “Arpeggiated Love” ve albüme adını veren“Looping State of Mind” zengin içerikleri ve bir kademe daha okkalı melodikyapılarıyla öne çıkanlar olarak belirtilebilir. Özetle duygusal kalibresi vedans ettirme potansiyeli oldukça güçlü “kafa bir müzik” var bu albümde.

Gary Numan Röportajı

2011-12-13T16:34:00.004+02:00

Bu yazı ve röportaj Babylon derginin 10. sayısı için hazırlanmıştır.

Birçoğumuzun kulaklarında 70’lerin sonunda yayınladığı “Cars” parçasının melodisiyle özdeşleşmiş olan Gary Numan; elektronik müziğin öncü isimlerinden biri olarak 30 yılı aşan müzikal kariyerinde birçok kırılma noktası yaşamış, özellikle 90’lardan sonraki süreçte daha karanlık, sert ve tavizsiz bir tavrın temsilcilerinden olmuş ve hala üretmeye, sorgulamaya ve yaratmaya devam eden ikonik bir figür olarak dimdik karşımızda.

Nine Inch Nails’in 2009’dakiveda turnesinin bazı ayaklarında grupla birlikte sahne alan, son olarak Battles’ınGloss Drop albümündeki “My Machines” parçasına sesini veren Numan bugün dahi sadeceyarın üzerine odaklanan, her adımda farklı sesler üretmeyi amaçlayan,geçmişteki başarılarının zırhına sığınmadan attığı cesur adımlarla etkileyicibir profil sergiliyor. Trent Reznor, Dave Grohl, Marilyn Manson gibi birçokismi etkileyen, bir dönem hayranlarına “Numanoids” denen Numan’la son albümü“Dead Son Rising” sonrasında hayata, müziğe, ailesine ve daha başka birçok şeyeilişkin keyifli bir röportaj yaptık.

Elbette ki onlarcaalbümü, 30 yılı aşkın bir kariyeri, Numan’ın problemli geçtiğinisöyleyebileceğimiz okul yıllarını, bir ara gösteri uçuşları için pilotlukyaptığını, arabalara olan merakını ve her biri ayrı yazı konusu olabilecek projelerinibu iki sayfaya sığdırmak imkansız. Amacımız özellikle genç neslin ya hiçtanımadığı, yada sadece tek yönünü bildikleri bu önemli isme dair bazıipuçlarını elimizden geldiğince aralamak. Buyrunuz :

Bir röportajınızda“daima mükemmel sesi aramaya devam ettiğinizi” belirtmişsiniz. Müzik üretmekkonusunda mükemmeliyetçi misinizdir ? Yıllar içinde bir değişim oldu mu buaçıdan ?

Aslında her yeni albümde amacım biröncekini geliştirebilmek. Her yeni albüm kimsenin daha önce duymadığı seslerdenoluşmalı. Bu amaçla farklı sesler ve katmanlar oluşturmak yeni müziklerüzerinde çalışmanın en keyifli yanı. Kendimibir ses-oluşturucusu ( sound generator ) olarak görüyorum. Bazıları ne kadariyi müzisyen olduklarını yada iyi söylediklerini göstermeye çalışırken; benimderdim yeni sesler sunabilmektir. Öte yandan yapı, melodi, sözler, sahneperformansı gibi şeyler konusunda hala tutkulu olduğum söylenebilir.

Müzik üretirken sizin için itici güçnedir ?

Cevabı zamana göre değişen bir soru. İlkyıllarda bilim kurguyla alakalı fikirlerdi. Sonrasında Tanrı ve din kavramıylaçok içli dışlı oldum. Yaşın ilerledikçe seni korkutan, heyecanlandıran yadailgini çeken şeyler de değişiyor. Bu da neden ilham aldığını da etkiliyor. Buaralar bir roman yazma konusuna takmış durumdayım;bir bilim fantazi romanı. Şusıralar yazdığım şarkılar da bu romana ilişkin fikirlerden besleniyor.

Sanırım fazla müzikdinlemiyorsunuz. Somut bir nedeni var mı ?

Müzik dinlemekten korkmasam da, kabuletmem gerekir ki gerçekten çok az müzik dinliyorum. Zira müzik dinlerken birçokfikir üşüşüyor başıma ve bu bana rahatsızlık veriyor. Evde müzik çalarken rahatbir şekilde düşünemem. Yada ne zaman çocuklara müzik dinletsem bir andailetişimi kesiyorlar; hiç konuşmuyorlar. Oysa ben onları okula bırakırkenarabada sohbet edebilmeyi istiyorum. Bu hayatımdan geri gelmeyecek çok değerlibir zamanı kaybettiğimi düşündürtüyor bana. Ayrıca müzik dinlerken onu analizetmeden duramıyorum. Kendimi bir anda stüdyoda çalışıyormuşum gibihissediyorum. Oysa stüdyo dışındayken gerçekten müzikle ilgilenmek istemiyorumben.

2010 yılındaPrimavera Festivali’nde sizi canlı seyrettim ve performansınız Nine InchNails’den Trent Reznor’la olan ilişkinizi aklıma getirdi. Reznor müzisyenolarak sizden çok etkilendiğini belirtmişti. Son olarak da Battles’ın “GlossDrop” albümünde bir parçada vokal yaptınız. Ortak çalışmalara nasılyaklaşıyorsunuz ? Ufukta Reznor’la bir proje var mı ?

Bir projeye ne katabileceğim konusundakigüvensizliğim nedeniyle genelde diğer müzisyenlerin bana yaklaşmasını bekleyenpasif bir tutumum var. Stüdyoda çalışırken tam olarak ne ile uğraştığımı bilirve kendi sınırlarım dahilinde çalışırım. Ama bu güvenlik alanının dışındaykendaha kırılgan oluyorum, o yüzden de kimlerle çalışıyor olduğum çok önemli.Trent Reznor’la ortak bir çalışma için birkaç defa konuştuk ve bu olasılık beniheyecanlandırdı. Benim gibi genelde tek başına çalışan biri için başkalarıyla olmanıniyi yanları da var elbette; zira seni alışıldık sınırlarının dışına itiyor,rahatlık alanının dışına çıkarıyor ve böylelikle yaratıcılığını zorluyor.

Hayranlarınızlaaranızda hep özel bir ilişki oldu. Hatta yıllar sonra onlardan biriyleevlendiniz ?

Gemma ile bir fanım olduğu için değil,etkileyici bakışları ve mükemmel kişiliği nedeniyle evlendim. Hatta bir fanımolması aşmamız gereken bir engeldi. Zira hayranlarınızın sizin hakkınızdagerçekçi olmayan fikirleri olabilir ve gerçekle yüzyüze geldiklerindehayalkırıklığına uğrarlar. Fanlarımın tahmin ettiğinden daha kısa boyluyummesela, benimle konuşmak çok da keyif verici değildir, hatta yatakta bile iyideğilimdir... Gemma ile olan ilişkimizde “gerçek” beni bulana kadar bu tipbirçok engelle mücadele ettik. Hiç bir zaman kendimi özel hissetmedim, sadeceşanslıydım denebilir. Yani ayaklarım yerebasar, bu da fanlarla aramdakiilişkiye hep olumlu yansımıştır. Hiç bir zaman ulaşılmaz biri olmadım ve ben defanlarıma ayni sevgi ve saygıyla karşılık verdim.

Günümüz elektronikmüzik sahnesinin 18 yaşında bir ismi olsaydınız nasıl bir müzik yapardınız ?

Şu an ne yapıyorsam aynısını yapardım.Hiçbir zaman ticari düşünmedim, yaratıcılığa odaklandım. Müziğim bir radyodagündüz çalabilecek bir müzik değil; pop müzik de değil yaptığım. Bu kararı enbaşında bilerek verdim, bu tip bir müziğin hiçbir zaman listeleregiremeyeceğini de biliyordum. Karanlık ve ağır bir müzik yapıyorum. Ama benimiçin asıl önemlisi yaptığımdan gurur duymam. Popüler olmak yada listelere girmekiçin ödün vermem. 18 yaşımdayken de şimdi de böyle düşünüyorum. Sadece kolay,mutlu ve risksiz bir müzik yapamam; dinlemem de...

İngiltere’deyaşamaktan pek hoşnut değilsiniz ve ailenizle birlikte Amerika’ya gitmeihtimaliniz var sanırım ? Somut bir plan var mı ?

Birçok açıdan zor bir karar ve cevapvermek hiç de kolay değil. Ancak İngiltere her geçen gün daha rahatsız edici veşiddet içeren bir yer oluyor. Cinayetler, tecavüzler, çocuk istismarı ve birçokbenzer problem. Hava bok gibi, kariyer ve çalışma olanakları azalıyor ve deligibi vergi ödüyoruz. Ailemin geleceği için daha parlak bir yere ihtiyacımızolduğu aşikar. Amerika iyi bir seçenek gibi duruyor; oraya gidersek herşeygüllük gülistanlık olmayacak ama daha dengeli olacağına inanıyorum. Öte yandanİngiltere’yi çok seviyorum ve gurur duyuyorum. Ama bu bugüne ait bir gururdeğil, geçmişte ne olduğumuzla alakalı bir gurur. Eğer Yeşil Kart alabilirsek2012 sonuna doğru Amerikaya gitmiş olacağız. Aksi halde oturup düşünmemizgerekecek.

Bir de özel soru :Raven, Persio ve Echo adında üç kız çocuğunuz var. İsimleri kim seçti ?

Eşim Gemma. Doğum sürecinin ve bizatihidoğumun tüm sıkıntılarını kadın çektiği için, erkekler en azından çocuğunismini belirleme hakkını eşlerine vermeliler bence. Bunun çok da abartılacakbir fedakarlık olmadığı kanısındayım. Bu üç ismi de çok seviyorum. Sanırımspesifik bir nedeni olmadan, kulağa hoş gelen, çocukların canını sıkacak kadargaripsenmeyecek isimler seçti Gemma. Ben de ikinci adlarını seçtim; Elfin, Halove Moon.

Son olarak arabalarmı uçaklar mı ? ve 80’ler mi 90’lar mı ?

Makinaları, arabaları, uçakları,motorsikletleri ve botları sevdiğim bir gerçek. İnsanlarla olmaktansamakinalarla birarada olmayı tercih ederim açıkçası. 80’ler mi 90’lar mı sorunagelince aslında hiçbirisi. Benim için önemli olan hep yarın. Dün ne yaptığımınbile önemi yok. Yarın ne yazacağım daha önemli. Geriye bakıp yaptıklarımlagurur yada pişmanlık duymak değil derdim, sadece sonrası...

Greg Ward's Phonic Juggernaut. Thirsty Ear (maxima)

2011-12-08T13:52:00.001+02:00

Bu yazı cazkolik web sitesi için hazırlanmıştır.

Her ne kadar kenarda köşede gizli bir sandık içinde sakladığım bir sır olmasa da, yine de bu satırlar vasıtasıyla bir de yazılı olarak itiraf etmem gerekir ki, müzik dinlemeye ayırabildiğim zamanın ancak sınırlı bir kısmını caz eksenli dinlemeler oluşturuyor. Ancak daha önce de altını çizdiğim bir nokta var ki tekrarda beis görmüyorum; o da bu köşe için farklı bir dinleme ve araştırma pratiğine girdiğim gerçeği. Bu samimi ifadeden kasıt; özellikle bu köşeye uygun düşebilecek albümler bulmak, onları minik bir filtreden geçirmek ve sonrasında kişisel kantarımızda sınıfı geçer notu alanları burada sizlere aktarmaya gayret etmek olarak özetlenebilir.

Bu minik hatırlatmaca sonrasında gelelim yeni yazımızda ışık tutmaya çalışacağımız albüme: Greg Ward – Phonic Juggernaut. Daha önceden de başkaca bir albümünü detaylıca incelediğimiz bir etiket olan Thirsty Ear’dan (http://tinyurl.com/cvulrvo) yayımlanan bu kayıt en özetinde “oldukça iyi bir fusion” albümü. Cazın özellikle rock’la bol miktarda sarmaş dolaş olduğu çalışma, yer yer doğaçlamalarıyla ve yükselen enerjisiyle de dikkat çekiyor. İlk aşamada dört kişilik tam bir ekip çalışması planlanırken; piyanonun proje dışı kalmasıyla saksofon, davul ve bastan oluşan daha agresif ve yırtıcı bir trio projesi çıkmış ortaya.
New York kökenli olsa da daha sonradan Chicago’nun yolunu tutmuş ve henüz otuzlarına gelmiş genç sayılabilecek bir alto saksofoncu olan Greg Ward’a bu kayıtta eşlik eden isimlerse basta Joe Sanders ve davulda Damion Reid. Uzunca sayılabilecek yedi parçadan oluşan ve yaklaşık 60 dakikaya yayılan çalışmadaki tüm parçalar biri hariç (kapanış parçası olan Sectionate City) Ward’ın kendi kompozisyonları olma özelliğini taşıyor. İlk dinlemede ruhumuza ve bedenimize ekstra bir dinamizm yüklemesine kesin gözüyle bakabileceğimiz albümde saksofonun liderliğinde doğaçlama ile kompozisyonların elele gidişi kadar, zengin içeriğe ait tüm ipuçlarını kulaklar önüne serpen davulun çoksesliliği de oldukça dikkat çekiyor.

Açılışı yapan Above Ground saksofonun orta tempodaki salınımlarına misliyle yanıt veren bir davul introsuna sahip. Bir kaç dakika içinde ekip arasında denklik yakalnıyor ve saksofonun melodik tınılarına davulun ön planda olduğu bir arka plan inşa ediliyor. Elbetteki anlık parlamalar ve hafif yoldan çıkmalar sözkonusu; ama girişte de belirttiğimiz gibi albümün en dikkat çekici yanlarından biri her daim kıyıya bağlı bir güvenlik halatının olması; uzak diyarlara gitmeye yeltelenen oldu mu anında varlığını hissettiren bir sübab yada. Ward’ın akışkan ve uzun erimli sololarına her fırsatta bir ses düşüren davul ilk açılış parçasıyla birlikte başrole soyunmaya pek heveskar olduğunu gizlemiyor. Bas derseniz bizatihi bu iki ana enstrüman arasındaki köprü görevini layıkıyla yerine getiren bir bağlaç kıvamında. Parçanın ortalarına doğru nefeslenen ekip ikinci kısımda paralel bir kurguda devam ederek sonlandırıyorlar bu nefis ve etkileyici parçayı.

Leanin’ In sakin girişiyle önce depreşen enerjimizi sonraki adım için toplamamızı sağlıyor ve ardından saksofonun perdeyi hafiften yükseltmesiyle oldukça ritmik ve keyifli bir melodinin eşgüdümünde yol almaya devam ediyor. Davulun istirarlı ataklarına saksofon kesiksiz yanıtlar vermekle meşgulken, kulaklar yine aralarda basın kendi halindeki dokunuşlarını yakalayabiliyor. Bu parçada özellikle davulun çok ritimli vurgusu öne çıkıyor. Bas ancak ikinci yarının sonlarına doğru bir adım öne çıkaraktan ben buradayımı biraz daha net hissettiriyor. Saksofon - davul ikilisi bu rol paylaşımına çok da itiraz etmiyor öte yandan. Bu dakikalarda konser salonlarında müzisyenlerin sıra ile alkışlandığı minik sololara benzer geçişler dikkat çekiyor.

Velvet Lounge Shut-In içimizi ferahlatan yumuşak ve ağırbaşlı bir girişe sahip. Saksofonun biraz daha farklı bir tonda tınladığı bu parçada akıp giden melodik bir kurgudan ziyade hep bir kapanış hali hakim. Her an parça bitecekmiş gibi sonlanan davullar, birkaç saniye içinde tekrardan ortaya çıkarak parçaya kendi içinde bir devingenlik kazandırıyor. Bu haliyle parçanın albümdeki en farklı kayıtlardan biri olduğunu söylemek mümkün. Albüme adını veren Phonic Juggernaut ise üçlünün en ahenkle tınladığı açılışıyla ilk andan itibaren içimizi kaynatıyor. Aşırı uçlara kaymadan Ward’ın saksofonundan akıp giden steril melodiler hiç bitmemecesine havada uçuşurken, davul ve bas yine kendi rollerini fazlasıyla iyi bir şekilde icra ediyorlar.
Kalan kısımda yeralan This Ain’t In Book 3 daha sinematogafik bir arka pan dahilinde ilerliyor. Saksofonun biraz daha yalnız kaldığı bu dakikalarda kurulan minik cümleler daha sakinleştirici bir havaya sahip. Parçanın ortalarında adım adım davulun tetiklemesiyle birlikte ortaya çıkan dinamik kurgu heyecanı yükseltse de, saksafon limitleri zorlamadan daha usturublu bir yol tutturmaya gayret ediyor. U.S. 4 daha kesik ve tempolu melodilerle örülü yapısıyla davula bir hayli mesai çıkartıyor. Zira davul albümün genelinde olduğu üzere saksofondan çıkan her bir tınıya kuvvetli ataklarla cevaplar vererek albümün dinamizmine ciddi bir katkı sağlıyor.

Kapanış albümde Ward’a ait olmayan tek parça olan Sectionate City ile yapılıyor. Açıkçası bu farklılık ilk andan itibaren kendini hissettiriyor. Bunu albüme ilişkin olumsuz bir not olarak da görmek mümkün. Bu parçanın nitelik olarak vasatın üstüne çıkıp çıkmamasından ziyade, albümü buraya kadar getiren diğer altı parçadan oldukça bağımsız yapısı nedeniyle fazlasıyla sakil durmasıyla alakalı bir not olarak okumak gerekir. Burada saksofon yine birşeyler mırışldansa da özellikle davulun rock referansları kuvvetli ataklarını ve doğaçlamalarını göremiyoruz.

Bu köşede sıklıkla yer vermeye çalıştığımız elektroniklerle süslenmiş deneysel yanı ağır basan bir caz albümü değil Phonic Juggernaut. Ancak yüksek enerjisi, özellikle saksofon ve davulun ön planda olduğu akışkan yapısı, zengin melodik omurgası ve hiç sıkılmadan baştan sona tek oturuşta dinlenebilecek ahenkli içeriğiyle (belki son parçayı bu yorumdan ayrı tutabiliriz) dikkate değer iyi bir albüm. Özetle rock ruhunun ve doğaçlamanın getirdiği isyankar ve coşkulu halin, cazın daha ağırbaşlı kompozisyonlarıyla ustalıkla harmanlandığı bir albüm olarak görmek mümkün Greg Ward’ın bu son kaydını.

Gurun Gurun. Gurun Gurun. Home Normal ( minima )

2011-11-29T14:47:00.000+02:00

2007 yılının sonbaharında ana kadrosu klavyeci Jara Tarnovski ve gitarist Tomas Knoflicek tarafından oluşturulan Gurun Gurun; daha sonradan müziğin yanısıra dans, tiyatro ve sinema gibi disiplinlerde de aktif çalışmaları bulunan Federsel’in de ekibe katılmasıyla kendi adlarını taşıyan ilk albümlerini 2010 yılı sonlarında yayınlamış olan Çek bir grup. Müziklerini lo-fi elektronikayla düşük yoğunluklu dreampop arasında biryerlerde konumlandırmak mümkün olsa da, grubun ilk albümleri farklı kodlar da içeren zengin bir içeriğe sahip. Albüme ev sahipliği yapan Home Normal etiketi son birkaç yılda Celer, Greg Davis, Chihei Hatakeyama, Bvdub ve Two People In A Room gibi isimlerin albümlerini yayınlayan Londra / Tokyo merkezli bir plak şirketi. Grup üyelerinin hiçbirinin Japonya’da yaşamamış olması gerçeğine rağmen tüm albüm boyunca yoğun bir nitelikli Japon pop müziğine maruz kaldığımız çalışma ciddi anlamda Uzak Doğu esintilerine sahip. Bazı parçalara puslu bir derinlik katan ve adeta heceler üzerinden kurgulanan vokallerde Rurarakiss ile 12k etiketinden tanıdık Moskitoo ve Sawako isimlerini görüyoruz.

Gitar ağırlıklı akustik pasajlar, ekolu minik synth dokunuşları, ince bir katman dahilinde serpiştirilen elektronik oynamalar ve naif şekilde kullanılan çeşitli ses kayıtları Gurun Gurun müziğinin ana damarlarını oluşturuyor. Abartıya kaçmadan, popüler olma kaygısı gütmeden belirli bir çerçeve dahilinde üretilen parçalar arasındaki bütünlük de altı çizilmesi gereken noktalardan biri. Bu naif yapı ve düşük frekanslı ama akışkan kimlik mutlak suretle dinleyende gözlerini kapayıp bir kenara usulca uzanma hissi yaratıyor. İçinde bulunduğumuz sonbahar mevsimi için ve bir ilk albüm olarak oldukça keyifli bir çalışma olarak özetlenebilecek kayıt, aynı zamanda remikslerden oluşan ikinci bir albümü de içinde barındırıyor. Gorogoro Garagara Rimikkusu adını taşıyan remiks çalışmasında ise Pimmon, Zavoloka ve offthesky gibi minimal ve deneysel kanadın oldukça okkalı isimlerini görmek mümkün. Remiks çalışmaları da albümün genel hissiyatından uzaklaşmayan, başka bir ifadeyle albümün genel aurasıyla arasını fazlaca açmadan ortaya çıkarılmış nitelikli kayıtlardan oluşuyor. Remiks çalışmasındaki parçaların albümdeki pop vurgularından birkaç adım daha uzakta, minimal ve deneysel hissiyatı kuvvetli bir kulvarda ilerlediğini de belirtelim

AVEA Blogger Fikir Takımı Sohbetleri 101

2011-11-27T21:53:00.000+02:00

Birkaç ay önce posta kutuma düşen bir mesaj ilk okuduğum andan itibaren heyecan barometremde basınç artışına yol açtı. Yılların müzik gazetecisi Tolga Akyıldız ( http://www.takyildiz.blogspot.com ) yeni bir projeden dem vuruyor, bu satırları okumakta olduğunuz blog sayfasının kalemşörü olarak beni de danışmanı olduğu bu proje grubunun üyelerinden biri olarak aralarında görmek isteyeceklerinden bahsediyordu. Her daim taze fikirler, yeni açılımlar ve dahi birliktelikler mutlaka ki insana ekstra enerji yüklüyor olmalı ki; ben de bizatihi bu enerjinin tetiklemesiyle kendisine oluru tez elden verdim ve ilk tanışma toplantısını bekler oldum.

AVEA’nın “Blogger Fikir Takımı” adıyla hayata geçirdiği bu proje kapsamında memleket hudutları dahilinde kenarından köşesinden değil, aksine tam da orta yerinden müziğin her türlüsüyle nefes alıp; bunu da yazılarına malzeme eden bloggerların biraraya getirilmesi amaçlanıyordu. Birkaç açıdan kayda değer bir adım olarak görmek mümkündü bu projeyi. Öncelikle klasik medyanın genelgeçer kurallarının geçerli olmadığı, bağımsız ve giderek etkinliği artan bir sosyal medya uzantısı olarak “blog”ların kadraja girdiğine dair okkalı bir göstergeydi bu. Ayrıca bir yandan danışman olarak seçilen isim projeye daha içeriden ve profesyonel bakıldığına, bir yandan da bloggerlar olarak listelenen isimlerin yukarıda özetlediğim tarz bir filtreden süzülmüş olması projenin nitelik çıtasını hatırı sayılır derecede yukarıya set ediyordu. Özetle ister yerli ister yabancı müzikle alakalı yazsın, ister popüler olana ister ayrıksı yollara dalanlara dair kalem yorsun, yani hayatlarında müziğin ağırlıklı yerettiği bir kişiler topluluğu neresinden bakarsanız bakın dikkat çekiciydi.

İlk tanışma toplantısı hem Blogger’s Base ( http://tinyurl.com/br7xqsd ) isimli mekana ziyadesiyle geç kalmış bir merhaba demek, hem de farklı mecralarda bazılarını ismen, bazılarını cismen bazılarını da kısmen tandığım blog yazarlarıyla tokalaşmak için güzel bir ortamda gerçekleşti. Kim kimdire odaklandık biraz, biraz da projenin köşebaşlarından ilerisine dair notlar ve ipuçları aldık. Hatta öğrendik ki AVEA sponsorluğunda gerçekleştirilecek olan James konserine de gidebiliyoruz. Pek bir mutlu eden bu haberleri takiben James’i Radar sonrası ikinci kez canlı seyretmenin hazzını da hanemize ekleyerekten bir sonraki toplantıyı ve içeriğini bekler olduk.

Akabinde ilk toplantı haberi geldi; nev-i şahsına münhasır üç değerli müzik yazarı ismin “konuk” statüsünden katıldığı bu mini toplantıda “müziği yazmak ve müzik yazarlığı” ekseninde samimi bir sohbet gerçekleştirildi. Naim Dilmener, Murat Meriç ve Zülal Kalkandelen hem müziği neden ve nasıl yazdıkları üzerine, ara ara da anektodlarla süslenmiş şekilde müzik yazmaya nasıl başladıklarına ilişkin notlar düştüler ilk toplantıya. Dilmener’in muhasebecilik geçmişi, Meriç’in “Pop Dedik” isimli kitabını aslında kaynak kitap bulamadığı için yazmaya koyulması, Kalkandelen’in özellikle günümüzün kolaya sırt dayamayı pek seven “kes – yapıştırcı” sözde müzik yazarlarına ilişkin yorumları bu sıcak sohbetten aklımıza takılanlar oldu. Öte yandan bağımsız bir mecra olarak gelişen blog ortamının müzik üzerine düşünen - yazan takipçiler için önemli bir kaynak oluşturduğu da not edildi.

Kasım ayı ortalarında gerçekleşen ikinci mini toplantıda ise konu “Sosyal Medya ve Müzik” olarak belirlenmişti. Müzisyen Aylin Aslım, AVEA reklamlarıyla ön plana çıksa da oyunculuktan müzisyenliğe dek geniş bir skalada başarılı işler üreten Erdem Yener ve sosyal medya uzmanı Bora Yeter’in katıldığı ikinci toplantı aslında planlanandan daha uzun sürdü. Zira ( maalesef ) ülke sınırlarında ne zaman bir müzisyen söz alsa gerçekten sektörün artık kemikleşmiş yaralarına da parmak basmadan geçmek pek mümkün olmadığı için, hernekadar konu sosyal platformların müzik eksenli bir coğrafyadaki etki alanları olsa da, meslek birliklerindeki çokbaşlılıktan teliflere varıncaya dek birçok konuya hafiften de olsa değinildi. Ayrıca kanımca müzisyenlerin sosyal mecraları nasıl kullandıkları, özellikle facebook – twitter hesaplarının yönetimi döndü dolaştı aslında tek bir noktaya bağlandı; o da samimiyet...Her türlüsünden. Başka bir ifadeyle işini yaparken duyduğun sygı ve sevgiyi seni seven ve sayanlara da gösterebilme refleksi. Kanımca oldukça mühim...

Görünen henüz çay içmek en azından bana nasip olmasa da ( kırmızı şarabı tercih ettim şu ana dek ) önümüzdeki ayların “tea & talk” sohbetlerinde deşilecek, üzerine kafa yorulacak bolca başlık var ve olacak. Bu mini toplantılar hem sektörün farklı kesimlerinden temsilcileri blog yazarlarıyla biraraya getirmesi, hem blog yazarları arasındaki iletişimin kuvvetlenmesi hem de fazlasıyla eksikliği hissedilen bir tartışma ve paylaşım platformunu yaratmasıyla takdire ve takibe değer. Keep talking...

Dikolson. The Bear Is Sleeping Now. Minority ( minima )

2011-11-21T12:26:00.001+02:00

Dikolson, indie elektronika ikilisi Khoiba’nın üyelerinden biri olan Filip Misek’in ilk solo albümünde kullandığı proje adı. Çek müzisyen bu çalışmasında gitar, bas, klavye, davul ve vurmalılar gibi birçok enstrümanı (ayrıca vokal ve programlamadan da sorumlu) maharetle kullansa da, bununla yetinmeyip arkasına kalabalık bir müzisyen kadrosunun desteğini de alarak, oldukça zengin ve çokkatmanlı bir içerik oluşturmuş. Melodik yapısı kuvvetli parçalar, karmaşık orkestral düzenlemeler, yerinde vokal kullanımları ve özellikle elektronik süslemelerle biçimlenen parçalardaki derinlik ve bütünlük dikkat çekici. Akustik enstrümanların yarattığı organik etkiyle birlikte, Misek’in prodüksiyon zekâsından kıvılcımlar taşıyan parçalar her dinlemede farklı deşifrelere ve lezzet duraklarına olanak tanıyor. Aşırı uçlara dokunmadan ama klasik formülasyonların dışına çıkarak yaratılan parçalar, dinleyiciyi içine çeken tılsımlar ve minik sürprizlerle dokunarak, bizleri keyifli bir yolculuğa çıkartıyor. Hazırlığı üç yıl kadar süren 10 parçadan oluşan albüm ilerleyen yıllar için Filip Misek adını takip için ajandalarımıza not etmek adına yeteri kadar ipucu barındırıyor açıkçası. Albüme adını veren açılış parçası ve müthiş dinamizmi ve nefes kesici vokaliyle (Veronika Buriankova ) “This Shivering” özellikle favorilerimiz arasında.

Kangding Ray. OR. Raster Noton ( minima )

2011-11-21T12:25:00.001+02:00

Elektronikanın deneysel güzergâhında özellikle glitch ve minimalseverler için hayati bir referans noktası olan Berlin menşeli Raster Noton etiketinin gediklilerinden olan Kangding Ray’in (David Letellier) üçüncü albümü zihin açıcı bir egzersiz mahiyetinde pürüzsüz, akıcı ve rafine bir dinleti vaat ediyor. Döngüsel ve steril altyapılar etrafında inşa edilen bu omurga üzerine eklemlenen analog ve dijital tınılar kulak zarlarımız arasında mutlak suretle farklı bir patikada ilerleyerek bizlere sesler evreninde yeni ufuklar açıyorlar. Fransızca “altın” anlamına gelen OR’da değerini hiç yitirmeyecek bu element üzerinden yapılan bir analojiyle tüketim çılgınlığı sorgulanırken, aynı zamanda kelimenin İngilizcedeki karşılığı olan “ya da” ile de farklı bir cevabın ya da alternatif bir yolun olabileceğinin de altı çiziliyor. Raster Noton etiketi taşıyan çoğu albümde olduğu gibi burada da “müzik” kelimesinin ana akım parametrelerinden sıyrılmış, kendi müzikal doku ve dilini yaratmış bir çalışma aslında, OR. Etiketin kurucularından Alva Noto ve ilk dönem Pan Sonic referansları da taşıyan albüm baştan sona etkileyici ve nitelikli bir çizgide ilerliyor. Bu tarz çalışmalarda bolca altını çizdiğimiz “yüksek ses seviyesinde dinleyiniz” notumuzu da ilave ederek bol yıldızlı notumuzu verelim.

Soley. We Sink. Morr Music ( minima )

2011-11-21T12:24:00.002+02:00

Seabear ekibinin üyelerinden biri olan Sóley’nin solo albümü tam da içinde bulunduğumuz sonbahar aylarına yakışır şekilde hüzünlü bir atmosferde akıp giden dingin bir çalışma. Yumuşak ve puslu bir vokalin anlatıcılığında vücut bulan parçalarda, her biri âdeta sadece dokunarak çalınan enstrümanlar arasında özellikle piyano bir adım öne çıkıyor. En heyecanlı bünyelerin dahi kalp atışlarını sakinleştirebilecek mahiyet ve içtenlikteki (ve âdeta konuşurcasına yapılan) sıcak vokaller etrafında kendine yer bulan ritmik düzenlemeler benzersiz bir “unplugged” ortamı yaratıyor. Camdan süzülen yağmur damlalarına bakarken yudumlanabilecek bir kahvenin en ideal arka plan müziği olabilecek bu parçalar, ilk dinletide birbirine paralellikler gösterse de, ilerleyen aşamalarda her parçada sizi farklı bir duyunuzdan daha sıkıca tutuveren saklı bir enerji olduğunu da belirtmeliyiz. Gevşek piyano melodileriyle bütünlenen bu atmosferde, Sóley’nin sesi ağaçtan dökülen bir yaprak gibi sakince süzülerek diğer enstrümanların arasında keyifle dolaşıyor. Daha önce sadece altı parçalık bir EP çıkaran Sóley’nin bu ilk uzunçaları, ancak 20’li yaşlarının ortasında sesini fark eden bu İzlandalı müzisyene kulak kabartmamız için oldukça çizgi üstü bir içeriğe sahip.

Serph. Heartstrings. Noble ( minima )

2011-11-21T12:24:00.001+02:00

Piyano çalmayı öğrenip kendi kompozisyonlarını yazmaya başladıktan kısa bir süre sonra 2009 yılında ilk albümünü çıkartan Serph (kendisi Tokyo’dan), geçtiğimiz yıl yine Japonya’da mukim Noble etiketinden çıkardığı Vent isimli başarılı çalışmasının ardından, üçüncü albümüyle yine harikalar yaratıyor. Dinamizmi bir an olsun düşmeyen bu ateşi yüksek çalışmada Serph caz, breakbeat, tekno, film müziği ve progresif rock gibi çok geniş bir skala üzerinde soluk almaksızın geziniyor. Yoğun enstrüman kullanımı ve parçalar içinde yaşanan tempo değişimleri zaman zaman dinleyeni yorsa da, tüm bunlar arasında bütünlüğü sağlayan melodik yapı bu geçişler esnasında bizlere yardımcı oluyor. Tüm albüm boyunca Serph âdeta oyuncaklarla dolu bir odaya giren çocuk gibi devamlı farklı kimliklere bürünerek değişik ses gösterileri yapıyor bizlere. Elektronik serpiştirmeler, hızlıca geçip giden piyano tınıları, cazvarî ritimler ve en önemlisi yaratılan yoğun atmosfere rağmen, bir şekilde kendi yolunu çizen ve bizi ardından sürükleyerek soluklanmamızı sağlayan (ve hattâ bir anlamda yerinde duramayan) melodiler alkışı fazlasıyla hakediyor. Albüm boyunca ara duraklara yerleştirilen film müziği lezzetindeki derinlikli parçalar için de yıldızımızı unutmayalım tabiî.

Biosphere. N-Plants. Touch ( minima )

2011-11-21T12:23:00.001+02:00

Norveç’ten çıkmış (ama her daim biraz yeraltında da kalmış) en iyi gruplardan Bel Canto ekibinin bir üyesi olan Geir Jenssen, 90’ların başından bu yana özellikle ambient tarzında çok başarılı işlere imza atmış bir müzisyen. Son albümünün ardındaysa gerçek bir insanlık dramı yatıyor. Savaş sonrası Japonya’sının ekonomik mucizesini anlatmak istediği yeni albümünün çalışmaları esnasında Mihama nükleer santralinin bir fotoğrafını gören Jenssen, santralin denize yakın çok güzel bir yere konuşlandırıldığını görünce fikrini değiştiriyor. Sadece Japonya’daki nükleer santrallerin mimarî yapılarını, tasarımlarını ve en önemlisi yerleşimlerini anlatan bir albüm yapmaya karar veriyor. Bu süreçte de santrallerin insanların yaşadığı yerlere, deniz kenarlarına çok yakın olduğunu görerek radyasyon tehlikesini kendince sorguluyor ve ilgililerden “güvendeyiz” mesajı alıyor. Sonrasında gerçekleşen trajedi hepimizin malûmu… Albüme dönecek olursak, nükleer santrallerin adlarını taşıyan parçaların tamamı usta işi. Önceki çalışmalarına kıyasla biraz daha melodik ve tempolu parçalarla süslenen albümde, Jenssen’in keskin müzisyen zekâsının yansımalarını görmek mümkün. Doğru formüllerle işlenmiş, nefis atmosferik yapılar ve peşinden sürüklenip gittiğimiz sarmallar arasına gizlenen elektronik tınılar albüm boyunca oldukça güçlü ve nitelikli bir doku oluşturuyor.

Ghedalia Tazartes. Repas Froid. Pan ( minima )

2011-11-21T12:22:00.000+02:00

1947 doğumlu Ghedalia Tazartes, 70’lerin sonundan bu yana üretimler yapan önemli Fransız bir müzisyen. Garip ses kolajları, çeşitli saha kayıtları ve konuşmalar (bazen bir çocuk, bazen bir müezzin, bazen de bir rock’çı sesi) arasında gidip gelen Repas Froid, aslında Tazartes’in 70’lerin sonu ve 80’lerin başına ait çalışmalarından daha önce yayımlanmamış kayıtları da içeriyor. 30 yıl boyunca her türlü sınıflandırmanın dışında kalmış bir otodidakt olarak kendi yolunu çizen Tazartes’in aile köklerinin Türkiye’ye uzanması da hoş bir tesadüf. Sesler ve ritimler arasında âdeta bir göçmen gibi dolaşan Tazartes’in çalışması, hipnotik kurgular etrafında harmanlanan ritüelistik bir yapı sunuyor. Zaman zaman Musique Concrète çağrışımları yapan bir isim olan Tazartes’in albümü genelgeçer müzik kalıplarının dışında farklı bir kulvarda ilerleyen ve kendisinin uzun yıllara yayılan sesle ilgili deneylerinin bir özeti niteliğinde. İsimsiz kısa parçalardan oluşan albümde yoğun şekilde kullanılan ve bir kabile ayinini hatırlatan vokaller, farklı kaynaklardan elde edilmiş yoğun bir ses paleti üzerinden renklendiriliyor. Yaratılan arka planın biraz tekinsiz ve gizemli olduğunu da belirterekten bu çalışmayı “meraklılarına özel tavsiye” statüsüne koyduğumuzu da not düşelim.

Babylon Unplugged. Pozitif Müzik Yapım ( minima )

2011-11-21T12:21:00.000+02:00

Geçtiğimiz sezon Babylon’da gerçekleştirilen Unplugged konserleri yeni, farklı ve yoğun ilgi gören serilerden biriydi. Elimizdeki albüm ise 2010-2011 sezonunda seri kapsamında verilen konserlerin kayıtları arasından yapılmış özel bir Unplugged seçkisi. Derlemede Ed Harcourt, James Walsh, Fredrika Stahl, Nouvelle Vague gibi yabancı isimlerin yanı sıra Athena ve Redd gibi başarılı yerli grupların da parçaları yer alıyor. Çalışma hem Babylon’daki konser kayıtlarının ilk defa bir CD’de satışa sunulması hem de seyirci reaksiyonlarının yarattığı sıcak ambiyansın kısmen mekan dışına da taşınmasıyla dikkat celbediyor. Starsailor vokali James Walsh’un “Four to the Floor”daki keyifli yorumu, Fredrika Stahl’in “Rocket Trip to Mars”ı, Nouvelle Vague’ın sıklıkla seyirciyle birlikte söylediği “In a Manner of Speaking” ve Joy Division hiti “Love Will Tear Us Apart” yorumları, Redd’in “Don Kişot”u ve Athena’nın “Gülün Dikeni” öne çıkanlar. İkisi yerli 6 farklı ismin 11 parçasından oluşan albüm, sonbahar aylarının hafif hüzünlü günlerine arka planda eşlik etmeye aday derlemelerden biri.

Evil Madness. Super Great Love. Editions Mego ( minima )

2011-11-21T12:20:00.001+02:00

Evil Madness karma bir grup: BJ Nilsen, Johann Johannsson ve Stilluppsteypa tayfasından oluşan ekip üyelerinin solo kariyerleri çok daha deneysel ve ambient işlerle dolu olsa da, bu projede chillwave diyebileceğimiz hafif distorsiyonlu ve bol efektli bir synthpop-electro albümüne imza atıyorlar. Oldukça çizgi dışı deneysel işlere evsahipliği yapan Editions Mego etiketi altında pek benzerine rastlanmayacak tarzdaki çalışma tüm albüm boyunca yüksek tempo, kuvvetli baslar, neşeli ritimler ve bolca dans vaat ediyor. Disko ritimleriyle bezenmiş parçalarda bir şekilde sıradanlığın ötesine geçmeyi başaran, akışkan, akılda kalıcı ve steril bir ses örgüsü hâkim. Özel olarak kulak kabartılası 11 dakikalık “Maxim's Goldfinger” âdeta albüm içinde mini bir albüm olarak tüm bu anlattıklarımızın hızlı bir özetini sunuyor aslında. Bir an olsun boşluğa düşmeyen, her daim dinleyenin dikkatini cezbetmeyi beceren parçalar zaman zaman kendi içinde miksleniyormuş hissiyatı veriyor. Bu bir anlamda ekip üyelerinin parçalar üzerinde bol miktarda düzenleme ve efekt kullanmalarından kaynaklanıyor. Özetle basit birkaç melodinin ardına gizlenmiş kaçak bir yapılanma değil, ayan beyan meydan okuyan komple bir albüm söz konusu.

Charles-Eric Charrier. Silver. Experimedia ( minima )

2011-11-21T12:19:00.001+02:00

Charles-Eric Charrier’e Silver albümünde Ronan Benoit ve Cyril Secq eşilik ediyor. Bu üçlü aslında hemen hemen albümün tüm prodüksiyon işlerinden de sorumlu ana kadro. Ek olarak albümün mastering işlemlerini Amerika’da 12k etiketinin kurucusu ve müzisyen Taylor Deupree’nin yapmış olduğunu da belirtmeden geçmeyelim. Beş ana bölümden oluşan albüm birbiri içine harmanlanmış elektronika, post-rock, doğaçlama ve özgür caz gibi tarzlar arasında kontrollü bir seyir izliyor. Bonus olarak gelen EP içinde ise açılış parçasının uzun bir versiyonu, iki parçanın remiksi ve albümde olmayan ek bir parça var. Bu ek materyalle birlikte elimizdeki dinletinin toplam süresi yaklaşık olarak 1,5 saati buluyor. Silver albümü öncelikle oldukça temiz bir kayıt. Dinleyenin keyfini kaçıracak, onu rahatsız edecek en ufak bir pürüz dahi taşımayan bir albüm. Aşırıya kaçmadan özellikle elektronik ses ve efektlerle yapılan kenar süsleri bu etkileyici müzikal tabloya başka bir değer katmakta. Dingin ama kendinden emin parçalar, hipnotik bir arka plan dâhilinde gitar ve davuldan yükselen tınılar, akustik melodiler ve dengeli elektronik kullanımlarla biçimlenen ve etkileyici gitar dokunuşlarıyla post-rock çağrışımlar içinde gelişen iyi bir çalışma Silver.

Telekinesis. 12 Desperate Straight Lines. Morr Music ( minima )

2011-11-21T12:18:00.000+02:00

Telekinesis’in (Michael Benjamin Lerner) 2009’da kendi adıyla yayınladığı ilk albümü sonrası yine Morr Music etiketiyle çıkardığı ikinci çalışmasını; dinleyeni hemen yakalamayı başaran, keyifli ve hazmı kolay melodiler üzerinden kurgulanmış bir power pop / indie rock albümü olarak özetlemek mümkün. Kısa sürelerine (12 parçalık albüm sadece 32 dakika sürüyor) ve basite kaçan şarkı sözlerine rağmen, sıcak bir vokal, kıpır kıpır gitar riffleri ve sürükleyici bir bas-davul işbirliğinde örülmüş olan parçalar arasında gezinirken, ister istemez ayaklanıp, hafiften sallanmaya başlamak istiyorsunuz. Beklenti yaratabilecek bir detaya ilişkin olarak diğer Morr Music etiketli albümlerde karşılaştığımız elektronika sosların bu çalışmada ziyadesiyle ajanda dışında tutulduğunu da belirtelim. Yüksek tempolu “Please Ask For Help”, değişken ve çok katmanlı “I Cannot Love You”, yoğun enerjili ve sert gitarlı “Car Crash” ve “Palm Of Your Hand” ve eğlenceli, ritmik yapısıyla dans ettiren “You Turn Clear In The Sun” albümün öne çıkanları. İyi ve sıcak bir vokal, kolayca akılda kalan tınılar arasında kısa, rahatlatıcı bir yolculuk, ama daha fazlası değil!

Saroos. See Me Not. Alien Transistor ( minima )

2011-11-21T12:17:00.000+02:00

Elemanları farklı gruplarda da aktif olarak yer alan Saroos, Almanya’dan üç kişilik bir ekip. Florian Zimmer (Iso68, Jersey), Christoph Brandner (Lali Puna, Console) ve Max Punktezahl’dan (The Notwist, Contriva) oluşan grubun ikinci albümü 2006’da gelen ilk albümü gibi, The Notwist ekibinden Micha ve Markus Acher kardeşlerin kurduğu Alien Transistor etiketinden çıktı. Birkaç parçadaki tadımlık miktarların dışında vokal kullanılmayan parçalar bir yandan elektronik efektlerle süslenirken, bir yandan da ağırlıklı olarak post-rock çağrışımlara sahip. Atmosferik yapılandırmalar özellikle elektroniklerin yerli yerinde kullanımıyla parça sonlarına doğru giderek yoğunlaşan sarmallar hâlinde kulaklarda etkileyici hazlar bırakıyor. Albümdeki tüm parçalar bir yandan usta müzisyenlerin maharetlerini sergilerken, bir yandan da oturmuş kimyaları ve olgun kurgularıyla dikkat çekiyorlar. Hafif deneysel ve soyut söylemlerle biçimlenen çalışma yine de ayağını yere sağlam basıyor. Nitelikli bir prodüksiyon olan albümde cLOUDDEAD grubundan Odd Nosdam da prodüktör olarak âdeta görünmeyen dördüncü üye rolünde. Hem kendini bulmak hem de kaybolmak için birebir.

To Mexico With Love. Meksika'ya Sevgilerle. Velvemon ( minima )

2011-11-21T12:16:00.002+02:00

Biri İngilizce diğeri de Türkçe parçalardan oluşan ve eşzamanlı yayınlanan bu iki albümün ortak noktası, ekibin alışıldık kalıpların oldukça dışında zengin bir ses, tarz ve tür yelpazesinden beslenmeleri. Başlarda klasik müzik grubu ifadelerinden kaçınan ama zaman içinde müzik yaparken birlikte takılmaktan had safhada keyif alan ekip elemanlarının, zihinlerindeki bu rahatlık parçalara da yansımış durumda. Bazen sert ve agresif, bazen oldukça eğlenceli, ara ara sakin ama en nihayetinde umarsızca ve samimî bir dille yapılan müziğin dinleyene başarıyla aktarıldığı iki albüm söz konusu burada. Ateşli bir punk parçasından hemen sonra sitar sesleri duyabileceğiniz gibi, canavar bir rock parçasından sonra pop tandanslı başka bir ses perdesi açılabiliyor önünüze. Elbette şarkı sözlerinde de bol miktarda ironi söz konusu. Bir artı puanı da albümün tasarımındaki nefis çizimler için (Neslin Tosyalı) düşmemiz gerekli kanımca. İstanbul-California ve New York’ta ayakları bulunan Velvemon Records etiketi taşıyan albüm, ülkemizde hafiften müzik yapımı işlerine de giren Babajim Studios’un plak şirketi 27Müzik tarafından yayınlandı. Albümlere ilişkin olumsuz sayılabilecek bir not ise tüm bu girift müzikal kimliğin bazen dinleyende konsantrasyon kaybına yol açma ihtimali.

Cyclo. Id. Raster Noton ( minima )

2011-11-21T12:15:00.000+02:00

Raster Noton etiketinin kurucularından Carsten Nikolai (Alva Noto) ile Ryoji Ikeda’nın Cyclo projesi 10 yıl aradan sonra nefes kesen yeni bir albümle tekrar karşımızda. Glitch ve soyut elektronikanın ana çerçevesini oluşturduğu çalışmayı geleneksel müzik kavramları ile açıklamak oldukça zor. Sonik ses dalgaları, düşük frekanslar, minimal gürültü parçacıkları, sinyaller ve bunların arasından tınıların yoğrulduğu matematiksel bir düzlemde şekillenen parçalar âdeta uyuşturucu bir etkiye sahip. Ara ara yakalanan ritmik kurgular bir nebze kulakları rahatlatıyor görünse de, albüm boyunca önümüzde farklı bir dille yoğrulmuş bir şifreler bütünü var. Albümden keyif alabilmek öncelikle bu dili çözebilmek ve kulaklarımızı bu eşik noktasından öte tarafa kabartabilmekle alâkalı. Albüme ilişkin notlardan biri de bu çalışmada ses (sound) ile görüntüler (visual) arasında hibrit bir dil oluşturma gayretine ilişkin. Uzunca zaman bir albüm yapmamış olmalarına rağmen birlikte birçok konser veren ekip aslında kendi veri bankalarında birbiriyle eşlenen bir ses-görüntü külliyatı yaratmışlar. Ses olgusuna farklı bir göz kırpış ve meraklıları için arşivlik bir çalışma.

Telebossa. Telebossa. Staubgold ( minima )

2011-11-21T12:14:00.000+02:00

Brezilya’dan gitarist ve besteci Chico Mello ile özellikle Kapital Band 1 projesinden tanıdığımız Nicholas Bussmann’dan oluşan Telebossa ekibinin ilk albümü, oldukça kısa süresine rağmen dinleyeni âdeta serin bir rüzgâr gibi fark ettirmeksizin derinden etkiliyor ve çarpıyor. Samba, caz ve oda müziğinin minimal bir kesişim kümesinden derlenen parçalarda özellikle Mello’nun vokalinin temizliği ve samimiyeti hemencecik ruhumuzu sarıp sarmalıyor. Aslında daha deneysel ve minimal elektronik çalışmalarıyla tanıdığımız Bussmann ise bu projede çellosuyla Mello’ya benzersiz bir arka plan hazırlıyor. Albümün odak noktasında yer alan Alman Oda Müziği geleneğini (Kammermusik), Brezilya ya da daha genel anlamıyla Güney Amerika kıtasının şarkıcı / söz yazarı kültürüyle birleştirme gayretinin oldukça başarılı bir sonuç verdiğini görüyoruz. Mello’nun nitelikli gitar dokunuşları ve medidatif etkisi yüksek enfes vokaliyle, hafif elektronik oynamalar ve tüm bunlar arasında bir amalgam rolü üstlenen Bussmann’ın usta işi çello tınıları. Özetle dinleyeni bir anda rutinin prangalarından kurtarıp ferahlatan, kötü hislerden ve anlardan bertaraf edip ruhunun ve bedeninin temiz oksijenle dolmasını sağlayan oldukça keyifli ve iyi bir albüm.

Mark Fell. UL8. Editions Mego ( minima )

2011-11-21T12:13:00.001+02:00

SND ve Blir projelerinden de bildiğimiz Mark Fell, 2010 yılına son anda attığı deparla ardı ardına yayınlanan iki enfes albüm sıkıştırmayı becermiş yetkin bir prodüktör aslında. Fell’in 2010 sonlarına doğru Raster Noton etiketiyle yayınlanan Multistability albümünün hemen akabinde piyasaya sürülen yeni çalışması, sıklıkla elektronik tandanslı deneysel ve soyut işlere kapısını ardına dek açan Editions Mego etiketini taşıyor. 20 parçanın yer aldığı albümü kendi içinde üç bölüme ayrılan konsept bir çalışma olarak değerlendirmek mümkün. Melodik kurgunun olmadığı kaygan bir zeminde yeşeren bu parçaların tümünde ana omurgayı tekil bir ses tınısının oluşturduğunu görüyoruz. Üç bölümün her birinde ana kaynağı benzerlik gösteren bu tınılar farklı ritmik yapılarla harmanlanıyor. Minimalist bir yaklaşımla şekillenen bu parçaların oluşturduğu tek katmanlı ses yumakları âdeta tek bir rengin farklı tonlarını kullanan bir ressamı anımsatıyor bizlere. Ses olgusunun bilinmeyen coğrafyalarına yelken açan çalışmada kompleks ve girift yapılardan olabildiğince kaçınılmış. Her bir tınının kendi hâlindeki hikâyeciklerinin peşine düşen Fell, zaman zaman Autechre’ı anımsatan bir soyutlamanın ardından gitse de, albümdeki parçaların kendi dokusal kimliklerini korumayı da başarmış. Deneysel işlere ekstra kulak kabartanlar için.

Bjorn Torske. Kokning. Smalltown Supersound ( minima )

2011-11-21T12:12:00.000+02:00

10 yılı aşkın süredir farklı projelerde yeralan Norveçli müzisyenin dördüncü solo albümü ilk saniyesinden itibaren dinleyeni içine çekmeyi başaran çok kuvvetli müzikal çizgisiyle ve usta elinden çıktığı her hâlinden belli bir hayli zengin menüsüyle dikkat çekiyor. Torske’nin son çalışmasında albüm boyunca çok farklı türlerden nitelikli bir işçilikle rafine edilmiş esinlenmeler olduğunu görüyoruz. Modern bir dille yorumlanmış krautrock altyapısı içine yedirilmiş minik elektronik kıpırtılar, ara ara kendini hissettiren house ve dub ritimleri, bir anda sizi bambaşka bir maceraya sürükleyen bir Afrika melodisi ya da hafiften vücudunuzu sallamaya başladığınız bir funk ya da disko rüzgârı, 50 dakikayı aşan bu dinleti boyunca önümüze adım adım zarif bir şekilde servis ediliyor. Denizden babam çıksa yerim statüsünde rüştünü ispat etmiş olan Norveç orjinli Smalltown Supersound etiketi taşıyan albümde, özellikle “Bergensere” ve “Nitten Nitti” gibi melodik dokusu olduça sağlam parçalar âdeta keyif göstergelerimize tavan yaptırıyor. Her bir parçasına korkusuzca kulağınızı teslim edebileceğiniz çalışmaya, Torske’nin DJ kimliğinin olumlu anlamda yansıdığını da belirtmek gerek. Soğuk diyarlardan atlanmaması gereken sımsıcak bir çalışma.

Salem. King Night. Iamsound ( minima )

2011-11-21T12:11:00.000+02:00

Michigan çıkışlı Salem, John Holland, Heather Marlatt ve Jack Donoghue’den oluşan üç kişilik bir ekip. 2010 sonlarında yayınlanan King Night ise grubun ilk albümü olma özelliğini taşıyor. Geçen yılın en iyileri listelerinde mutlak suretle kendine yer bulan çalışma oldukça fazla katmanlı, yoğun, kompleks bir ana eksen üzerinde varyasyonlar içeren zengin bir içeriğe sahip. İlk kulak kesilmede kendini hemen teslim etmemekte direnen parçalar daha detaycı ve zamana yayılan bir dinleme eforu gerektiriyor açıkçası. Bu da albüme tekrar tekrar geri dönüp farklı okumalar yapmayı mümkün kılıyor. Özünde elektronik janrına dâhil edebileceğimiz albüm boyunca karmaşık ses oyunları, hırçın melodik yapılandırmalar, yumuşak hip hop / R&B vokalleri ve bol bol ses efekti duymak mümkün. Keskin hatlı dubstep/grime etkileşimli arka planlar, her anlamda deforme edilmiş synth dokunuşları ile bezenerek zaman zaman bol miktarda bozulmuş sample’lar için benzersiz bir fon oluşturuyor. Grubun mahareti tüm bu malzemeyi yenilikçi bir dille kurgulamayı başarmış olmasında yatıyor aslında. Dolambaçlarla dolu bir labirentte hem kulak vermeyi hem de kafa yormayı gerektiren etkleyici bir çalışma.

Erdem Helvacıoğlu & Ros Bandt. Black Falcon. Pozitif Müzik Yapım ( minima )

2011-11-21T12:10:00.001+02:00

Türkiye'nin uluslararası arenada isim yapmış yeni müzik bestecilerinden Erdem Helvacıoğlu'nun Avustralyalı ses tasarımcısı ve besteci Ros Bandt’la birlikte gerçekleştirdiği Black Falcon albümü, Pozitif Müzik etiketiyle geçtiğimiz yılın aralık ayında yayınlandı. Birkaç ay önce Yerebatan Sarnıcı’nın nefes kesen ambiyansında enfes bir performans sergileyen ikilinin projesi, nesli tehlike altında olan kara doğan kuşu üzerinden yola çıkılarak kurgulanmış bir ağıt aslında. Ros Bandt, özel olarak imal edilmiş tarhu (uzun boyunlu yaylı bir çalgı) isimli tanbur benzeri enstrümanı ile harikalar yaratırken, Erdem Helvacıoğlu’nu ise gitar ve canlı elektroniklerde görüyoruz. Her iki müzisyenin de çok yönlü kimlikleri ve yaratıcılık çıtalarının üst seviye oluşu albüme de etkileyici bir sadelik ve derinlik katıyor. İçine nüfuz etmesi hassas ve aktif bir dinlemeyi gerektiren albümü tek bir kategoriye hapsetmek haksız bir yaklaşım olacağından, yeni müzik, çağdaş klasik müzik, enstrümental, ambient elektronika, modern caz ve avangart gibi referansları kullanmak daha yol gösterici olacaktır. Raflarda benzerlerine pek kolaylıkla rastlayamayacağımız Black Falcon albümü alışılmış rutinin dışına çıkarak zorlu bir yolculuğa hazır kulaklar için ziyadesiyle etkileyici ve dokunaklı bir macera sunuyor.

Harikalar Diyarı. Bak Kalbine. JKS ( minima )

2011-11-21T12:09:00.000+02:00

Bak Kalbine, taptaze ve gencecik bir üçlünün ilk albümü olma özelliğini taşıyor. 2006 yılından bu yana birlikte olan Harikalar Diyarı grubu, İrem Derlen (vokal), Nafi Bensusan (gitar) ve Metin Levi’den (gitar) oluşan bir ekip. Albümün müzik direktörlüğünüyse üstat Garo Mafyan (ki kendisi bazı parçalarda tuşlularda ekibe eşlik ediyor) yapmış. İlk dinlemede albüm özellikle güçlü şarkı sözleri ve rahat dinlenebilir, keyifli müzikal örgüsüyle olumlu bir izlenim bırakıyor. Ayrıksı yollara pek sapmadan nitelikli bir eksen üzerinde kurgulanan parçalar, bazen akustik tınıların ön plana çıktığı, bazen de elektronik altyapıların başrolü kaptığı bir güzergâhta kendinden emin şekilde ilerliyor. Özellikle albüme adını veren “Bak Kalbine” ve “Geriye Dönme” gibi parçalar yüksek tempolarıyla dikkat çekerken, albüm boyunca grubun farklı müzikal tarzlardan (elektronik, caz, bossa nova gibi) esinlendiklerine de şahit oluyoruz. Albüm kartonetinde de notu düşüldüğü üzere sosyal sorumluluk projelerine de yakından destek veren ekip, canlı performanslarında da iddialı olduklarını belirtiyor. Belki Bak Kalbine dinleyicisine hiç bilinmedik lezzetler sunmuyor, ancak bu samimî, içten ve müzik sevgisiyle dopdolu bir albüm olarak parıldamasını engellemiyor.

Senking. Pong. Raster Noton ( minima )

2011-11-21T12:08:00.001+02:00

Almanya Köln çıkışlı elektronik müzik üstadı Jens Massel, 90’ların sonundan bu yana farklı isimler altında (Senking, Kandis, Fumble), özellikle Karaoke Kalk ve Raster Noton etiketlerinden çıkarttığı kalburüstü çalışmalarla dikkat çeken bir isim. Geniş bir popülerlik kazanan ilk video oyunlarından biri olan Pong’dan (hani şu masa tenisine benzeyeni) adını alan bu son çalışma detaycı ve incelikli bir yaklaşımın ürünü. Albüm, âdeta ağır çekim moduna alınmışçasına düşük bir tempoda seyretse de dub/dubstep etkileşimli ritmik yapıların içine yedirilmiş melodik hissiyatı yüksek tınılar alkışı hak eder nitelikte. Yüksek ses seviyelerinde kendini daha iyi ifade eden çalışmada “Painbug In My Eye” ve “Breathing Trouble”, bir adım öne çıkan parçalar. İnternet üzerinden videolarına da göz atmanızı şiddetle tavsiye ettiğimiz Senking, elektronik müziğin geniş kulvarlarının sınırlarında dolaşmasına rağmen her daim rahat algılanabilir bir müzik üretmeyi de becerenlerden. Raster Noton etiketinin öncü isimleri olan Alva Noto, Frank Bretschneider ve Byetone parçaları kadar keskin hatlara sahip olmasa da, Pole ve Fenin gibi isimlere nazaran daha yenilikçi, cesur, soyut ve kararlıklı bir dil var Pong’ta.

We Love. We Love. Bpitch Control ( minima )

2011-11-21T12:07:00.000+02:00

Her daim kulak kabartılası Ellen Allien liderliğindeki plak şirketi Bpitch Control’un 2010’daki en büyük sürprizi, ilk albümünü kendi adıyla yayımlayan İtalyan ikili We Love oldu. Giorgia Angiuli (a.k.a. Metuo) ve Pierro Fragola’dan (a.k.a. Werk Design) oluşan ikiliye huzurlarınızda 2010 yılının en iyilerinden olan “Ice Lips” gibi muhteşem bir parçayı albümlerinin açılışına koyarak hafızamıza kazıdıkları için teşekkürü bir borç biliyorum. Elimizdeki albüm âdeta her dinlemede değişik bir parçaya takılıp adım adım dinleyeni kendi içine çeken ve farklı bir yerinden yakalayan çok nitelikli bir çalışma. Aksak yapılar üzerine kurgulanmış, büyük bir ustalıkla fısıldanan tertemiz vokallerle bezenmiş (her iki arkadaş da vokal yapıyor bu arada), keyifli synth melodiler eşliğinde zenginleşen çalışma; arasıra kulağa takılan deneysel yapılarıyla da kalbimizi çalmıyor değil. İlerleyen teknoloji ile birlikte sıradanlaşma riskine giren elektronik müzik üretiminde kalıpları zorlayan, bilinmeyen yollar üzerinden çözümler üreten ve yine de bir şekilde bizi sarıp sarmalamayı beceren çok sıcak ve etkileyici bir albüm, We Love. “Ice Lips” dışında “Hide Me”, “No Train No Plane” ve “Our Shapes” dikkati çeken diğer parçalar.

The Hundred In The Hands. The Hundred In The Hands. Warp ( minima )

2011-11-21T12:06:00.001+02:00

Eleanore Everdell ve Jason Friedman’dan müteşekkil Amerika orijinli grup The Hundred In The Hands, eşsiz Warp etiketiyle yayımladığı ilk albümünde oldukça yüksek tempolu ve dinamik bir arka plan dahilinde synthpop, indie rock ve disko arasında dolaşan keyifli bir çalışmaya imza atmış. Bir yıl gibi kısa sürede hazırlanan albüm, ritmik dokular içine yedirilmiş gevşek gitar riffler, repetetif perküsyon darbeleri ve yumuşak vokallerle şekillenerek hızla dinleyeni kavramayı beceriyor. “Dressed In Dresden” zengin içeriğiyle, “Last City” kıvrak melodileriyle, “Young Aren’t Young” güçlü kurgusuyla, “Commotion” etkileyici vokal kullanımıyla ilk anda kulağa mutlak suretle takılanlar. Haddini bilen, gereksiz zorlamalara girmeden basit bir formülasyon etrafında inşa edilen ve özellikle Eleanore’un vokaliyle bir kademe daha atlamayı başaran albüm, Warp etiketinin giderek genişleyen ve açımlanan (en son Brian Eno albümünü yayımladı!) zengin müzikal yelpazesine eklenen vasat üstü çalışmalardan biri olmayı bir şekilde beceriyor. Grubun daha iyi işler üretmeye temayüllü yetenek ibrelerinin önümüzdeki dönemde ve ilerleyen işlerde ne seviyeleri göstereceğini takip etmekte kesinlikle fayda var. O ana dek bu albümdeki parçalarla çılgınca dans etmeye devam.

The Qemists. Spirit In The System. Ninja Tune ( minima )

2011-11-21T12:05:00.000+02:00

Vakti zamanında rock gruplarında müzik yapan bir basçı, gitarist ve davulcudan oluşan Brighton çıkışlı üç ismin (Liam Black, Dan Arnold ve Leon Harris) özellikle drum and bass tarzına duydukları yakınlık zaman içinde onları yoğun rock etkileşimli The Qemists projesine doğru iteklemiş. Etkilendikleri isimler arasında Soundgarden, Nirvana, RATM ve Red Hot Chili Peppers’ı sayan grup, elime geçtiğinden bu yana hiç bıkmaksızın dinlediğim albümünde oldukça kuvvetli bir drum and bass ve breakbeat altyapısına eklemlenmiş darbeli bas vuruşları, güçlü rock tınıları ve her parçada farklı bir eşlikçi vokal ile oldukça zengin bir içeriğe sahip etkileyici bir çalışma gerçekleştirmiş. İflah olmaz drum and bass fanatikleri için belki çok yeni bir söylem içermese de, The Qemists, enerjisi çok yüksek oktanlarda dolaşan ve en mülayim dinleyeni dahi yerinden sallayacak bir albüme imza atmış. 2008 yılında remikslerden oluşan ve yine Ninja Tune etiketiyle yayımlanan ilk çalışması Join The Q hariç tutulursa, ilk albüm için oldukça etkileyici bir çalışma, Spirit In The System. Geçtiğimiz kasım ayında Babylon’un yeni serisi “Label Nights”ın konuğu da olan The Qemists, içim içime sığmıyor diyen dinamizm fanatikleri için biçilmiş kaftan

Grinderman. Grinderman 2. Mute ( minima )

2011-11-21T12:04:00.000+02:00

Kenarından köşesinden bulaştığı her işiyle kendini hayranlıkla takip ettiğimiz Nick Cave babanın Warren Ellis, Martyn P. Casey ve Jim Sclavunos ile oluşturduğu Grinderman projesinin ikinci albümü âdeta yeniyetmelere ders niteliğinde (her anlamda!) bir olgunluk dönemi çığlığı. Albümün müzikal içeriğine referans olabilecek yabanî, acımasız, sert, şiddetli, tavizsiz, çetin ceviz gibi ifadelerle bütünleşen Grinderman’in muhteşem bir enerjiyle inşa ettiği her bir parça âdeta doyumsuz bir tat bırakıyor kulaklarımızda. Enerji boşalmaları, hiddet anları, sakinleşip toparlanmalar arasında gidip gelen sert gitar riffleri, yoğun elektronik eklemeler, Cave’in her defasında derinliklerinde kaybolmamıza yol açan tarifsiz vokali ve rock müziğin ruhuna işlemiş bir isyanın notalara ve sözlere dökülmüş hâli, Grinderman aslında. Yoğun ve nitelikli içeriğinden bir an olsun ödün vermeyen, hedefe kilitlenmiş, benzersiz bir kimyanın yakalandığı bu nefes kesen albüme elbette 10 puan vermek gerekir. Öte yandan klipleriyle, imajıyla, albüm tasarımıyla da eşsiz bir dünyanın kapılarını bize açan Grinderman’in çalışması bu açılardan da tam anlamıyla arşivlik. Kendilerine şapka çıkartıp bolca dinleyerek, albümün keyfini sürmekten başka bir yoruma da belki gerek yok. Yıldızlı pekiyi…

Proem. Enough Conflict. n5MD ( minima )

2011-11-21T12:02:00.000+02:00

10 yılı aşkın süredir Merck, n5MD ve Hydran gibi etiketlerden oldukça nitelikli işler yayımlayan Proem (Richard Bailey), 30’lu yaşlarında, Texas’ta mukim bir web tasarımcısı. Enough Conflict, Proem’in sekizinci stüdyo albümü ve bugüne kadarki diskografisinin en sağlam ayaklarından biri olduğu kuşkusuz. Proem’in IDM referanslı müziğinde keskin tınılar, yumuşak piyano dokunuşları, kontrol altında tutulan karmaşık ses dokularından örülmüş melodik bir atmosfer ve güçlü bir deneysel yaklaşım bizleri bekliyor. Her biri ayrıca mercek altına yatırılmayı hak eder tarzdaki parçalarda Bailey’nin usta işçiliğinin yansımalarını görmek mümkün. Bu hassas ve detaycı yaklaşım, parçaların sadece çeşitli programlardan elde edilmiş bir sesler yığını olma riskinden sıyrılarak, daha organik ve canlı bir omurgaya oturmalarını sağlıyor. Açılışı yapan ve çok katmanlı yapısıyla kulaklarımızın pasını alan “Deep Sleeping Birds”, kısa süresine rağmen ritmik kimyasıyla içimize işleyen “Sudden Sharp Turns”, tavizsiz yaklaşımları ve keskin hatlarıyla dikkat çeken “Back To Fail” ve “Guns, Knives, Lemons”, albümün çıta üstü parçaları. Minimal, deneysel işlere meraklı kulakların ve IDM severlerin mutlak suretle gözden geçirmesi gereken çalışmaya ev sahipliği yapan n5MD etiketinin adını da kenara not etmekte fayda var.

Lou Rhodes Üzerine...

2011-09-26T15:37:00.002+03:00

Eski çağ felsefecileri insanlığın temel sorunlarına odaklanarak evrenin doğası hakkında sorular sormuşlardır. Oysa ‘bilgelik sevgisi’ anlamına gelen felsefenin içine insan olgusunun girişi, felsefenin gelişim yönünü insanın kendisinin irdelenmesine çeviren sofistlerle olmuştur. İnsana tutulan bu aynada görünen tekillik anlayışı, sanatsal arenaya bireysel yaratıcılığın sürüklediği ve kendine ait bir ses oluşturma güdüsünün tetiklediği bir gayret olarak yansımıştır. 90’lı yılların ortalarında gündemimize giren elektronik müzik ikilisi Lamb’in güçlü sesi Lou Rhodes’un üçüncü solo albümüyle artık iyice belirginleştirdiği müzikal yol da, paralel şekilde ‘sadece kendini anlatma’ hassasiyetinden beslenen bir çalışma özelliği taşıyor.

Kısaca Manchester orijinli İngiliz ozan şarkıcı olarak tanımlayabileceğimiz Lou Rhodes’un solo macerası, elektronik müziğin geniş skalasında her daim kendine ait bir dilimde kayda değer nitelikli işler üretmeyi becermiş ve ardında dört albümlük değerli bir hazine bırakmış olan Lamb ikilisinin vokalden sorumlu üyesiyken, grubun diğer üyesi Andrew Barlow’dan ayrılarak ilk adımı atmasıyla başlar. 2006 yılında yayımlanan çıkış çalışması Beloved One beklentilerin çok üstünde olumlu bir tepki alır ve adanın Grammy’sine denk gelen Mercury Ödülleri’nde yılın en iyi 12 albüm adayından biri olarak listelenir. Aralarında Muse, Editors, Hot Chip, Arctic Monkeys, Scritti Politti ve Thom Yorke gibi güçlü isimlerin olduğu bu listeden sıyrılıp ödülü alamasa da, bu adaylık solo kariyeri açısından önemli bir başarı olarak not edilecektir. (Bu arada 2006 yılındaki ödül Arctic Monkeys’in Whatever People Say I Am, That's What I'm Not albümüne verildi.)

Bu ilk albüm aslında Rhodes’un kendisini fazlaca zorlamadan, o ana kadarki geniş müzikal birikim ve düşüncelerini yansıttığı bir çalışma olarak şekillenmiştir. Özünde folk müzik kategorisine dâhil edilebilecek olan bu çalışma şatafatsız, içten ve derinlikli bir zarla örülmüş hüzünlü bir dünyanın akustik yansımaları eşliğinde, Rhodes’un dinleyeni büyüleyen eşsiz vokallerini içermektedir (aslında Lou Rhodes’un tüm albümleri için benzer ifadeler kullanmak mümkündür). Albüm Lamb çalışmaları için sıklıkla başvurulan trip hop, drum’n bass ve jazzy gibi – Lou Rhodes’un bu yorumlara katılmadığı – tanımlamaların tamamen dışında, sıklıkla sadece gitarın Rhodes’un muhteşem sesine eşlik ettiği ve zaman zaman zarif piyano dokunuşları ve yaylılarla zenginleşen bir çerçeveye sahiptir.

Lamb’in müziğinde ara pasajlarda karşımıza çıkan ve bir anlamda ipuçları Lamb parçalarına da gizlenmiş olan bir çerçevedir bu. Ek bir parantez dahilinde Lamb’in müziğine baktığımızda onu bu denli farklı kılan unsurların Rhodes’un etkileyici sesinin yanısıra, altyapılarda farklı janrların köşetaşlarının maharetle kullanılması ve bazı parçalarda bunlara canlı enstrümanların eşlik etmesi olduğu görülecektir. Lamb bir anlamda birçok farklı janrdan beslenerek kendi müzikal dilini yaratabilmiş ve özel bir ikili olamayı başarmıştır. Elbetteki bu unsurlar yanyana getirilip bir şeyler anlatma gayretiyle eritildiğinde, ortaya müzikal anlamda zengin, dinamik ve duygu vurgusu yüksek çalışmalar çıkmıştır. Özetle Lou Rhodes’un sadelik, Andrew Barlow’un kompleksite eksenleri üzerinden biçimlenen eşsiz bir formülasyondur Lamb’inki.

2007 yılına gelindiğinde Lou Rhodes bir insanın yaşayabileceği en derin üzüntülerden birini yaşar ve kız kardeşinin ölümü nedeniyle herkesçe beklenen İngiltere konser programını iptal etmek zorunda kalır. Bu dönem adeta hayatın türlü zorluklarla Rhodes’u test ettiği ve kişiliğinde derin izler/yaralar bırakan bir süreç olarak geçecektir. Tüm bu zorluklara rağmen Rhodes, daha önce 2005’te de gittiği Glastonburry’de 2007’de ikinci defa sahne alır. Yılın sonlarına doğru da ikinci solo albümü Bloom’dan çıkan olan ilk single “The Rain” piyasaya verilir.

İlkine oranla daha fazla efor sarfettiğini belirttiği ikinci albüm adeta Rhodes için zaman zaman dile getirdiği, bir daha elektronik müzik yapmayacağına dair düşünceleri ispatlar niteliktedir. Ana omurgayı akustik gitar ve vokalin oluşturduğu albümde keman, kontrbas ve perküsyon eşliğinde işlenmiş romantik, duygusal ve kişisel vurgusu yüksek hikâyeler, Rhodes’un büyüleyici sesinden damıtılarak anlatılmaktadır.

Bahsi geçen “yeni ve farklı hikayeler yaratma/anlatma güdüsü” aslında Lamb projesinin sona erişindeki giz perdesinin baş aktörüdür. Rhodes bir açıklamasında bu tip bir projenin sürekliliği için devamlı güncel bir dil yaratmak ve farklı açılımlar getirmek gerektiğinden bahsederek, son Lamb albümünün ardından kendilerine bir sonraki adımın ne olacağını sorduklarında somut bir yanıt üretemediklerini ve bu yüzden “her daim yaratıcı ve farklı olmak” olarak ifade ettikleri var olma nedenlerinin ortadan kalktığını belirtecektir.

Müziğinde oldukça kişisel bir dil yaratmış olan Rhodes’un hikâyelerinin özünde insana ait yaşantılar, duygular ve ilişkiler vardır: sevinç ve kederin bir anlamda sırt sırta durduğu, hayal kırıklıklarının da gülümsemeler kadar yakınımızda olduğu, bazen bir anın/bakışın bile yaşamaya/yaşatmaya değer olduğu zarif, kırılgan ve duygu yüklü sade hikâyeler. Sonuçta iki çocuk sahibi bir anne için bu sadelik kıyafetinin Rhodes’a çok yakıştığını da belirtmek gerek. Klişelerden uzak, gerçekliğin peşinde, samimî bir var olma gayretiyle çıkılan bir müzikal yolculuktur bu aslında. Rhodes’un da çeşitli eşiklerden/evrelerden oluştuğunu, belli bir dönemde bir eşikten/evreden diğerine geçilerek her şeyin bir anlamda tekrar sıfırlandığını belirttiği bir yolculuk.

Rhodes’un müziğinde basit olmasına rağmen sersemletici etkisi yüksek sözler ve içimizi titreten sıcak akustik tınılar, dokusuna işlemiş olan puslu ve derin sesinin eşliğinde, her ânı ustalıkla nakışlanmış bir kurguyla tamamlanmış parçalar olarak karşımıza çıkar. Bu parçaların her birinde bizleri hayaller ve sorgulamalarla donatılmış içsel bir yolculuğun beklediğini de söylemek mümkün. Her ne kadar kişisel öyküler anlatılıyor olsa da bu yolculuk esnasında, dinleyici üzerinde akıldan çıkmayan, hipnotik ve ruhanî bir etki bırakan Lou Rhodes, bizlere bir anlamda kılavuzluk yapar. Kaygan bir zeminde hayata sıkıca tutunmak, zorluklar içinden yeşeren güzellikleri görebilmek, acıyı da sevinç kadar rahatlıkla kabullenmek ve kendimize ait bir güzergâhı oluşturabileceğimiz bir ussal yolculuktur bu, ve o yüzden aslında içinde yoğun bir ‘felsefe’ vardır. Büyük ozan şarkıcı Leonard Cohen’in dediği gibi:

There is a crack in everything,
That’s how the light gets in.

-------------------------------röportaj---------------------------------

Andrew Barlow’la birlikte oluşturduğunuz elektronik müzik ikilisi Lamb projesinde geçirdiğiniz yaklaşık 10 yılın ardından gelen ilk solo çalışmanız aslında bir meydan okuma içeriyordu. İkinci albümde daha az soru ve sorunla karşılaştığınızı düşünüyorum. Üçüncü albüm sonrası kendinizi olgunlaşmış bir ozan-şair olarak konumlandırıyor musunuz ? Ya da hâlâ çıkılacak basamaklar var mı önünüzde ?
Her zaman için çıkılacak basamaklar vardır. Bir sanatçının asla ürettiği işten tam anlamıyla memnun olacağını sanmıyorum. Şarkı yazma konusunda azımsanmayacak bir tecrübem var elbette – yaklaşık 16 yıl kadar – ancak hâlâ yeni birşeyler öğrendiğimi hissedebiliyorum. Belki biraz garip gelecek ama aslında ilk albümüm Beloved One çok daha rahat ortaya çıkardığım bir çalışma olurken, ikinci albümüm Bloom beni biraz daha zorladı.

Tam anlamıyla son çalışmanızı diğer ikisinden ayıracak olan tema yada öz nedir diye sorsam ?
Son çalışmam olan One Good Thing’in bugün için bulunduğum yeri en layıkıyla temsil eden, dolayısıyla da çalışmalarım arasındaki en gerçekçi albüm olarak görüyorum. Albümdeki parçalar hayatımdaki oldukça zorlu bir dönemi ve benim oradan çıkışımı anlatıyor. Çalışmalar esnasında olabildiğince az elektronik kullandık. Oldukça sade, basit ve zamansız bir albüm yaratmaya çalıştım. Bu yüzden de kayıt aşamasında işin ruhunu zedelediğine inandığım dijital teknolojilerden kendimi sakındım ve sıklıkla canlı çalınmış hissiyatı verecek bir kayıt ortaya çıkarmaya çalıştım.

Bahsettiğiniz gibi elektronik müzik sıklıkla duygusal olamamakla eleştiriliyor. Bir elektronik müzik grubu olsa da Lamb projesinde belli bir duygusallıktan bahsetmek mümkün. Keza sizin solo çalışmalarınızda da bu vurgu başat bir figür. Duyguları aktarmak konusunda akustik ve elektronik yapılar hakkında ne düşünüyorsunuz ?
Akustik seslerle müzik yapmaya kıyasla elektronik seslerle aynı duyguları hissettirmenin oldukça zor olduğunu düşünüyorum. Neticede elektronik müzik dediğimiz tüm yapı onlarca ikili koddan meydana gelen bir ürün. Oysa akustik müzik insanoğlunun bizzat ürettiği sesler için kendisi tarafından yaptığı ve bir anlamda yüzleştiği – çoğunlukla ağaçtan yapılan – enstrümanların kullanımından ortaya çıkan bir ürün. Bu anlamda elektronikle kıyaslanamaz gibi geliyor bana. Lamb projesindeki duygular genellikle şarkıların kendi iç gücünden ve canlı enstrümanların – özellikle yaylıların – kullanımından geliyordu. Andrew Barlow’un ev stüdyosunda son çalışmamı kaydederken bir parçada aradaki farkın çok az olacağını düşünerek vokali analog ve dijital olarak iki farklı şekilde kaydettik. Aradaki farkı gördüğümüzde çok şaşırdık açıkçası. Analog kayıt çok daha samimî ve sıcaktı. Özetle dijital teknoloji ne kadar gelişirse gelişsin hâlâ dolduramayacağı bazı boşluklar var sanırım.

Duygulardan bahsetmişken aşkla, hüzün ve melankoli arasında sürekli bir bağın olduğuna inanıyor musunuz ?
Değişik bir soru bu. Bugünlerde sıklıkla ve artarak bir sanatçının rolünün devamlı olarak sınırları zorlaması olduğunu düşünüyorum. Bana öyle geliyor ki kendimi o boşluğun/alanın içinde hissettiğimde çok daha fazla yaratıcı olabiliyorum. Melankoli sanırım mutlulukla mutsuzluk arasında bir yerlerde salınma hâli. Ama bu yine de sınırlayıcı bir tanımlama elbette.

Bir defasında kendinizi tanımlarken duygu bağımlısı (emotional junkie) olduğunuzu belirtmişsiniz. Aşk dışında hangi kavram yada duygular çalışmalarınızı şekillendiriyor ?
Evet, bir defasında böyle tanımlamıştım ama hâlâ geçerli mi tam emin değilim. Son birkaç yıl bu bakımdan üzerimde arındırıcı bir etki yaptı diyebilirim. Oldukça uzun zaman tek başıma kaldım ve bir sure sonra aşk adına, aşka bağımlı olma hissiyatından sıyrılmış gibi hissediyorum. Tüm duyguların yaratıcılığı tetikleyebileceğine inanıyorum. Ama yine de sanırım beni en çok besleyeni az önce bahsettiğim, mutlulukla mutsuzluk arasındaki alan. Oralarda bir yerde olmanın beni insan olarak hayata bağladığını hissediyorum.

Sahnede söylemekten en çok keyif aldığınız üç Lamb ve solo parçanız ?
Lamb olarak Gabriel, Gorecki ve Trans Fatty Acid. Solo çalışmalarımdansa hepsi son albümde yer alan üç parça diyebilirim : “There for The Taking”, “One Good Thing” ve “Circles.”
Sahnede sana eşlik etmesini hayal edeceğin efsane grup kim olurdu ve neden ?
Efsane gruptan çok emin değilim; aslında bu efsane bir isim olurdu. Sanıyorum bu listenin başında Elliott Smith yada Nick Drake olurdu. Herhangi biriyle sahnede olmanın yeteri derecede beni heyecanlandıracağını da belirtmeliyim.

-------------------------------liste---------------------------------
Lou Rhodes yazarken aklıma düşenler...
*Elizabeth Fraser / Moses
*Suzanne Vega / Solitude Standing
*Tear Garden / Tired Eyes Slowly Burning
*Cranes / Tomorrow’s Tears
*David Darling / Journal October
*Mazzy Star / So Tonight That I Might See
*David Sylvian / Gone To Earth
*Blue Skied An’ Clear / A Morr Music Compilation
*Dream City Film Club / Dream City Film Club
*Lisa Germano / Magic Neighbor

Vladislav Delay Quartet. Vladislav Delay Quartet.. Honest Jon's. 2011

2011-09-19T18:49:00.001+03:00

Finlandiya’nın kıta Avrupası’na bahşettiği en yetkin ve üretken prodüktör - müzisyenlerden biri olan Vladislav Delay (Luomo, Sistol, Uusitalo, Conoco gibi farklı adlar da kullanan arkadaşımızın asıl adıysa Sasu Ripatti) kendisinin davul ve vurmalılarda yeraldığı dörtlüsünün ilk albümünü geçtiğimiz aylarda Honest Jon’s Records etiketiyle çıkardı. Doksanların sonundan bu yana farklı isimlerle elektronik müziğin geniş coğrafyasında hoş sadalar bırakan nitelikli ve el üstünde tutulası albümler yayınlayan Vladislav Delay’in bu projesinde kendisine taş yerinde ağırdır misali önemli isimler eşlik ediyor. Yine Finlandiya çıkışlı Pan Sonic ikilisinden Mika Vainio (elektronikler), avantgarde ekolün hatırı sayılır temsilcilerinden Lucio Capece (bas klarnet ve soprano saksafon) ve Derek Shirley (kontrbas) dörtlünün diğer üyeleri.

Alışılageldiği üzere albüme odaklanmadan biraz grup üyelerinin siciline gözatalım isteriz. Vladislav Delay adını ilk olarak 2000 ve 2001 yıllarında elektronik müziğin deneysel ve soyut kanadı için çok eskilerden bu yana en önemli referans noktalarından biri olan Mille Plateaux etiketiyle çıkardığı Entain ve Anima albümleriyle ajandamıza not etmiştik. Glitch, ambient ve minimal tarzlar arasında dolanan bu albümler Delay’in ses olgusuna yaklaşımı ve onun etrafında biçimlendirdiği benzersiz tınılar dünyasına ait önemli ipuçları barındırıyordu. Rutinin dışına sarkan, yenilikçi bir dilin arayışlarının izdüşümlerini gördüğümüz ve hepsinden önemlisi kendinden emin bir kurgusal yolculuğun betimlendiği bu kuvvetli çalışmaları, Staubgold etiketiyle çıkardığı arşivlere mutlak suretle dahil edilmesi gereken Naima izledi. İkibinli yıllar ise Huume etiketiyle çıkardığı üç albümü ve Leaf etiketinden yayınladığı nitelikli çalışması Tummaa’yı beraberinde getirdi. (Bu albüme ilişkin detaylı bir yazı için lütfen bkz.: http://tinyurl.com/3jbsrlo). Öte yandan yine aynı dönemde Almanya’nın ayrıksı kadın elektronik müzisyenlerinden (aynı zamanda şair) olan Antye-Greie Fuchs (ya da bildik adıyla AGF) ile iki albüm yayınlayan Delay, ayrıca farklı tarzlara da kucak açarak Moritz Von Oswald Trio’nun da aktif bir üyesi olarak çalışmalarına devam etti.

Dörtlünün diğer üyesi olan Mika Vainio elektronik müzik takipçilerinin (özellikle minimal ve ambient tarzlarına yakın duranlar için) başucu isimlerinden biri. Vainio ilk olarak özellikle doksanların ikinci yarısından bugüne değin Ilpo Vaisanen ile oluşturdukları Pan Sonic adıyla çıkardıkları her albümle ezberlerimizi bozan ve birkaç saniye içinde algılanabilir, kendilerine has dokusu olan bir sesler evreni yaratmayı beceren çalışmalarıyla dikkat çekmişti. Daha sonrasında Vainio özellikle solo çalışmalarında daha ziyade ambient ve minimal kulvarlarında yol almayı tercih etti ve birçok albüm yayınladı (özellikle Touch etiketiyle yayınlanan çalışmalarını şiddetle tavsiye ederiz).

Lucio Capece ise ekibin şu ana dek tanıtmaya çalıştığımız isimlerine nazaran caz dünyasına çok daha yakın bir isim. Arjantin orjinlerine sahip Capece özellikle ikibinlerin ortasından bu yana birçok projede aktif rol almış biri. Klasik gitar eğitimi almış olmasına rağmen sonrasında soprano saksafon ve bas klarnete yönelen sanatçı, özellikle deneysel işleriyle ses getirmiş bir isim. Yine geçtiğimiz yıllarda yayınlanan bir albümünde az önce bahsi geçen Mika Vainio ile de çalışan Capece’nin Trahnie adını taşıyan bu projesine ilişkin minik bir yorum için lütfen bkz.: http://tinyurl.com/3edx2en

Kendi adıma ilk olarak bu projede adına denk geldiğim 1975 Kanada doğumlu olan ve şu anda Berlin’de yaşayan Derek Shirley ise projede kontrbas çalıyor. İkibinlerin başından bu yana farklı proje gruplarında yeralan ve birçok albümde imzası bulunan Shirley özellikle doğaçlamaya dayalı deneysel işleriyle dikkat çekiyor.

Bu girizgah sonrası gelelim dörtlünün henüz sıcaklığını koruyan ilk albümlerine. Açıkçası albüm her ne kadar bir kuartet elinden çıkmış olsa da ilk dinleyişte caz bunun neresinde diyebileceğimiz farklı bir güzergahta yolalıyor ve bu anlamda klasik melodi ve ritm duygusu arayan kulakları acımasızca savuşturarak boşa çıkarıyor.

8 parçadan oluşan albümün açılışı kulakları oldukça zorlayan yapısıyla dikkat çeken Minus Degrees, Bare Feet, Tick isimli parçayla yapılıyor. Noise estetiğinin ön planda olduğu, apokaliptik çağrışımlı sesler yumağı daha ilk parçada tekinsiz ve terkedilmiş bir alana doğru bizi çekmeyi başarıyor. Endüstriyel nüveler de taşıyan bu girişte ancak sonlara doğru daha temiz ve anlaşılır tınılar duyabiliyoruz.

12 dakikalık süresiyle albümün en uzun parçası olan Santa Teresa metalik seslerden oluşan sakin bir açılışa sahip. Doğaçlama hissiyatının kuvvetli olduğu bu dakikalarda alarm benzeri elektronikler arasına serpiştirilen diğer ögeler etkileyici bir atmosfer yaratıyor. Parçanın en dikkat çekici yanı elektronikler ve alışılmış yolların dışında çalınarak farklı ses kümelerini önümüze seren ve adete bir makinadan çıkıyormuş hissiyatı yaratan diğer seslerin iki farklı ama içiçe geçmiş okkalı bir katman yaratması.

Ardından gelen Des Abends benzer bir kurguya sahip olmakla beraber daha cesur ve gerilimi yüksek bir noktadan ilerliyor. Ani parlamalar arasından sızan elektronik süslemeler gerçekten kaotik bir evrenin kapılarını aralıyor.

Hohtokivi net şekilde Mika Vainio’nun ön planda olduğu hissini veren bir parça olarak sıradaki yerini aldıktan sonra belki de albümün en “müziğe” benzer çalışması olan Killing the Water Bed geliyor. Enstrümanları daha net ayırdedebildiğimiz bu dakikalarda üflemeliler de en azından “caz” referanslarını biraz daha yakından hissettirebiliyor. Sakin ve sürekli davul vuruşları arasından kendine yol açan üflemeliler, yine doğaçlama vurgusu kuvvetli tınılar uçuruyor kulaklarımıza bu dakikalarda.

Presentiment ağırlıklı olarak elektroniklerin başrolü kaptığı ambient referanslı bir parça olarak sırasını savarken, ardından gelen Louhos’ta ilk defa bir minik melodi ve ritm yakalıyoruz kenarından köşesinden de olsa. Albümün en derinlikli ve etkileyici parçalarından olan Louhos’ta dörtlü adeta birbirlerinin karmaşık formüllü ses üretim denklemlerini çözmüşçesine tempolu bir şekilde akıp gidiyor. Temponun da yükseldiği bu anlar bizi albümün sonuna yaklaştırırken adeta bir aksiyon filminin tüm düğümlerinin çözüldüğü girdaplı dakikaların harareti yükselmiş dakikalarını anımsatıyor.

Ve son adımda düğümün çözülmesinin ardından perdelerin kapandığı Salt Flat parçası bizi bu dolambaçlı yollardan çıkararak tekrar eve geri döneceğimiz o bildik patikanın başucuna sağ salim getirip bırakıveriyor.

Elimizdeki albüm bir caz albümü mü? Kesinlikle olmadığı rahatlıkla söylenebilir. Hatta bazı açılardan içeriği ziyadesiyle eleştirilebilecek denli genelgeçer “müzik” tanım ve algılayışımızdan uzak da bir çalışma samimiyetle ifade etmek gerekirse. Ancak sizlere tanıtmaya çalıştığımız bu albüm, aslında zor tınılara aşina kulaklar için bile bilinmedik ve daha önce deneyimlenmemiş, gizli cevherler barındırdığına inandığımız bir saatlik dinleme vadediyor kanımızca. Her biri maharetlerini ziyadesiyle ispat etmiş dörtlünün derdi enstrümanlarına olan hakimiyetlerini ön plana çıkarmak değil elbette. Enstrümanları gerçek anlamda bir araç olarak kullanarak elektroniklerin de desteğiyle yaratılan çok katmanlı bu yapıda asıl ön plana çıkarılan doğaçlamanın da getirdiği özgürlüğün yanısıra bu katmanlar arasında dokusal bir bütünlük yaratmak. Dörtlünün sınırları zorlayarak bu hedef doğrultusunda ortalama üstü ve dışı bir çalışmaya imza attığını belirtmek sanıyoruz ki doğru bir ifade olacaktır.

Charles-Eric Charrier. Silver. Experimedia. 2011

2011-09-19T18:44:00.001+03:00

Charles-Eric Charrier ismine bundan birkaç ay önce Radyo Babylon’da ( www.radyobabylon.com) Pazartesi akşamları yayınlanan Nota Bene isimli programım için parça seçmeye çalışırken rastlamıştım. Kısa yoldan izah etmek gerekirse “play” tuşuna bastığım ilk birkaç dakikadan sonra oldukça nitelikli ve etkileyici bir albümün beni beklemekte olduğu fikrine o denli kuvvetle kapıldım ki, sanatçının ismini daha sonra kendisi ve albümü Silver hakkında detaylı bir yazı yazmak sözüyle bir kenara not ediverdim.

Silver albümü 2011 yılının hemen başında Experimedia etiketiyle yayınlandı. Experimedia özellikle farklı ve deneysel çalışmaları takip edenler için önemli bir güzergah. 2000 yılından bu yana ambient’tan electronica’ya, avantgarde’tan minimalist ve deneysel işlere uzanan geniş bir skalada çalışmalara evsahipliği yapan Amerika orijinli bir etiket Experimedia (www.experimedia.net).

Charles-Eric Charrier, François Rasim Bıyıklı ile birlikte oluşturdukları MAN ikilisinin haricinde, Oldman adıyla da üretimler yapan bir isim. Ayrıca aktif olarak ressam, koreograf ve film müzikleri bestecisi. Bugüne dek beraber çalıştığı bazı isimler arasında Mathias Delplanque (Lena), Rob Mazurek, Jerome Paressant (abraxas projekt), Rhys Chatham, Teamforest, The Floating Roots Orchestra ve Le Coq sayılabilir.

Silver albümünde Charles-Eric Charrier’e iki müzisyen eşlik etmekte; Ronan Benoit ve Cyril Secq. Aslında bu üçlü hemen hemen albümün tüm prodüksiyon işlerinden de sorumlu ana kadro. Ek olarak albümün mastering işlemlerini Amerika’da mukim 12k etiketinin kurucusu ve müzisyen Taylor Deupree’nin yapmış olduğunu da belirtmeden geçmeyelim. Beş ana bölümden oluşan albüm birbiri içine harmanlanmış electronica, post rock, doğaçlama / özgür caz gibi tarzlar arasında kontrollü bir seyir izliyor. Bonus olarak gelen EP içinde ise açılış parçasının uzun bir versiyonu, iki parçanın remiksi ve albümde olmayan ek bir parça var. Bu ek materyalle birlikte elimizdeki dinletinin toplam süresi yaklaşık olarak 1,5 saati buluyor.

21 Echoes dingin ama kendinde bir başlangıç yapıyor albüme. Hipnotik bir arka plan dahilinde gitar ve davuldan yükselen tınılar ortamı hafiften ısıtıyorlar. Her an coşup gidebilecekmiş hissiyatındaki parça kontrolü bir an olsun kaybetmiyor. Enstrümanlar arasındaki eşitlikçi paylaşımda bütünleştiriciliği gitar sağlıyor. Özellikle davulun istikrarlı vuruşları üzerinde gezinen gitar rifleri post-rock çağrışımlar içinde albüme adım adım nüfuz etmemize yardımcı oluyor ve parça kuvvetli bir son düzlükle finiş çizgisine varıyor.

12 From 12 dakikalık süresiyle albümün uzun parçalarından biri. Burada ana güzergah yine davulun biteviye tınıları üzerine serpilen drone vari elektronik sesler ve efektlerle şekilleniyor. Ayağımızın hafif yerden kesildiği ve astral bir seyahate çıktığımızı hissettiren bu anlarda davulun canlılığı belki bizi hayal alemine kayıp gitmekten alıkoyan ana unsur oluyor. Parçanın en dikkat çekici yanı genelde dinleyeni yıpratabilecek ve parçaya olan konsantrasyonunu azaltabilecek kötücül bir potansiyeli her daim içinde barındıran elektronik ses ve efektlerin çok ölçülü ve nitelikli kullanımı. İki farklı rengin bu yanyana buluşmasından gerçekten nefis bir harmoni çıkarıldığını söylemek mümkün bu parça için.

6 I daha melodik ve sert gitar rifleriyle şekilleniyor. Birkaç farklı melodik çizgiyi birbirine paralel görmek mümkün bu parçada. Davul yine standart kendi üzerine düşeni yapar kıvamda birleştirici bir unsur olarak parçadaki yerini alıyor. Özellikle gitarda kullanılan ekolar zaman zaman güçlü post-rock etkileri yaratıyor. Parça ortasındaki daha akustik kısım deneysel ögelerin ön planda olduğu bir pasaj sunuyor dinleyenlere. Siyah beyaz renklerin hakim olduğu bir ortam düşlüyoruz bu anlarda ve bu keyifli ve farklı atmosfer parçanın sonuna dek süregidiyor.

9 Moving gitarın bir adım öne çıktığı bir girişle karşılıyor bizi. Sakin, derin, huzurlu ve kendine güvenen bir giriş. Burada da özellikle akustik gitar arpejleri ve hafiften kendine bir yer edinen elektronik efektler ve karşımıza ilk defa bu denli karamsar bir havada çıkan davul adım adım biraz daha komplike ve gergin bir ortama doğru emin bir şekilde itetkleyiveriyorlar parçayı. Bas gitarı ilk defa bu kadar net duyduğumuz anlarda yine çizgi dışı perküsyon darbeleri ile parça doğaçlama vurgusunun hakim olduğu bir kimliğe bürünüyor. Charrier bir röportajında albümdeki parçaların ana omurgalarının önceden şekillendirildiğini ancak kabaca üç gün süren stüdyo aşamasında doğaçlama açılımlara da olabildiğince yer açtıklarını belirtiyor.

9(8) Electricity diğerlerine kıyasla daha yüksek tempolu, yoğun ve füzyon bir yapıya sahip. Keskin ekolu gitarların parçaya kattığı saykodelik hava oldukça hoş. Daha yırtıcı seslerden örülü bir skalanın yansıdığı parça ortalarından itibaren hafiften temposunu düşürüyor ve dinleyende rahatlatıcı bir etki bırakıyor.

Bonus EP’deki parçalardan ilki 21 Echoes’un 21 dakikalık oldukça uzun bir versiyonu. Kabaca aynı parçanın canlı performanslarda sıklıkla yapılan biraz daha farklı ve doğaçlama derecesi daha yüksek versiyonu olarak görmek mümkün bu 21 dakikayı. From parçasına yapılan iki remikste (özellikle Field Rotation remiksi oldukça başarılı) ise elektronik vurgular ön planda.

Silver albümü öncelikle oldukça temiz bir çalışma. Dinleyenin keyfini kaçıracak, onu rahatsız edecek en ufak bir pürüz dahi taşımayan bir albüm. Aşırıya kaçmadan özellikle elektronik ses ve efektlerle yapılan kenar süsleri bu etkileyici müzikal tabloya başka bir değer katmakta. Müzisyenlerin ustalıklarını sorgulamamıza mahal bırakmayacak denli kendinden emin, duru ve diri bir çalışma.

Bu yazı www.cazkolik.com sitesi için yazılmıştır.

Scanner & The Post Modern Jazz Quartet. Blink of an Eye

2011-04-18T12:45:00.000+03:00

Cazkolik için AKsi-isTİKAMET köşesinin içeriğine ilişkin köşetaşlarını kurgularken, uzunca zamandır elimizden geldiğince ve de bolca dinleme pratiği yaptığımıza inandığımız elektronik müziğin deneysel kanadıyla bir şekilde kucaklaşan, ama içinde illâki caz nüvesini de barındıran albümlere dair cümleciklerin ana omurgayı oluşturacağı bir yapı düşlemiştik. Bu köşeye bugüne değin taşımaya çalıştığımız albümlerde de az ya da çok bu lezzeti tutturmaya da ihtimam gösterdik. Açıkçası yeni yazımıza konu edeceğimiz albüm inancımız odur ki “bu köşede neye dair yazı yazılmaktadır acep?” sorucuğuna en doğru ve kestirmeden cevap olabilecek kıvamda bir birliktelik içermekte ve sağlam bir örnek içerik taşımaktadır.

Uzunca yıllardır elektronik müzik sahnesinin başat prodüktörlerinden biri olan Scanner (Robin Rimbaud) ve The Post Modern Jazz Quartet isimli ekibin 2010 yılının sonlarında Thirsty Ear etiketiyle yayınladıkları Blink of an Eye isimli albümden bahsediyoruz. Scanner’a bu projede yandaş duran dört kişilik PMJQ ekibinde görev dağılımı ise şu şekilde: Michael Bisio (bas), Michael Thompson (davul), Matthew Shipp (piyano) ve Khan Jamal (vibrafon).

Scanner için ilk aşamada sadece rakamlar üzerinden bir bilgi vermeye çalışalım. www.discogs.com sitesinde Scanner adını arattığınızda sanatçının 30’un üzerinde albümünün ve 20’nin üzerinde EP’sinin olduğunu görüyoruz. Gözlerimizi biraz daha kamaştıran bir rakam ise kendisinin de yeraldığı farklı projelerin sayısının (şimdilik!) 150 civarında olması. Sırf bu birkaç rakam dahi Scanner’ın kişisel üretimlerinin coğrafyasının ne denli geniş ve çok katmanlı bir satıha yayılmış olduğunun göstergesi olarak değerlendirilebilir.

Scanner’ın web sitesine hangi nedenle olursa olsun bir göz atmanızı şiddetle salık verirken, biyografisine ilişkin minik bir özeti de buraya alıntılamak isteriz (www.scannerdot.com). İngiliz müzisyen en özetinde 90’ların başından bu yana müzikal üretim olarak oldukça aktif bir role bürünmüş önemli bir isim. Scanner ya da asıl adıyla söyleyecek olursak Robin Rimbaud; ses, boşluk, imaj ve form ana başlıkları dahilinde oluşturulan çok boyutlu ve araştırmacı bir sahada deneysel bir bakış açısıyla harmanlanan, yeniliklere açık, sorgulayıcı bir dil üzerinden müziksel üretimlerini kurgulayan; bunu yaparken de alışılmadık yol ve perspektiflerin getirdiği zenginliği işlerine yansıtmış biri.

Ziyadesiyle kabarık ortak projelerinde yanyana durduğu isimlere kısa bir göz kırpış dahi Scanner’ın elektronik müziğin popüler / ana akım DJ tayfası dışında pek de yakınından geçemeyeceği bir bilinirliği; kimliğini zedelemeden, hatta bir şekilde onu kabul ettirerekten gerçekleştirebildiğinin de bir göstergesi. Kimlermiş bu isimler derseniz bazı dikkatimizi celbeden isimlerden elbetteki dem vurmak isteriz. Örneğin Roxy Music’in efsanevi figürü Bryan Ferry; alternatif rock müziğin çığır açıcı ismi Radiohead ya da yine alternatif kulvarın çok önemli temsilcilerinde biri olduğu su götürmez bir gerçek olan Laurie Anderson.

Elbette ki Scanner’ı sadece “müzik” alanındaki işleriyle sınırlamak, resmi gereken netliğiyle ortaya koymamıza engel olacaktır. Örneğin moda tasarımcılarıyla da ortak işler yapan Scanner’ın beraber çalıştığı isimlerden biri Türk modacı Hüseyin Çağlayan. Öte yandan çağdaş bestecilerden özellikle Peter Greenaway’in her biri başyapıt olan filmlerine yaptığı müziklerle tanınan Michael Nyman yada Luc Ferrari gibi çağdaş besteciler yine Scanner’la yolu bir şekilde kesişmiş önemli isimlerden sadece birkaçı. Tüm bunları detaylıca derlediğimizde orataya çıkan Scanner figürüne eşleştireceğimiz titrler listesine müzisyenlik dışında yazar ve eleştirmen gibi başlıkları da eklememiz gerekmekte aslında.

Post Modern Jazz Quartet ekibine gelecek olursak, basçı Michael Bisio farklı projelerde görev almış bir isim. Bunlar arasında en ön plana çıkanı Joe McPhee’nin de içinde yer aldığı No Greater Love isimli albüm. Davulcu Michael Thompson’ın ise daha önceden yine Thirsty Ear etiketiyle yayınlanmış iki solo albümü var. 60 doğumlu Amerikalı piyanist Matthew Shipp ise bugüne değin 20 civarı albümde çalmış ve ekibin kalan kısmına nazaran biraz daha ön plana çıkan biri isim. Ekibin en yaşlısı ise vibrafon üstadı 46 doğumlu Amerikalı müzisyen Khan Jamal.

Blink of an Eye albümü ilk anda aklımıza gelebilecek sıradan bir caz projesinin, bir DJ süzgeçinden geçirilerek klüplerde çalınabilir hale getirilmiş, sulandırılmış bir versiyonu değil. Dahi sayılabilecek bir elektronik müzik prodüktörünün hükümranlığında baştan yaratılan bir deney projesi de değil. Öte yandan onlarca albüm ve projede yeralmış bir isim olan Scanner’ın tüm bunlara rağmen caz müziği ile olan ilişkisinin bu albüm öncesine değin oldukça limitli olduğunun da altını çizmek gerekli. Proje aslında halihazırda bitmiş bir Modern Jazz Quartet albümünün, Scanner’a teslimi ve onun fırından çıkmış bu leziz yemeği servis etmeden önce yaptığı minik son dokunuşlardan müteşekkil. Bazı parçalarda bu ekstra sos ve baharat durumu ziyadesiyle kulaklarımıza belirgin bir tını kütlesi bırakırken, bazı parçalarda Scanner’ın adeta bir hayalet gibi notalar arasında gizliden gizliye dolaştığını görmek mümkün.

10 parçadan oluşan albümün toplam süresi 45 dakikayı buluyor. Açılış parçası Shadow Splice dingin bir yapı içinde yumuşak piyano tuşeleriyle devam ediyor. Nitelikli kurgusu ve sağlam melodik yapısıyla albüme etkileyici bir giriş yaptığımız bu parçada Scanner elektronik sesler paletinden seçtiği pastel renkleri hafif fırça darbeleri ile adeta birleştirici bir unsur olarak diğer dörtlünün akustik notaları arasına belirsizce serpiştiriyor.

Ardından keyifli bir melodi bizi karşılıyor vibrafon liderliğinde. C Jam Blues parçasının ilk tetiklediği kuvvetli bir sinematik arka plan hissiyatı oluyor. Piyanonun ani ve net vuruşları bu duyuyu ivmelendiriyor. Parçanın özellikle sonlarına doğru Scanner keskin efektleri ile parçaya farklı bir kimlik kazandırmayı beceriyor.

A Galaxy of Winking Dots bir ara geçiş niteliğinde piyanonun başını çektiği bir soluklanma sağlıyor bizlere. Ardından Not a Frame Earlier or Later’da Scanner ne yapmakta diyenlere çarpıcı bir cevap geliyor. Bu parçada akustik caz tınıları ile Scanner’ın belleğinden devşirilen elektronik seslerin hibrid bir formunu görmek mümkün. O ana dek belli belirsizce etrafta dolaşan Scanner bu parçada üzerindeki hayalet elbisesini çıkararak adeta ben de buradayım diyor güçlüce.

Involuntary Re Ex’te tüm enstrümanlar arasındaki dengeli birliktelikten harmanlanan sakinleştrici bir dört dakika bizleri karşılarken, Most with the Least’te aceleci ve telaşlı bir hava hakim parçanın bütününe. Dreaming with You at my Side’da yine ilk bölümdeki sinematik vurgunun bir adım öne çıktığını, Decisive Moment’ta ise davulun başrolde olduğunu görüyoruz, elbette Scanner yine o minik dokunuşlarını es geçmiyor.
Sonlara doğru geldiğimizde The Cuts and Shadows’ta ambient bir kurgunun ön plana çıkmasına şahit oluyoruz. Kapanış ise heyecanlı, hızlı ve ritmik Beyond the edge of Frame ile yapılıyor.

Blink of an Eye sınırları çok zorlamadan ama bizi bir kademe de olsa tali yollara çeken, bambaşka bir dilden ilk aşamada bir bilinmezler dünyası yaratmaktansa, güncel kelime dağarcığımıza yeyeni kelimeler ekleyen ve farklı dinleme pratiklerine doğru geçiş için mutlak suretle ve rahatlıkla kulak kabartılabilecek bir çalışma. Mahir bir dörtlünün ellerinden çıkmış nitelikli bir caz çalışmasının, üstadlığı hakkında bizim onayımıza zerre ihtiyaç duymayan bir elektronik müzik prodüktörünün süzgeçinden geçirilerek adeta taçlandırıldığı bu albümü her açıdan takdir ve beğeniyle dinleyip sizlere aktarmayı borç bildiğimizi de belirtmiş olalım son cümlemizde...

Jean-Marc Foltz.Matt Turner.Bill Carrothers. To The Moon. Ayler Records. 2010

2010-12-13T09:37:00.003+02:00

Bu değerlendirme Cazkolik web sitesi için yazılmıştır...( www.cazkolik.com )

Yazın arsızca iflahımızı kesen İstanbul sıcakları sonrası Eylül ayı ile birlikte resmi açılışı yapılan sonbahar henüz kendisini yeterince hissettirememiş olsa da, biz AKsi isTİKAMET köşesindeki yazılarımıza biraz daha depresif sularda yıkanmış, lirizmle romantizm arasında gidip gelen, ağırkanlı olduğu kadar karanlık ama bir o kadar da keyifli sayılabilecek bir albümle devam ediyoruz. Ayler Records etiketiyle geçtiğimiz aylarda yayınlanan To The Moon isimli albümde bizi etkileyici bir trio performansı karşılıyor. Klarnette Jean-Marc Foltz grubun başını çekerken, yanı başında kendisine çelloda Matt Turner ve piyanoda Bill Carrothers eşlik ediyor.

2000 yılında İsveç’te kurulan Ayler Records bugüne dek özellikle free jazz janrında yayınladığı gerek güncel çalışmalar gerekse de arşiv niteliği yüksek eski albümler ile kendi alanında önemli bir yer teşkil etmiş plak şirketlerinden biri. Halihazırda yüzü aşkın çalışmanın yeraldığı bu etkileyici katalogda ilk çırpıda göze çarpan isimlerden bazılarını analım isteriz: Joelle Leandre, Frode Gjerstad, Peter Brötzmann, Hamid Drake, William Parker, Henry Grimes ve elbette Albert Ayler...

Fransız klarnetçi Jean-Marc Foltz birçok farklı projenin içinde yeralan bir isim: Sébastien Boisseau ve Christophe Marguet ile birlikte Jean-Marc Foltz Trio olarak, Stephan Oliva ve Bruno Chevillon ile ayrı ayrı duo ve her ikisiyle birlikte yine trio olarak çalan müzisyen, ayrıca Armand Angster ve Sylvain Kassap ile birlikte üç klarnetten oluşan dikkat çekici bir trio projesinde de yeralıyor.

Matt Turner ise günümüzün en hayranlık uyandırıcı doğaçlamacı çellistlerinden biri olarak anılıyor. Aynı zamanda piyano da çalan Turner, standart cazdan avangarda ve alternatif rock’a dek uzanan geniş bir müzikal yelpazede kendine sağlam bir yer edinmiş durumda. Kendisinin eğitimi esasında Dave Holland gibi usta bir müzisyenle birlikte çalışmış olduğunun da altını çizelim.

Albümde piyanoda karşımıza çıkan Bill Carrothers ise öncelikle bugüne dek denk geldiğim en eğlenceli ve renkli caz müzisyeni web sayfasına sahip. Carrothers onlarca albüm ve çeşitli ödüllerin eşliğinde 30 yıla yakın süredir piyanosunun başında olan değerli bir müzisyen kısaca...

To The Moon üç müzisyenin dengeli bir doğaçlama yaklaşımı içinde ortaya çıkmış, oldukça dingin, uçlarda gezinmeyen ama belirli bir alan dahilinde kendi meşrebince zenginliklere yerveren bir çalışma. Zaman zaman melodik bir kurgunun farkedilebilir kıvama getirildiği, ama sıklıkla birbiriyle kısa cümlelerle sohbet eden üç enstrüman eşliğinde kendi yolunu bulan bir albüm To The Moon. Albümün genelinde ekip içinde özellikle klarnette Jean-Marc Foltz biraz daha çizgi dışı bir güzergahta ilerlese de piyano ve çello kendi rotalarında fazla sapmalara izin vermeden keyifli bir performans sergiliyorlar.

Albüm soyut bir lirizm ile modern bir romantizm arasında yaptığı gitgellerle bazen arkamıza yaslanıp tatlı bir huzuru içimize şırıngılarken, bazen de anlık uyarılarla sıradanlığın gevşekliğinden bizleri kurtarıp parçalara farklı ve taze bir pencereden bakmamızı sağlıyor.

Albümün açılışı cazdan ziyade klasik müzik referanslı bir tonlama ile birlikte naif piyano melodileri eşliğinde düşük tempolu küçük cümleler kuran çellonun liderliğindeki Moonfleck ile yapılıyor. Adeta hüzün yüklü bir senaryonun notalara döküldüğü parçalarda klarnet de ara pasajlarda kendine yer edinmeyi başarıyor.

Ağır tempolu açılışın ardından görece hareketli bir parça olan Black Butterflies geliyor. Piyano ve klarnet eşliğinde gelişen parçada aynı kısa cümlelerin bu defa karşılıklı olarak söylendiğine şahit oluyoruz. Klarnetin tonu gerçekten etkileyici ve sürükleyici. Parçanın sonlarına doğru eş zamanlı bir kurgu dahilinde üstüste konuşan sesler arasında sıyrılıp son sözü söyleyen yine klarnet oluyor. Black Butterflies müzikal dokunun yorumlanışındaki farklılığın albüme getirdiği nitelik farkını hissedebilmek adına etkileyici bir örnek olarak geride kalırken başlayan A Pale Washerwoman endişeli bir melodik yapı içerisinde gelişiyor. Ardından gelen Knitting Needles’da da kısmen aynı hislere kapılmak mümkün. Yapısal olarak Knitting Needles albümde deneysellik açısından bir adım öne çıkan kimliğiyle dikkat çekiyor. Her üç müzisyen de bu parçada o ana dek ipuçları hiç verilmemiş bir yorumla karşımıza çıkıyorlar. Klarnetin boğuk sesleri arasında Michael Nyman’ı anımsatan repetitif bir çello ve perküsyon kurgusu (bu parçada Carrothers piyanonun içine dalıyor adeta) bu parçayı albümün en farklı çalışması haline getiriyor.

Romantik vurgusu oldukça kuvvetli Moondrunk içli piyano dokunuşlarıyla başlıyor. Klarnet uçuşan melodilerle elele tutuşarak huzurlu ve dingin bir yolculuğa çıkarıyor bizleri. Takip eden Crosses da benzer titreşimler salıyor aslında içimize. Memleket hudutları dahilinde canlı görmek konusunda içimin yanıp tutuştuğunu bir kez daha itiraf edeceğim David Darling’in ECM etiketli albümlerini anımsatan derin ve çok boyutlu çello bu iki parçada başrolü üstleniyor. Klarnetiyle Jean-Marc Foltz ve piyanoda Bill Carrothers bu parçalarda yaptıkları minik eklemelerle biraz daha eşlikçi rolündeler. Gallowas Song isimli parçayı bile bir nebze bu gruba dahil etmek mümkün. Ancak bu defa üçlünün arasında daha dengeli bir görev dağılımı söz konusu. Bu parça için altı çizilmesi gereken ayrı bir not ise özellikle ikinci yarıda daha serbest bir söylemle, biraz daha isyankar ve ısrarcı bir tona kavuşan klarnet ve piyanonun karşılıklı atışmalarının büyüleyici derinliği.

Son bölümde yeralan Old Pantomimes, To Colombine ve kapanışı yapan Prayer yine sakince bir atmosfer içinde ilerleyen lirik parçalar. Prayer albümdeki doğaçlama yoğunluğunun bir nebze daha yakından hissedildiği bir parça olarak etkileyici bir kapanış performansı sergiliyor.

To The Moon üç usta müzisyenin kendi aralarında yakalamayı başardıkları farklı bir dilin minik kompozisyonlara yansımasını içeren nitelikli bir çalışma. Ana yolun dışına fazlaca taşmadan güzergah içindeki salınımlarıyla kimliklendirilen bu doku tüm albüm boyunca içten, derin ve naif bir yaklaşımla ele alınarak başta da belirttiğimiz gibi lirik / romantik referansları da yüksek oktanlı bir hale döndürülmüş durumda. Bu haliyle hiç de yorucu olmayan albüm fazla renge bulanmamış soyut bir tablo gibi içimize işleniyor.

Sonbahar mevsimine uygun tınılar barındıran çalışmayı bir anlamda aynı kelimeler üzerinden farklı dünyalara ve algılara kapılar açan şiirlere benzetmek de mümkün. Son bir not olarak az ama özlü sözlerle iteklendiğimiz bu yeni çağrının peşinde gözler kapalı, ardımıza yaslanmış tatlı bir rüyaya dalmak için özellikle akşam saatlerini salık vermek isteriz.

fasitdaire plays 2010 @ arkaoda / 3 kasım @ 21:30

2010-11-01T23:54:00.004+02:00

Sahne 03. Plan 11. Akşam saat 21:30 sularıdır. 2010, odaya girip çıkanlara aldırmaksızın adım adım kendi hazin sonuna hazırlanmaktadır. Pılını pırtısını toplayıp gitmeden son bir defa kapı aralığından Arkaoda’ya bakmaktadır. Ardında bırakacağı izlerin tazeliğine rağmen, bir gün unutulacağı endişesiyle birlikte içini kaplayan sıkıntı gittikçe büyümektedir sanki. Aniden aklına kendince dahiyane bir fikir gelir. Yüzüne gülüp ardından sövenlere güzel bir oyun oynamak niyetindedir. Kapıyı çarpıp gitmeden arkaoda’nın kabinine üzerinde “fasitdaire” yazan bir kutu bırakacaktır. Bizzat kendi elleriyle pişirdiği IDM ve glitch kurabiyeler, abstract serpiştirilmiş bisküviler, minimal minimal kesilmiş şekerlemeler dolu bir kutu...Elbette her birini nefis bir elektronika sosuna bandırarak yapacaktır bunu. Derin bir nefes çeker, artık içi rahattır; kapıya doğru yönelir...

fb : http://www.facebook.com/event.php?eid=125658070826283&index=1

Pan Sonic. Gravitoni. Blast First. 2010 ( minima )

2010-10-05T01:05:00.000+03:00

90’lardan bu yana elektronik müzik sahnesinin en önemli isimlerinden biri olan Pan Sonic ( Ilpo Vaisanen ve Mika Vainio ) yeni albümüyle bizi tekrar yerimizden sıçratmayı becermiş görünüyor. Hemen tanınabilir tarzlarıyla ve her daim farklı projelere nitelik katan varlıklarıyla Pan Sonic deneysel elektronik müziğin önemli referans noktalarından biri aslında. Gravitoni ikilinin elektroniklerde neredeyse sınır tanımaksızın uçlarda gezindiği ve sıklıkla endüstriyel vurguları ön plana çıkan sert, tavizsiz ve kendi sözünü dikte eden bir çalışma. Örneğin açılışı yapan “Voltos Bolt” ve takip eden “Corona” veya “Trepanointi” gibi parçalarda bir an kendinizi darbeli matkap sesleri arasında yıkılan bir binanın içindeymiş gibi hissedebilirsiniz. Öte yandan “Fermi” ve “Kaksoisvinokas” gibi parçalarda ilk dönem Pan Sonic tınılarını ve sıcaklığını da yakalamak mümkün. Daha melodik, canlı ve rafine seslerden kurulu bu parçalar albümün bir nebze dengelenmesini sağlıyor açıkçası. Bunlar arasına serpiştirilmiş geçiş parçaları ise özellikle grup elemanlarından Mika Vainio’nun solo albümlerinde rastlanan daha drone tandanslı, karanlık ambient ögeler barındırıyor. Pan Sonic ne yapsa dinlenir diyerek arşive koymakta fayda omakla birlikte, cihazın ses ayarlarını kontrol etmeden “çal” düğmesine basmamanızı tavsiye ederiz.

ÇS. Clicks . Cuts 5.0 Paradigm Shift. Mille Plateaux. 2010 ( minima )

2010-10-05T01:04:00.002+03:00

Mille Plateaux ( isim felsefeci Gilles Deleuze ve Felix Guattari ikilisinin aynı adlı kitabından geliyor ) etiketi glitch, clicks & cuts, minimal techno velhasılı deneysel elektronik müzik sevdalılarının 90’lı yıllardaki bir numaralı mabediyken, dağıtım ayağında yaşanan finansal sorunlar nedeniyle 2000’li yıllarda birkaç minik yeniden canlanma denemesi dışında etkin bir role bürünemeyen bir etiket haline geldi maalesef. Nihayet son olarak Total Recall isimli dağıtım zinciri yörüngesine giren etiket, 2010 yılında üç çalışma birden yayımladı. 2000’lerin başında özellikle glitch janrı için en nadide derleme albümler olarak anılan Click & Cuts serisinin devamı olan bu çalışmada Aoki Takamasa, Ametsub, Loom, Marow ve Alinoe gibi grupların parçalarında görece dingin ve minimal yapılandırmalar eşliğinde örülen elektronik bir ses atmosferi bizi karşılıyor. Daha ziyade kulaklıklarda ses hanesine yüklenerek meditasyon şeklinde dinlenebilecek bu parçalar daha önceki Click & Cuts derlemelerine paralel bir kimyaya sahip. Ancak albümün adından anlaşılacağı üzere kalan parçalarının birçoğunda daha gergin, hırçın ve agresif bir söylem söz konusu. Daha çiğ ve kuvvetli sesler, aritmik yapılar içinde eritilerek rahatsız edici bir dil yaratılmış. Özetle Mille Plateaux mu ? Koy sepete…

pq. You'll Never Find Us Here. Expanding. 2010 ( minima )

2010-10-05T01:03:00.000+03:00

Maarten Vandewalle ve Samir Bekaert’ten oluşan pq Belçika orijinli bir grup. İlk albümlerini; Benge, Vessel, Stendec, Flotel, Sovacusa gibi isimlere evsahipliği yapan Expanding Records etiketiyle çıkaran grubun çalışması dingin sularda gezinen, akustik piyano ve gitar tınılarıyla bezenmiş başarılı bir indietronica denemesi. Sinematik vurgusu da bir hayli kuvvetli olan albümde, ambient-akustik melodilerin elektronik serpintilerle bezendiğini görüyoruz. Hemen tüm parçalarda gitarın bir adım ön planda olduğu çalışmada, melodik yapıları kuvvetli ve daha dengeli bir yapı üzerine kurgulanan “La Chapelle”, “The Blind Architect”, “Hidden Track”,“In Praise” ve “Hold Me” isimli parçalar bir adım daha öne çıkıyor. pq bu ilk albümüyle takdiri hakederek sonraki çalışmalarına kulak kabartmakta fayda olacağının sinyalini veriyor olsa da, grubun elektroniklerde yakaladığı nitelikli kurguyu akustik enstrüman kullanımlarına pek yansıtamamış olmaları albümün zayıf noktalarından birini oluşturuyor. Akustik kısmın daha statik ve uyuklatıcı bir modda olması sorununun zaman zaman aşılabildiğini en iyi gösteren parça minimal tekno tandanslı kurgusuyla dikkat çeken, yüksek ritimli kapanış parçası “Somebody Should Repeat My Summer”. Gruba geçer not vermekle beraber biraz daha çalışma gerekir diyerek muhalefet şerhimizi de düşelim isteriz.

Greie Gut Fraktion. Baustelle. Monika. 2010 ( minima )

2010-10-05T01:02:00.000+03:00

Greie Gut Fraktion, en nihayetinde birlikte bir albüme imza atma kararı almış çok önemli iki Alman bayan müzisyenin ortak projesi. AGF adıyla da bilinen şair ve şarkıcı, Antye Greie Fuchs ile, geçtiğimiz yıl Babylon’da da sahne almış olan ve son 30 yılın Almanya’daki elektronik müzik sahnesinin et etkin figürlerinden biri olan Gudrun Gut’un ortak çalışması olan Baustelle, Gut’un kendi plak şirketi olan Monika etiketiyle yayımlandı. Her ikisi de salt müziğin ötesine geçmeyi başarabilmiş bu iki ikonik figürün çalışması da nefes kesici bir dinleti vadediyor aslında. Karizmatik vokaller, primitif perküsyon darbeleri ve bunlar arasında serpiştirilmiş elektronik kurgular tam bir kulak ziyafeti sunuyor. Ara pasajlarda sertleşen ve hırçınlaşan parçalarda ikili özgün bir dil yakalamayı beceriyor. AGF’nin solo albümlerinde de karşımıza çıkan yankılı ve katmanlı ritimler Gut’un bir Almanca öğretmeni tarzındaki vokallerine eşlik ediyor. Albümde bol bol törpülenmiş endüstriyel tınlar arasına yedirilmiş kırılgan ve naif bir çizgi de var. Gut sonrasında özellikle solo performanslarını çok güçlü görsellerle destekleyen Antye Greie Fuchs’u da tez zamanda memleket sınırlarında canlı seyredebilmenin ümidiyle şiddetle tavsiye ettiğimiz bir çalışma.

Max Richter. Infra. FatCat. 2010 ( minima )

2010-10-05T01:01:00.000+03:00

Max Richter’in son çalışması 2008 yılında The Royal Opera House’da ( Londra ) sahnelenen bir bale gösterisi için kendisine sipariş edilmiş 25 dakikalık eserden yola çıkıyor. Albüm versiyonu piyano, elektronikler ve bir yaylılar beşlisi için genişletilmiş olan çalışmada Richter’in çağdaş bir besteci olarak yalın, zarif, belki biraz kırılgan ama bir o kadar da kendinden emin müzikal dilinin yansımaları var. Almanya doğumlu İngiliz besteci / piyanist Richter, Infra’da kendine has bir akıcılığın içine yerleştirilmiş naif melodiler arasında keyifli bir yolculuğa hazırlıyor bizleri. Michael Nyman ve Philip Glass gibi isimleri anımsatan çalışmada özellikle yaylı partisyonlarında derin bir hüzün seziliyor. Albümün genelinde ise gizemli ve keşfedilmeyi bekleyen tınılar arasına ustalıkla yerleştirilmiş bir kararsızlık halinden bahsetmek mümkün. Zaman zaman gerginleşen kurgusuyla albüm adeta bir film müziği olarak gözlerimizde fiktif sahnelerin canlanmasına yolaçıyor. “Journey” ve Infra” isimleriyle numaralandırılmış 12 parçadan oluşan albümde özellikle elektronik motiflerle zenginleştirilmiş bölümler çalışmaya farklı bir lezzet katıyor. Belirgin ana temalar üzerinde minik oynamalarla gelişen albüm, Richter’in adeta enstrümanlar üzerine kurguladığı bir diyaloğu anımsatıyor ve bestecinin yeteneğini başarıyla gözler önüne seriyor.

Taylor Deupree. Shoals. 12k. 2010 ( minima )

2010-10-05T01:00:00.000+03:00

Taylor Deupree her daim kulaklarımızı kabarttığımız Amerika orijinli 12k etiketinin kurucusu olarak oldukça üretken bir müzisyen profiline sahip. Yaklaşık üç yıllık bir aranın ardından kendi etiketinden çıkardığı “Shoals” albümü enteresan bir arka plan hikayesini de içinde barındırıyor. Deupree 2009 yılında York Üniversitesi Müzik Araştırma Merkezi tarafından dersler vermek için İngiltere’ye davet ediliyor. Sonrasında okulda karşılaştığı zengin gamelan enstrümanları ( Endonezya’nın Java ve Bali adalarına ait ) koleksiyonu aklını çeliyor ve enstrümanları çalmak yerine farklı yöntemlerle ( vurma, sürtme vb. ) elde ettiği ses ve tınıları özel bir bilgisayar programında harmanlıyor. Be esnada bol miktarda farklı ses de ( Deupree’nin etrafta dolaşması, enstrümanları temizlemesi gibi sesler ) kayıt altına alınıyor. Sonrasında tüm bu döngü, ses ve tınılar bir kez daha 12k stüdyolarında detaylı bir işçilikle gözden geçirilip, sonuçta dört uzun parçadan meydana gelen “Shoals” albümü ortaya çıkıyor. “Shoals” derinlikli yapısı, çok katmanlı atmosferi ve bunlar arasında gizlenmiş incelikli dokusuyla enfes bir dinleti sunuyor. Oktavı artırılmış rafine elektronik seslerle zenginleşen çalışma hipnotik ve sakinleştirici kurgusuyla gerçekten dikkatli bir dinlemeyi ve yüksek bir notu ziyadesiyle hakediyor.

Alternatif Rock Sahnesinin 20 Yıllık Samimi Sesi : Tindersticks

2010-10-05T00:54:00.003+03:00

Klavyenin başına özel bir Tindersticks yazısı için kurulmadan, grubun ilk albümlerinin 1993 tarihli olduğunu görünce; insan ister istemez orta yaş kulvarında bir düşük vitesle yol almaya başlayan biri olarak, zamanın ne denli hızlı ve geri dönülemez biçimde yol aldığını düşünmeden edemiyor. Bugüne değin dünya müziğinin önemli temsilcilerini İstanbul’a taşıyan Mavi Müzik Geceleri kapsamında 20-21 Eylül’de Babylon’un sezon açılış konserleri için sahne alacak olan Tindersticks’in 20 yıl boyunca zihinlerimize akıttığı benzersiz işitsel ve görsel hatıralar arasında biraz da iç geçirerek yapılan bu yolculuğun seyir defterinde, hüzün ve melankoliye sarmalanmış zamansız bir müzikal dil ve küçük seslerle söylense de çok derinlere işleyen etkileyici hikayeler var.

Aslında 1988 yılında kurulan Asphalt Ribbons grubu birkaç yıl sonrasında 90’ların en önemli ve etkili İngiliz gruplarından biri olacak olan Tindersticks’in bir nevi çekirdeğidir. Grubun “Old Horse” EP’sindeki ekip tek bir müzisyen dışında ilk “Tindersticks” kadrosu ile aynıdır: Stuart Staples (vokal), Dave Boulter (org ve akordeon), Neil Fraser (gitar), Dickon Hinchliffe (gitar ve yaylılar), Al Macauley (davul ve vurmalılar) ve John Thompson’dan (bas) oluşan kadrodan basçı John Thompson’ın ayrılması ve yerine Mark Colwill’in gelmesiyle birlikte Nothingham çıkışlı grup Tindersticks de kendi yolculuğuna başlayacaktır.

1992 yılında ilk demolarını kaydetmeye başlayan grup, yılın sonunda “Patchwork” isimli single çalışmasını ve ardından 1993 yılında kendi adlarıyla anılan ilk albümlerini yayımlar. 90’lı yıllara silinmeyecek izler bırakacak olan Tindersticks müziğinin tüm ipuçlarının benzersiz bir maharetle işlendiği nefis bir dinletidir bu ilk albüm. Yaylı partisyonuyla unutulmazlar arasına giren açılış parçası “Nectar”, Staples’in abartısız bariton vokallerine eşlik eden keman sesleri ve derinlikli atmosferiyle “Tyed”, gitar rifleri ve keman arasında gidip gelen yüksek temposuyla dikkat çeken “Whiskey and Water” gibi parçaların yanısıra bugün bile ilk akla gelen Tindersticks klasikleri arasında sayılabilecek “City Sickness”, “Milky Teeth”, “Jism” ve “Her” parçalarını barındıran bu muhteşem ilk albüm grubun farklı lezzetler barındıran müzikal kimyalarının ispatı niteliğindedir.

İki yıllık bir aradan sonra grup yine isimsiz olarak (2. albüm olarak da anılmaktadır) “This Way Up” etiketiyle yeni bir albüm çıkarır. İlk çalışmaya paralel olarak hemen hemen tüm İngiliz müzik basını tarafından yılın en iyi 10 albümü arasında gösterilen çalışma, İngiltere listelerinde 13 numaraya kadar yükselecektir. “My Sister”, “Tiny Tears”, “Talk To Me” ve The Walkabouts grubundan Carla Torgerson’un Staples ile vokalde düet yaptığı “Traveling Light” albümün öne çıkan parçalarıdır.

Tindersticks’i 90’lar indie / alternatif rock sahnesinin en önemli topluluklarından biri yapacak olan bu iki albümün dikkat çekici yanı grubun müzikal kimliğindeki olgunluktur. Grup elemanları arasında yakalanan denge ve zaman zaman Ian Curtis ( Joy Division ), Tom Waits ve Nick Cave gibi isimlerle adı anılacak denli eşsiz bir vokali olan Stuart Staples’in başrolde olmasına rağmen müzikal anlamda yaratılan eşitlikçi ortam; ortaya çıkarılan zengin içeriğin ana hayat damarlarıdır. Grup açıklamalarında sadece yapmak istedikleri müziğe odaklandıklarını ve nihayetinde aslolanın yarattıkları müziğin grup olarak kendilerini nasıl hissetirdiği olduğunu belirtecektir. Kastedilen samimi ve gerçek müziği yapmanın formülüdür aslında.

Tindersticks öncesi evredeki Asphalt Ribbons parçalarına bakıldığında, yüksek bir tempo ve daha tavizsiz / sert bir atmosfer olsa da bazı parçalarda Tindersticks müziğinin izdüşümlerini yakalamak mümkündür. Staples’ın koyu, derin ve didaktik vokaline eşlik eden yaylılar, arka planda bu iki ana figür için minik bir orkestra gibi çal(ış)arak eşsiz bir ambiyans yaratan gitar, davul ve vurmalılarla kaynaşarak; bir yandan melankolik ve hüzünlü bir resim ortaya koyarken, bir yandan da zarif, incelikli ve samimi bir dil oluşturmaktadır. Bu anlamda Asphalt Ribbons dönemini Tindersticks’in albümlerindeki olgun, oturmuş ve güzergahını belirlemiş çizginin hazırlık safhası olarak da değerlendirmek olasıdır.

1997 yılında grubun üçüncü stüdyo albümü olarak yayımlanan “Curtains” öncesi Tindersticks Fransız yönetmen Clare Denis’in 1996 tarihli filmi “Nenette et Boni”nin müziklerini yaparlar. Tesadüf gibi görünen bu birlikteliğin arka planında Tindersticks’in loş bir fon üzerinde yükselen siyah beyaz notalarının yarattığı sinematik vurgusu yüksek müzikal dilin etkisi olduğu aşikardır. Takip eden yıllarda grup yine bir Clare Denis filmi olan “Trouble Every Day”in de müziklerini yapacaktır. “Curtains” albümü aslında grubun ilk iki albümü sonrası işlerin biraz da grup insiyatifinden çıktığı zorlu bir dönemin, yorucu bir çalışmasıdır. Dickon Hinchliffe bir röportajında o dönemki müzik yapım sürecinden keyif alamadıklarını açıkça belirtecektir. Dönemin bir özeti turneler arasına sıkışıp kalmış “Tindersticks”in kendini anlattığı “Ballad of Tindersticks” parçasıdır.

“Simple Pleasures” yine iki yıllık bir aranın ardından gelir. “Can We Start Again?” adını taşıyan açılış parçası adeta yeni dönemin habercisidir. “Curtains” albümünde grubu bir nebze ikinci plana atan yoğun orkestrasyonun yerine tekrar grup elemanları ön plana çıkmış ve albüm geneline yansıyan pozitif bir hava yakalanmıştır. Grup elemanları bu albümle birlikte kendilerini ifade edebilmenin yolunu artık bulduklarını ve 97-98 dönemine kıyasla daha mutlu bir evre sonucunda albümü kaydettiklerini belirteceklerdir. “Before You Close Your Eyes” bu keyifli havanın notalara yansıdığı nefis bir çalışmadır.

2001 yılında Beggars Banquet etiketiyle yayımlanan “Can Our Love” aynı çizgide devam eden bir çalışma olarak kayıtlara geçecektir. Staples’ın hiç aceleye getirmeden adeta mırıldanarak içimize işleyen vokali, yaylı ve üflemelilerin incelikle yarattığı atmosfer dinleyicilere oldukça rafine bir arka plan dahilinde sunulur. Staples ilk üç albümlerinden sonra artık gidecek daha fazla yerlerinin kalmadığını hissettiklerini ve “Simple Pleasures” ve “Can Our Love” ile farklı bir formülasyon ile müziğe yaklaştıklarını belirtecektir. Bu yeni meydan okuma çok daha dingin, bahsi geçen yoğun orkestrasyonun ciddi biçimde azaltıldığı, parça dinamiklerinin minimal bir kurguyla ele alındığı bir yapıyı da beraberinde getirecektir. Staples’in insanı peşinden sürükleyen ve akıldan çıkmayan vokalleri elbetteki albümün yine başat figürüdür.

Tindersticks iki yıllık ara geleneğini bozmaz ve 2003 yılında “Waiting For The Moon”u yine Beggars Banquet’ten piyasaya sürer. Ardından yoğun bir turne dönemi gelir. Turneler yorucu olsa da grup elemanları sahnede olmaktan ve hikayelerini birebir dinleyici ile paylaşmaktan mutludurlar. 2003 tarihli bu albüm orjinal Tindersticks kadrosuna sahip son çalışma olacak, ilerleyen yıllarda vokalist Stuart Staples kendi solo albümlerine (Lucky Dog Recordings 03-04'- 2005 ve Leaving Songs - 2006) ağırlık verirken, grup 2006 yılında ana kadrosundan üç ismi kaybedecektir. 2008 yılına dek sürecek bir sessizlik / dağılma döneminin ardından tekrar stüdyoya giren üç kişilik çekirdek Tindersticks kadrosu ise bu defa “The Hungry Saw” albümüyle hayranlarının karşısına çıkacaktır. Yeni albümle birlikte ana kadronun yarısını yitirmiş olan Tindersticks yola Stuart Staples (vokal), Dave Boulter (org ve akordeon) ve Neil Fraser (gitar) kadrosuyla devam kararı vermiştir. Ekibe davulda Thomas Belhom ve basta Dan McKinna eşlik etmektedir. Naif piyano melodileri ile açılan albüm “Yesterday, Tomorrows”, “The Other Side of the World”, “The Hungry Saw” ve “The Turns We Took” gibi etkileyici parçalarla Tindersticks hayranlarını bir hayli sevindirecektir.

Tindersticks’in 20 yıla yayılan uzun yolculuğunun şimdilik en son durağında ise 2010 çıkışlı “Falling Down a Mountain” albümü var. Grubun yanlarına vokal ve gitarda Davit Kitt’i, davulda Earl Harvin’i kattıkları bu albüm aynı zamanda 4AD etiketiyle çıkardıkları ilk çalışma. "Black Smoke", "She Rode Me Down", “Peanuts” ve "Travelling Light" gibi parçaların ön plana çıktığı albümde Staples’ın dumanlı vokalleri ile örülmüş masalsı bir atmosfer hakim. İlk albümlerdeki iddialı melodilerin yerini sakinliğin, oturmuşluğun ve 20 yılın görmüş geçirmişliğinin aldığını gördüğümüz albüm, Staples’ın Babylon dergiye verdiği röportajda belirttiği gibi dinleyici ile grup arasında kurulacak ilişkinin samimiyetini yükseltecek derecede içten bir çalışma.

Babylon dergi sordu, Stuart Staples yanıtladı !

“Kendi sesini bulmak, bazı şeyleri kaybetmekle alakalıdır” şeklinde bir ifadeniz var. Kasıt kendi tarzını bulabilmek için zamana yayılan bir öğrenme süreci mi ?

-Sanırım “kendi sesime” oldukça yaklaştım. Müzik yapmaya başlamadan halihazırda onlarca şeyden etkilenmiş oluyorsunuz. Bu etkilere açık olma hali zaman içinde kademeli olarak devam ediyor. Kendi sesimi bulmak için yapmaya çalıştığım bu yüklerden ve etkilerden sıyrılmak aslında.

-“The Hungry Saw” albümüne ilişkin bir notunuz var; o albümde kendi sesinizi bulduğunuza dair...

-Açıklaması biraz zor, her defasında sonuca daha da yaklaştığınız bir olgu bu. Bir parçayı yazarken, belli bir noktada parçanın varolmadığına dair bir hisse kapılırsınız. O an için düşüncelerinizin akıp gitmesine izin vermelisiniz; ta ki müziğin varolduğunu ispatlayacağı ilk ilham noktasını keşfedinceye dek.

İnsanların Tindersticks’in müziğiyle ilgili düşüncelerini pek umusamıyorsunuz galiba. Bu hala geçerli mi ?

-İlk zamanlarda tek tek yada grup olarak 10 yıl kadar bir süre insanların pek de ilgi göstermedikleri müzikler yaptık. İlk albüm çıktığında orada gerçekten “biz” vardık. İnsanların müziğimizde kendilerine ait birşeyler bulmaları çok hoş ve cesaretlendirici. Ama konu müzik yapmaya gelince başkalarına değil kendinize bakmalısınız. Müzik yaparken dış seslere maruz kalmak, kendi benliğinizden uzaklaşıp gerçekliğinizi yitirmenize yolaçar.

-Tindersticks melankolik ve depresif ifadelerini akla getiriyor. Oysa ben “zamansız” ifadesini tercih ediyorum. Sizce ?

-Birileri yaptığımız müzikte gerçek ve samimi bir an yakalayabiliyorsa, o zaman müziğimizin zamansız olduğundan bahsedebiliriz. İlk albümlerimiz çıktığında Tindersticks’e benzeyen gruplar yoktu. Yaptığımız o günün yada zamanın müziğinin dışındaydı. Bu samimiyeti müziğimize hep yansıtmaya çalıştık.

-Birkaç yıl önce kurucu kadroda yeralan üç isim gruptan ayrıldı. Bu müziğinizi etkiledi mi ?

-Hem evet hem de hayır. Ben, Dave ve Neil çoklukla grubun genel tarzını belirleyen kişilerdik. Bir yandan güçlü olabilmek için bu özü korumak, bir yandan da yeni isimlerin gruba getireceği farklı yaklaşımlara ve dinamiklere açık olmak gerekiyordu. Şu an için daha büyük bir aile olduk, hep yakınımızda olan yaklaşık 15 kişilik bir ekip var. Böylelikle farklı formlara girebiliyoruz. Daha esnek ve dışadönük bir grup haline geldik. Evet, hala o özü ve bizi biz yapan ruhu koruyoruz ama farklı meydan okumalara da açığız.

-Yakında solo albüm var mı ?

-Müziğe ilişkin ne hissettiğinizle ilgili bir durum bu. 2003 yılında grup yaratıcılık açısından iyi bir ortam sunmuyordu ve solo albüm yapmak o an için mantıklı görünen bir seçenekti. Şu an durum oldukça farklı. Zaman içinde anlatmak istediğim somut fikirler oluşursa yeni bir albüm yapmak konusunda herhangi bir çekincem yok.

-Kendinizi bir şair olarak görüyor musunuz ?

-Sanırım şarkı sözü yazmakla şairlik farklı. Söz yazarken kağıt üzerine notlar alıp kelimelerin anatomisiyle uğraşmıyorum. Kafamın içinde oluşuyor şarkıların hikayeleri. Şairlik kendi içinde farklı formlara bürünebilir ama ben hiç masa başında şarkı yazdığımı hatırlamıyorum.

-Tindersticks’in müziğini en iyi tanımlayan renk ne olurdu ?

-Şekiller ve renkler çok önemli. Ama bu çok değişken bir durum. Her parçamız aynı renkte olsaydı bu çok can sıkıcı olurdu. Sanırım her parçamız kendi rengine, hatta kendi renk yelpazesine sahip aslında.

Bu yazı Babylon derginin sonbahar 2010 sayısında yayımlanmıştır.

Nate Wooley / Paul Lytton. Creak Above 33. PSI. 2010

2010-10-03T23:28:00.001+03:00

Bu değerlendirme Cazkolik web sitesi için yazılmıştır...( www.cazkolik.com )

AKsi-isTİKAMET’te alışılageldiği üzere yine sınırlarda dolaşan, benzerlerine pek sıklıkla rastgelmediğimiz, müzik kalıplarının her anlamda forse edildiği ve algılarımıza yeni soluklar kazandıracak nitelikte özgün bir çalışmadan dem vurmak üzere klavye başındayız. İki farklı kıtadan ve iki farklı jenerasyondan müzisyenin, ikinci kez biraraya geldikleri bu çalışma Amerikalı trompet sanatçısı Nate Wooley ile İngiltere’den perküsyon sanatçısı Paul Lytton’u enerjisi yüksek bir atmosferde yanyana getiriyor. İkilinin 2008 yılında“Broken Research” etiketiyle yayımlanan isimsiz albümlerinin ardından geçtiğimiz aylarda zihin açıcı çalışmalara ev sahipliği yapan PSI Records etiketiyle çıkardıkları bu yeni çalışma “Creak Above 33” adını taşıyor. Adet olduğu üzere iki müzisyeni biraz mercek altına yatırmakla başlayalım isteriz.

1974 doğumlu genç bir müzisyen olan Nate Wooley profesyonel olarak trompet çalmaya 13 yaşında babasının yanında başlar. Oregon’dan Colorado’ya geçerek birçok farklı müzisyenle çalışsa da, kendi kariyeri açısından en önemli süreci doğaçlama özelinde birlikte çalıştıkları Jack Wright ile geçirir. Wrightbir anlamda Nate Wooley’nin rutin formasyonların dışına çıkarak sesler evreninde kendi yolunu bulmasına yardımcı olan önemli bir isimdir. İlerleyen dönemde Nate Wooley genç yaşına rağmen çok önemli isimlerle birlikte çalacaktır. Bunlar arasında Anthony Braxton, John Zorn, Fred Frith, Marilyn Crispell, Steve Beresford, Wolf Eyes, Akron/Family, David Grubbs ve Peter Evans gibi isimlerin altını çizmek,Wooley’nin ne denli kuvvetli müzisyenlerle çalıştığını net bir şekilde gösteriyor aslında. Nate Wooley ile ilgili ek bir notumuzu da AKsi-isTİKAMET sayfalarına taşıdığımız “Creak Above 33” çalışmasınınWooley’nin 2010 yılında yayımladığı 4. çalışma olduğuna ilişkin düşelim (diğerleri : “The Almond” Compost and Height / “Trumpet/Amplifier” Smeraldina-Rima / “Tooth and Nail” - Joe Morris ile birlikte - / Clean Feed).

Paul Lytton ise 1947 doğumlu bir müzisyen. Perküsyon (ve davulun) yanı sıra aynı zamanda birçok projede canlı elektroniklerden sorumlu kişi olarak da onun adını görmek mümkün. 60’lar ve 70’lerin başlarında doğduğu yer olan Londra’da çalan Lytton, aynı zamanda London Musicians Coop ve Aachen Musicians Coperative gibi oluşumların da kurucu üyesi. Lytton’un dikkat çekici özelliklerinden biri de hemen hemen 70’lerden bu yana kendi enstrümanlarını kendisinin yapıyor olması. 1975 yılından bu yanan Belçika’da yaşayan Lytton’un kariyerindeki en önemli oluşum Evan Parker (Paul Lytton’nun Evan Parker ile duo olarak da çalıştığının altını çizelim) ve Barry Guy ile oluşturdukları trio aslında.

Paul Lytton bugüne değin 80 civar albümde adı geçen caz müziğinin önemli bir ismi olarak çok zengin bir portföye sahip. 1968 yılında yayımladığı “An Electric Storm” isimli ilk albümünden bu yana ortalama her yıl iki albüme imza atan sanatçının davul çalmaya 16 yaşında başladığını da belirtelim.

“Creak Above 33” aslında en başından genelgeçer kalıplara pek rahatlıkla sığdıramayacağımız zorlu bir dinleti sunuyor bizlere. Enstrümanların farklı bir dil ve kimliğe büründürüldüğü albüm boyunca klasik anlamda kulaklarımızın aşina olduğu ritim, melodi ve armoni gibi öğelerin herhangi birine rastgelmek çok olası değil. Bu anlamda çalışmayı hem bir caz albümü oalrak sınıflandırmak, hem de herhangi bir klasmana gönül rahatlığıyla sokuvermek bir hayli zor. Albüme ilişkin değerlendirmelerden birinde altı çizilen “ne trompetin trompet gibi, ne de vurmalıların vurmalılar gibi çalınmadığı bir albüm” ifadesi aslında kısa ve yerinde bir değerlendirme. Albüm her biri çeyrek saati bulan dört uzun parçadan oluşuyor.

Açılışı yapan “The Mbala Effect” endüstriyel vuruşlar arasında trompetin kesik kesik soluması ile fantastik bir giriş yapıyor albüme. Doğaçlama hissiyatı ile anlık kurgulanan bu yapıda perküsyonlar devamlı değişen bir ses kümesini oluşturarak arka planda trompete eşlik ediyor. Devamlılığı olmayan bu kesik cümleler adeta savaş çığlıkları gibi adım adım etrafı saran saldırgan ve haşin bir kolajın parçası oluyorlar. Ara pasajlarda nefeslenen trompetin yerine naif ve primitif bir yorumla şekillenen vurmalılar geçiyor. Bir ara trompetin de bu amansız tempoda adeta “nefes darlığı” çektiğine şahit oluyoruz aslında. Hipnotik bir etki yaratan gizemli bir yolda ilerlediğimiz bu dakikalarda trompetin her bir tınlaması adeta bir uyarı niteliğinde üst perdeden içimize işliyor. Vurmalıların primitif dokusu parçaya brutal bir ayinin hissiyatını katıyor. Sözkonusu olan karanlık, sert mizaçlı, yerinde duramayan ve huzursuz bir ambiyansın iki virtüöz tarafından zorlu bir dile tercümesi gibi adeta.

“The Gentle Sturgeon” görece olarak çok daha sakin bir başlangıça sahip. İlk anlarda başrollerde canlı elektroniklerin düşük tempoda çalışan bir motoru andıran ritmik seslerine eklemlenen metalik tınlara şahit oluyoruz. Daha ham ve rafine edilmemiş bu ses hüzmesinin içinde, yolunu kaybetmişçesine farklı yönlere anlık gözatılan bir şaşkınlık hakim. Parçanın ortalarına doğru bu arayış sürecine trompetin de eşlik etmeye başladığını görüyoruz. Parçanın ikinci yarısı oldukça deneysel, aritmik ve endüstriyel referansları güçlü bir yörüngede ilerliyor. Bu aşamaları seyrederek dinlemek muhtemeldir ki sadece dinlemekten birkaç kat daha faydalı. Zorlu koşulara alışık olmayan kulaklar için bu kısımların bir hayli yıpratıcı, tanımlanamaz ve yorucu gelebileceğini de belirtmiş olalım. Zira bahsettiğimiz ilk başta da altını çizdiğimiz gibi melodi ve ritim kurgularından arındırılmış bir yapılandırma. Bir yığın hırdavatın sonik bir cihazla süpürüldüğünü hissetmek gibi garip algılamalara kapılmak bile olası diyerek bu parçaya ilişkin son notumuzu da düşelim.

“Filtering The Fogweed” ince metalik tınılar ve ahşap bir kutunun içinde yuvarlanan objelerin seslerini andıran bir arka plan dahilinde trompetin hafif üflemeleriyle başlıyor. Birinin tüm bu metalik objeler arasında aradığını bir türlü bulamadığı hissine kapıldığımız anlarda trompetin ve davulun biraz daha anlaşılır biçimde kurduğu kısa cümleler en azından müzikal omurganın bir gıdım daha rahat takip edilmesini sağlıyor. Ancak hala ortada genel anlamda “bir müzik parçası” hissi verecek denli kuvvetli bir ana hat olmadığını da belirtmek lazım. Öte yandan parçanın ilerleyen dakikalarında daha ziyade birtakım ek ses kümeleri üzerine şekillenen iki enstrümanı duymak olası. Ziller, su sesleri, boğuk trompet üflemeleri ve cızırtılar arasında kaybolmamak ve bir orta yol tutturabilmek hala bir haylü güç. Son pasaj ise trompetin biraz geri plana çekilip sahneyi doğaçlama perküsyon tınılarına bıraktığı bir bölümden oluşuyor.

Kapanış trompetin liderliğinde “The Lonely Fisherman” ile yapılıyor. Davuldaki minik dokunmalar ve metalik sesler arasında kendi yolunu net bir şekilde çiziyor trompet. “The Lonely Fisherman” ikili arasındaki paslaşmaların en yoğun ve topu ileri hatta taşıyan nitelikte olanlarına ev sahipliği yapıyor aslında. İkinci bölümde parça katmanlı bir sakinliğin içine adım adım kümeleniyor ve uzayıp giden ses yankıları arasında perdeyi yavaşça indiriyor.

Farklı jenerasyondan iki usta müzisyenin doğaçlamanın ve deneyselliğin uçlarında umarsızca gezindiği bu ayrıksı ve maceraperest yolculuk, kendimizi ister istemez daha rahat ve konforlu hissettiğimiz bildik kalıplarla arşınlanmaya kalkıldığında engebelerle dolu ve çıkar yolu olmayan ormanlık bir alanda çaresiz ve bir başımıza bırakıveriyor bizleri. Satır aralarına odaklanan, detaycı ve bir anlamda zihnimizi özgür bırakmayı becerebildiğimiz farklı bir pencereden bakabildiğimiz anlarda ise, adeta yeni bir dili öğrenmiş olmanın keyfini bizlere sunan zorlu ve zevkli bir bilmece aslında “Creak Above 33”. Şifresi deforme edilmiş, belki de şifresizleştirilmiş bir bakış açısıyla müziğin en saf halinden kotarılan albüm, çoklu melodik bir yapının yerine anlık seslenişlerle dile gelen bir yakarış niteliğinde. Cümlelere değil kelimelere ve hatta hecelere yönelen, şekil ve desenlere değil renklere yer açan ve kendini farklı bir yere konumlandıran bir albüm. Bu denli periferik bir konumlandırmayı ilk bakışta net bir kavrayışın içine dahil etmek zor olsa da, bu çaba getirisi yüksek bir ön yatırım niteliğinde.

Loscil. Endless Falls. Kranky. 2010 (minima)

2010-08-10T11:19:00.002+03:00

Kranky etiketinin gedikli isimlerinden biri olan Loscil’in (Scott Morgan) son albümü bahçesinde kaydettiği yağmur sesleri eşliğinde açılan, duygusal titreşimleri yüksek ve ambient janrına dâhil edebileceğimiz bir çalışma. Loscil’in önceki işlerine kıyasla daha organik bir yapının hâkim olduğu albümde, özellikle ilk parçadan itibaren ağırlıklı bir rol kapan yaylıların etkisi büyük. Uzayıp giden drone etkileşimli notaların güzergâhına karışan minik piyano dokunuşları, detaylıca işlenmiş ses öbekleriyle birlikte huzurlu bir rota çiziyorlar dinleyici için. Sessiz ortamlarda ve yüksek ses seviyelerinde dinlenmesini salık verebileceğimiz parçalar ziyadesiyle dingin atmosferiyle gevşetici/sakinleştirici bir etkiye de sahip. Özellikle piyanonun ön planda olduğu “Estuarine”, dub vurgusu güçlü “Dub for Cascadia” ve açılışı yapan “Endless Falls” albümün öne çıkan parçaları. Kapanışı yapan “The Making of Grief Point” ise Scott Morgan’ın zaman zaman davulda yer aldığı grubu Destroyer’dan önemli bir misafiri ağırlıyor. Bu parçada vokallerde The New Pornographers grubunun da bir üyesi olan Daniel Bejar etkileyici bir işitsel yolculuğa sesiyle hayat veriyor. Endless Falls, Loscil diskografisinde bir sıçramayı/açılımı ifade etmese de keyifli bir dinleti sunmayı beceriyor ve bizden geçer not alıyor.

Bu yazı Babylon derginin 2010 yaz sayısında yayınlanmıştır.

Minamo. Duree. 12k. 2010 (minima)

2010-08-10T11:18:00.003+03:00

Uzun yıllardır Amerika kıtasının en hayranlıkla takip ettiğimiz etiketlerinden biri olan 12k, kendi içindeki farklı oluşumlarla da (Line ve Term) minimal ve deneysel elektronik müziğe yön veren mabetlerden biri olmayı başarıyla devam ettiriyor. Özellikle akustik yanı kuvvetli bu çalışmalar, elektronik müziğe ruh katmak gibi çokça yorum getirilen bir hususta hassas bir işlev yükleniyorlar. Albüm kapaklarından grafik tasarımlarına incelikli işlere ev sahipliği yapan etiketin yayımladığı son çalışmalardan biri de, daha önce Cubic Music ve Apestaartje gibi etiketlerden albümler yayımlayan ve dört Japon müzisyenden oluşan Minamo. Gitarist Keiichi Sugimoto’nun (Fonica’nın has elemanı) başını çektiği grup akustik ve elektronik arasında, mikroskobik seslerle işlenmiş, dinamik ve benzersiz bir sonik dünya yaratıyorlar. Ambient vurgusu oldukça üst seviyedeki bu gizemli gezinti boyunca önümüze çıkıveren melodi kırıntıları dijital seslerden örülü narin bir yapının içine yerleştiriliyor. Her dinlemede farklı bir yolculuğun izini sürebileceğiniz albümde abartısız, kendinden emin bir anlatımın yansımalarını görmek mümkün. Çalışmanın en büyük artısı durağan temposuna rağmen kendi iç hareketliliğini ve zenginliğini ustalıkla sağlamış olması. İncelikli işlere kulak kabartmak isteyenler için güçlü bir tavsiye niteliğinde.

Bu yazı Babylon derginin 2010 yaz sayısında yayınlanmıştır.

Fenn O'Berg. In Stereo. Editions Mego. 2010. (minima)

2010-08-10T11:17:00.001+03:00

Fenn O’Berg uzunca bir süredir sessizliğe bürünmüş üç önemli müzisyenin ilk stüdyo albümleri olma özelliğini taşıyan istisnaî bir çalışma. Üretimlerini takip etmekte ciddî güçlük çektiğimiz Jim O’Rourke, laptop elektronika ile gitarı eşsiz bir şekilde harmanlayan Christian Fennesz ve Mego etiketinin kurucusu Peter Rehberg’den (a.k.a. Pita) müteşekkil üçlü daha önceki çalışmalarında doğaçlama kayıtlar oluşturmasına rağmen, bu defa Tokyo’da yedi günlük bir stüdyo mesaisi harcamışlar. Altı uzunca bölümden oluşan albüm boyunca tekinsiz ses girdapları arasındaki atmosferik tınılar içinde esrarengiz bir yolculuğa çıkıyoruz. Herhangi bir melodinin olmadığı bu parçalar tam anlamıyla üç virtüözün kendilerine ait bir dil yarattıklarını ispatlar nitelikte. Albüm, adına nispet yaparcasına ses kolajlarının devamlı etrafımızda dolaştığı, birçok katmanın maharetle birbirine yedirildiği, zaman zaman kaotik bir evrene teğet geçen bir dokuyu içimize işliyor. Oldukça deneysel ve soyut bir çalışma olan albümü elbette ki bu tarza yakın duranlara şiddetle tavsiye ederken, ilk defa kulak kabartacaklara da baştan dikkatli olmaları gerektiği notunu düşmekte fayda var. Albümün eleştiri kaldırır tek yanı ise, stüdyo albümü olmanın nazar boncuğu diyebileceğimiz, önceki çalışmalara kıyasla biraz daha zayıflamış görünen organik hissiyatı.

Bu yazı Babylon derginin 2010 yaz sayısında yayınlanmıştır.

Fluxion. Perfused. Echocord. 2010 (minima)

2010-08-10T11:16:00.001+03:00

90’ların sonundan bu yana Chain Reaction, Vibrant Music ve en son Resopal Schallware gibi kalburüstü etiketlerden çalışmalar yayımlayan Konstantinos Soublis, komşu ülke Yunanistan’dan bir isim. Müzisyenin Perfused albümü için seçtiği adresi ise dub teknonun son dönemdeki önemli referans etiketlerinden biri olan Danimarka menşeli Echocord. Albüm geneline belirli bir ses ve tempo aralığında, fazlaca kimlik değişikliklerine bürünmeyen sade ve akışkan bir hava hâkim. Derin ve alışageldik dub etkileşimli 4/4 tekno vuruşları albümün altyapılarında başrolü üstlenirken, minik efektler ve ana omurgaya eklemlenen narin dokunuşlarla parçalar biraz daha renkli hâle getirilmeye çalışılmış. Temiz bir işçilik eseri olan parçalar arasında “Horizons” ve “Wabbler” görece ağırkanlı halleriyle Berlinli Scape etiketi çalışmalarını anımsatan bir tempo içinde kendince akıp giderken; “Waves”, “Tantalizer” ve “Elation” ise dans pistlerine uygun, daha hareketli ve zengin bir içerik sunuyor bizlere. Fluxion bu albümde bugüne dek iyi yaptığı şeyi titizlikle ve vasatın üstünde bir beceri ile yapmaya devam etmesine rağmen, birkaç parça dışında kulaklarımıza yenilik fısıldayacak görkemli cümleler kurmayı pek de beceremediğinden albüm kulak kabartmaya değer ama peşinden koşmaya gerek olmayan bir çalışma olarak sınıflanabilir.

Bu yazı Babylon derginin 2010 yaz sayısında yayınlanmıştır.

Midlake. The Courage of Others. Bella Union. 2010 (minima)

2010-08-10T11:15:00.001+03:00

Daha ilk saniyesinden itibaren hafızalarda geçmişin perdelerini aralayan Midlake’in bu son çalışması Magna Carta’nın unutulmaz Lord of the Ages albümünü anımsatarak yaptığı güçlü girişin etkisini son âna dek taşımayı beceren etkileyici bir albüm. İkonik grup Cocteau Twins’den tanıdığımız Robin Guthrie ve Simon Raymonde’un kurdukları Bella Union, 90’ların sonundan bu yana müzikal algılarımıza farklı yorumlamalar getiren, sadeliğin içinden bezenmiş nefis melodilerin eşliğinde türlü hikâyelerin anlatıldığı onlarca albüme ev sahipliği yapmış ve alternatif rock/folk rock takipçileri için olmazsa olmaz adreslerden biri hâline gelmiş bir etiket. Tüm kariyerini Bella Union şemsiyesi altında geçiren Midlake ise özellikle Tim Smith’in karizmatik vokali ve enfes ses rengiyle, bizi âdeta ruhumuzun orta yerinden yakalayıp kopkoyu bir ataletin içine savuşturuyor. Bir köşeye sinip kendi içinize baktığınız, belki hayatı sorguladığınız bir yalnızlaşma süreci bu. Midlake samimî bir müziği en direkt yolla tam adresine yolluyor aslında. Akustik gitar arpejlerinin içinde kendi yolunu çizen eşsiz bir vokalin peşisıra sürüklendiğimiz bu serüven ruhumuzda derinden bir arınma etkisi yaratıyor. “Acts of Man” ve “Children of the Grounds” ise favorilerimiz.

Bu yazı Babylon derginin 2010 yaz sayısında yayınlanmıştır.

The Go Find. Everybody Knows It’s Gonna Happen, Only Not Tonight. Morr Music. 2010 (minima)

2010-08-10T11:12:00.001+03:00

Thomas Morr’un Berlin’de yerleşik etiketi Morr Music uzunca bir süredir sadece Berlin elektronik müzik sahnesinin değil, giderek genişleyen bir etki alanı dâhilinde Almanya ve oradan hareketle Avrupa elektronik müzik sahnesinin de mühim adreslerinden biri hâline geldi. Indie rock, post rock, pop ve elektronikanın enfes karışımlarını harmanlayan etiketin sakinlerinden biri de Styrofoam grubundan tanıdığımız Belçikalı Dieter Sermeus’un solo projesi olan The Go Find. Geçtiğimiz aylarda İzlanda’daki volkanın gazabına uğradığı için İstanbul konseri iptal edilmek zorunda kalan sanatçının bu yıl içinde tekrar ülkemize gelme ihtimalinin olması sevindirici. 40 dakikanın altında kalan albüm, bu kısa zaman içinde keyifli tınılar, hisli vokaller, ritmik akustik gitar ve davul vuruşları arasında romantik bir atmosfer yaratıyor. Tek bir bütünün benzeş parçaları hissini veren kısa çalışmaların her biri ortalama kalitenin üstünde olsa da, buradan beslenerek kendine farklı bir çıkış yolu arayan bir katman eksikliği de mevcut. Albümü bir kademe daha yukarı çekebilecek bu yaratıcı dokunuş eksikliği nedeniyle, bu lezzetli albümü özellikle Tarwater ve To Rococo Rot hayranlarına şiddetle tavsiye etmekle beraber, minik muhalefet şerhimizi de koymak isteriz.

Bu yazı Babylon derginin 2010 yaz sayısında yayınlanmıştır.

Kihnoua. Unauthorized Caprices. Nottwo. 2010

2010-08-10T11:10:00.000+03:00

Bu değerlendirme Cazkolik web sitesi için yazılmıştır...( www.cazkolik.com )

AKsi-isTİKAMET satırları için yapılan dinleme pratikleri sıklıkla keşfedilmemiş bakir tınıların rehberliğinde gizemli yolculuklara çıkarıyor bizleri. Böylesi maceraperest bir kapı aralamanın ardından karşılaşıverdiğimiz Kihnoua’nun “Unauthorized Caprices” albümü de alışageldik rutinlerin uzaklarında, basmakalıp anlayışların ötesinde, tekinsiz köşeleri aydınlığa çıkarmak gibi cesaretli ve detaycı bir arayışa giren; dolayısıyla da bu satırlarda bahsi konusunda içimizi ziyadesiyle kıpır kıpır ettiren bir albüm olmayı başaran bir çalışma.

Her zaman olduğu gibi aperatif tadında ilk bakacağımız yer albümün yayımlandığı etiket: yani “Not Two” (www.nottwo.com). Müzik her ne kadar özünde dinleme edimi üzerinden hayatlarımıza giriyor olsa da, sadece “çalma/dinleme” pratiğinin bir adım ötesine geçerek merkezde olanın daha geniş kadraj bir fotoğrafını çekebilmek için bunu zaruri bir bakış açısı olarak değerlendiriyoruz. Not Two etiketi Polonya menşeili bir etiket ve en özetinde caz albümleri yayımlıyor. Ama bu geniş yelpazede kendisini konumlandırdığı yerde doğaçlama ve özgür cazın başını çektiği daha deneysel işler var. Bugüne değin 120’nin üzerinden albüme ev sahipliği yapan etiketin kataloğu gerçekten kayda değer isimleri barındırıyor. Ken Vandermark, Joe McPhee, Peter Brötzmann, Mats Gustafsson, Franz Hautzinger, Henry Grimes, Fred Frith, Anthony Braxton gibi isimler solo yada farklı proje gruplarının birer üyesi olarak Not Two ile yolu bir şekilde kesişmiş isimlerden sadece birkaçı.

Kihnoua da aslında bir proje grubu; 1949 doğumlu Amerikalı tenor ve soprano saksafoncu Larry Ochs’un liderliğinde bir araya gelen grupta davul ve elektroniklerde Scott Amendola ve vokallerde Dohee Lee yeralıyor. Tüm parçalarda karşımıza çıkan bu üç isme ek olarak, gitarda Fred Frith, trompet ve elektroniklerde Liz Allbee ve çelloda Joan Jeanrenaud (eski bir Kronos üyesi) albüme bazı parçalarda katkıda bulunan diğer isimler.

Larry Ochs 30 civarı albümde ismi geçen yaşı 60’lara dayanmış değerli bir müzisyen. 1977 yılından bu yana aktif olarak devam eden Rova Saxophone Quartet müzisyenin diskografisindeki en ağırlıklı başlıklardan biri olmayı sürdürüyor. Uzun kariyeri boyunca Wadada Leo Smith, Anthony Braxton, Terry Riley, Alvin Curran, Butch Morris, Henry Kaiser, Steve Lacy, John Zorn ve Andrew Cyrille gibi sayısız efsane isimle beraber çalışan Larry Ochs’un Kihnoua projesinin ana omurgasını; batının klasik doğaçlama yapısını ve işitsel kimliğini yeni bir yolla iredelemek, bunu yaparken de Asya ve Afrika tandanslı folklorik öğeleri yepyeni bir süzgeçten geçirerek ilerici bir müzikal kimya oluşturma gayreti / süreci oluşturuyor.

Albüme bu ufuk açıcı zenginliği katan unsurların başında vokallerde yeralan Koreli müzisyen Dohee Lee geliyor. Lee, Kore geleneksel müziğinde önemli bir yer teşkil eden iki farklı gelenekten besleniyor: pansori ve sinawi. Geçmişi 19. yy’a dek uzanan pansori’de “pan” performans mekanını, "sori” ise sesi ifade ediyor. Genellikle iki kişiden oluşan performans ekibinde bir kişi perküsyon çalarken diğer kişi de vokal yapıyor. Sıklıkla elinde bir mendil yada yelpaze tutan şarkıcı, bugün klasik anlamda bildiğimiz 4-5 dakikalık performasnların çok ötesinde, folklorik bir hikaye anlatıcı konumunda bazen saatlerce süren bir performans gerçekleştiriyor. Vokalse başlıca üç ana unsuru bir araya getiriyor; şarkı söyleme, vücut hareketleri ve anlatı. Sinawi de yine geleneksel Kore müziğinin doğaçlamaya ve grup performansına dayalı öğelerinden biri. Bu kısa açıklamalar eşliğinde albüm dinlendiğinde Dohee Lee’nin zaman zaman Diamanda Galas’ı anımsatan eşsiz vokalinin aslında basit bir “şarkı söyleme”nin çok ötesinde, sesin sadece bir bileşeni olduğu çok daha geniş bir alana yayılan bir performans olduğunu görmek mümkün.

Scott Amendola ise davulların yanısıra albümün farklı içeriğine ciddi katkı yapan elektroniklerden de sorumlu grup üyesi. Bill Frisell, Charlie Hunter, John Zorn, Wadada Leo Smith, Wayne Horvitz gibi isimlerle birlikte çalışan Amendola’nın ayrıca 90’ların egzantrik grubu Primus ve ünlü Alman şarkıcı Nina Hagen’la da birliktelikleri var.

Proje grubunun adı olarak seçilen “Kihnoua” aslında eski Yunan’da “fark” anlamına gelen bir kelime. Bahsettiğimiz farkın müzikal kimliğe net bir şekilde yansıdığını rahatlıkla görebiliyoruz tüm albüm boyunca. Açılışı 14 dakikalık uzun süresiyle “Salt” yapıyor. İlk saniyelerdeki saksafonun ardında Lee’nin kesik, genizden gelen, yakıcı, karanlık vokaliyle farklı bir ortama girmek üzere yola çıkma hazırlığında olduğumuzu anlıyoruz. Akabinde saksafonun aksak ritimleri üzerine davulun sıkı takibi ve Lee’nin araya serpiştirdiği vokaller var. Davulun sessiz kaldığı yerlerde elektroniklerle Lee’nin atışmaları gerçekten soluk kesici. Hangisinin daha derinden ve daha etkili olduğunu kestirmek bir hayli güç. Neticede elektronikler de insan yapımı diyerek burada oyumu Lee’nin vokalinden yana kullanıyorum. Gerçekten eşsiz bir nitelikte…Parçanın ortalarına yaklaşırken tempo, heyecan ve gerilim artıyor. Davulun koşarcasına çaldığı ritim girdapları içinde elektroniklerden gelen sesler, saksafonun minik pasajları ve en çok da adeta birkaç adım öne fırlayan Lee’nin sesi var. Bu parçanın son zamanlarda en etkilenerek dinlediğim, sıradışı bir yapıt olduğunu da belirterekten bir sonraki parçaya geçiyoruz.

“Nothing Stopped But A Future” 19 dakikayı aşan süresiyle albümdeki en uzun parça. “Salt”ın bıraktığı yerden sözü devralan parça adeta final gibi bir açılışa sahip. Tüm enstrümanlar üst bir perdeden adeta son sözlerini haykırırıcasına uzatılarak çalınırken, kulaklarda ciddi bir tedirginlik ve gerginlik hissi yaratmayı başarıyorlar. Birkaç dakika süren bu hafiften asab bozucu giriş sonrası parça daha dingin bir tempoya kavuşuyor. Özellikle Lary Ochs’un farklı bir stil yaratmayı başardığı saksafonu burada biraz kulak kabartmayı hakediyor. Kısaca tariflemek gerekirse çok fazla akıcı olmayan ama yol göstericiliği tartışmasız bir stil bu. Parçanın ortalarına yaklaşırken paslaşmaların yerini davulun tek başına sürüklediği bir akın alıyor. Sonrasında çello kendine belirgin bir rol kapıyor ve davulla restleşmelerin ön planda olduğu birkaç dakika ilk başlarda Lee’nin vokalinin yarattığı yorgunluğu bir nebze olsun dengeliyor. Tüm bu süreçte ritmik / melodik yapıların dışında, anlık sezgilerle çizilen kurgular parçaların alt yapısını oluşturuyor. “Nothing Stopped But A Future”ın ikinci yarısıysa daha farklı bir kimlikle devam ediyor. Burada yine Lee’nin büyüleyici performansının altını çizmek gerekiyor. Bu bölümde vokaldeki renkliliği, derinliği ve Lee’nin parçaya kattığı zenginliğe tanıklık ediyoruz.

Albümün görece kısa parçalarından olan “DeeHyak” sakin bir atmosfere sahip. Ochs’un kesik ve amansız üflemelerinin arasına katılan Lee’nin karanlık vokalleri Diamanda Galas’ın “Litanies Of Satan” albümünü anımsatıyor. Parçanın genelinde adeta Lee’nin fısıltılı çığlıklarıyla Ochs’un saksafonu dans ediyor.

“Weightless” standart caz formatına referansları daha kuvvetlice olan bir parça. Uzunca bir süre davulun tiz dokunuşlarıyla vokaller arasındaki geçişlerle giden parça ortalarına doğru daha dinamik, sabırsız ve uçarı bir hal alıyor. Saksafonun eşlik etmesiyle birlikte de daha akışkan bir hale geliyor.

Kapanış ise “Less Than A Wind” ile yapılıyor. Çellonun depresif, koyu ve keyifli melodileri ile birlikte bir an için Lee’nin apokaliptik vokalinden sıyrılarak uzaktaki naif bir evrene adım atıyoruz. Arka planda hafiften işleyen elektronikler parçanın organik vurgusunu bir nebze azaltsa da keyif verici. Parçanın sonlarına doğru saksafonun da minik katkısıyla bu benzersiz yolculuğun sonuna geliyorsunuz.

“Unauthorized Caprices” gerçekten bir ormanda aniden dönüverdiğiniz sapa yollardan birinde karşınıza çıkan bambaşka bir bitki örtüsü gibi binbir çeşit renkle bezenmiş, akıl çelen, klişe ifadeyle ezber bozan bir çalışma. Doğaçlama cazın içine yedirilmiş elektroniklerin yanı sıra albümü bu denli farklı kılan vokal kullanımlarıyla birlikte, sıradışı bir müzikal yolculuğun rehberi oluyor “Unauthorized Caprices”. Bazen yorucu girdapların arasında umarsızca ilerleyen, bazen yıkıcı bir anlayışla algılarımızı yerle bir eden ama en çok da kulaklarımızın ayarlarını yeniden kurma ihtiyacı bırakacak denli kategori dışı bileşimiyle bizi içine çeken muhteşem bir albüm.

Live At Cafe Oto...

2010-06-02T16:17:00.002+03:00

Bu değerlendirme Cazkolik web sitesi için yazılmıştır...
( www.cazkolik.com )

AKsi-isTİKAMET’in yeni sayfasını 2008 yılında gerçekleştirilmiş bir performansın 2009yılında yayınlanan canlı kaydını içeren özel bir çalışmayla açıyoruz. İngiltere serbest / özgür caz sahnesinin geçkin yaşlarına rağmen son dönemdeki dikkate değer üç usta müzisyenini bir araya getiren çalışmanın adı “Live At Café Oto”. Söz konusu üç isim ise Alan Wilkinson, Steve Noble ve John Ewdards.

Nazar-ı dikkatimizi ilk aşamada müzikten önce müzisyenlere yoğunlaştırarak (kendilerini biraz daha yakından tanımanın faydalı olacağından hareketle) sizler için biriktirdiğimiz notları aktarmaya çalışalım. Bu gayretin albüme ilişkin edeceğimiz kelamlara ayrı bir değer katacağının da altını çizelim.

Alan Wilkinson 55’ doğumlu İngiliz bir müzisyen. Güzel Sanatlar alanında resim üzerine eğitim almış olmasına rağmen, yönünü müzik eksenli çizmeye karar verip alto ve bariton saksafonda karar kılan Wilkinson 20’li yaşlarında ilk grubunu trio olarak Art, Bart & Fargo adıyla kuruyor. Bu trio içerisinde farklı enstrümanlar çalsa da ana enstrüman saksafon, yörünge ise doğaçlama üzerine şekilleniyor. 80’li yılların başında doğaçlama müzik üzerine çalışmalarına devam eden Wilkinson bu dönemde hatırı sayılır kıymette isimlerle tanışma fırsatı yakalıyor. Bu isimler arasında Peter Brötzmann, Keith Tippett ve Radu Malfatti gibilerini anmakta fayda var. Bu dönemde birçok farklı projede yeralan Wilkinson, özünde doğaçlama kulvarında deneysel çalışmalara imza atarken, sıklıkla konser verdikleri ülkeler Belçika, Hollanda, İngiltere ve Danimarka olarak ön plana çıkıyor. 80’li yılların ikinci yarısında ise “Live At Café Oto” çalışmasında da birlikte çaldıkları Steve Noble’ın da dahil olduğu bir trio ile yoluna devam ediyor Wilkinson. Daha geniş toplulukların da (The Ubiquity Orchestra, Cat o’Nine Tails, Feet Packets gibi) aktif bir üyesi olmayı sürdürürürken, 80’lerin sonunda Derek Bailey gibi bir ustayla beraber çalışma fırsatını da yakalar Alan Wilkinson.

Davul ve perküsyonda (hatta zaman zaman pikaplarda!) karşımıza yine maharetli bir isim çıkıyor; Steve Noble. Özellikle 80’li yıllarda oldukça aktif bir görüntü çizen Noble, tıpkı Wilkinson gibi Derek Bailey’s Company ekibinde yer almış ve özellikle doğaçlama üzerine ustalaşmış bir müzisyen. Uzun bir süre Nijerya orijinli davulcu Elkan Ogunde ile beraber çalışan Noble, ziyadesiyle üretken bir isim olmasının yanı sıra Ping Pong Productions isimli etiketin de sahibi.

“Live At Café Oto” çalışmasında kontrbas çalan John Edwards da yine doğaçlama müzik üzerine oldukça nam salmış isimlerden biri. Özellikle 90’ların ilk yarısında üyesi olduğu B-Shops For The Poor, The Honkies ve GOD gruplarının bir üyesi olarak Avrupa’nın birçok ülkesinde sahne alan Edwards’ın hemen hemen beraber çalmadığı müzisyen kalmamış durumda: Evan Parker’dan Simon H. Fell’e, Phil Minton’dan Lol Coxhill’e, Derek Bailey’den Eddie Prevost’a kadar onlarca isim. Edwards’ın ortalama her yıl 4-5 albümde yeraldığını belirtmemiz kanımca anlatmaya çalıştıklarımızı daha da bir anlamlandıracak kıymette.

“Live At Café Oto” esasında biri yarım saati aşan “Spellbound” ve diğeri de 7 dakikalık bir süreye yaklaşan “Recoil” isimli iki parçadan oluşan bir canlı performans kaydı. Her iki parçanın sonundaki seyirci tepkisi, ıslıklar ve haykırışlar üçlünün 40 dakikalık performans esnasında dinleyicileri müzikleri ile bambaşka bir boyuta taşıdıklarının en açık göstergesi. Doğaçlama yada serbest / özgür caz ekseninde düşündüğümüzde en kritik nokta, kaos ve kontrol arasındaki dengeye gösterilen hassasiyet olarak belirtilebilir. Ya da başka bir açıdan Miles Davis’in de söylediği gibi “ortada olanı değil, olmayanı çalmakla” (don’t play what is there, play what isn’t there) alakalı bir yaklaşımdan da bahis açılabilir. Aksi halde John Cage’in piyanonun başında oturup hiç bir tuşa basmadan kalkmasıyla bir anlamda müzik tarihinde bambaşka bir sayfa açtığı ünlü eseri 4’33’’ bambaşka anlamlar taşıyabilirdi.

Sınırları tanımayan, ortalık yerdeki rutinin içinde sıkışıp kalmaktansa müzikal bir periferinin çeperlerini zorlayan bu adımlar elbetteki, kontrol elden kaçtığı anda geri dönülemez bir başağrısının da yaratıcısı olabilir. Ancak yılların emeğiyle biçimlendirdiğiniz ustalık size elinizden kaçıp gider gibi görünen güvercinlerin tekrar yuvaya döneceğinin güvenini verebilir. Tüm bu tasvirleri elbetteki bir noktada elimizdeki işitsel malzemenin kulaklarımızdan içeri doğru zuhur ettiğinde bize yaşattıkları üzerinden kurgulamaya çalışıyoruz. Wilkinson / Noble / Edwards üçlüsü bu iki parçalık enfes performans esnasında adım adım daha geniş bir çemberin sınırlarında dolanarak ortaya çıkardıkları ambiyansın kaotik görüntüsünün ardında, bir yandan da ustalıkla her uç noktayı belli bir ahenk ve kontrol içinde sunmayı da beceriyorlar.

Üç müzisyenin yine aynı etiket altında (Bo’Weavil) 2008 yılında yayımladıkları “Obliquity” isimli albümde de benzer bir tarzın / tadın olduğunu görsek de bu iki çalışma arasında bir - iki vites tempo farkı olduğunun da altını çizmeliyiz. Obliquity dinamik, coşkulu ve deneysel katmanı derin bir çalışma olmasına rağmen müzisyenlerin bahsettiğimiz genişleyen çemberi bir ölçüde sınırladıkları, çok aşırı uçlara gitmeden ama tempoyu ve deneysel çizgisini kaybetmeden ortaya çıkardıkları bir çalışma. “Live At Café Oto” ise adeta bir test ortamında olasılıkların, sınırların zorlandığı ve deneysel açılımların ritim tuttuğu bir atmosfer yaratıyor.

“Spellbound” parçası oldukça güçlü ve insanı yerinden eden bir saksafon / kontrbas atışmasıyla başlıyor. Kısa bir süre sonra devereye giren davulun ihtişamı önümüzdeki yarım saatlik sürecin bir hayli zorlayıcı olacağını kesinler nitelikte. Parçanın ilk bölümü bir koşuşturmaca içinde, dizginlerinden boşalmış üç enstrümanın devamlı burun farkıyla birbirlerinin üstüne binmesiyle yüksek bir devinim içinde gelişiyor. Ara pasajlardaki sololar klasik anlamda sadece parça sonlarında şahit olabileceğimiz bir yoğunlaşmayı daha ilk dakikalardan itibaren bizlere sunuyor.

Enerjisini bir an olsun kaybetmeyen parçada saksafonun yırtıcı haykırışların yanında arada boğuk seslere de kucak açarak çok farklı ve zengin bir palet üzerinde dolandığını görüyoruz. 7 dakika ayrımında ilk görece sakin anlarını yakalayabildiğimiz parçanın bu kısmı adeta ilk bölümü sindirmemiz için basit bir egzersiz niteliğinde. Bu bölümde özellikle vurmalılar ve Wilkinson’un enerjiyi etrafa dağıtan minik çığlıkları oldukça etkileyici. Zillerin arasından kendi yolunu bulan kontrbas da adeta kendi varlığını duyurmak istercesine parçanın ana omurgasına iyice yerleşiyor.

Soluk kesici saksafon soloları 10. dakikaya doğru giderek tempoyu yükseltirken bu bölümde davulun performansı gerçekten etkileyici. Parçanın ortalarına yaklaştığımızda bu canlı performansı yerinde görmenin “nasıl bir keyif” olacağına dair ufaktan düşünceler zihninizde salınmaya başlasa da, davulun ritmik vuruşları üzerinde adeta dansedercesine uçuşan saksafon ve bu çizgi üstü tempoyu başarıyla yakalayan kontrbas bizi yine de olduğumuz yere mıhlıyor.

Üçlü adeta enstrümanlarından oluşturdukları ses kolajında birbiri üstüne attıkları doğaçlama sololarla rengarenk bir resim ortaya çıkarıyorlar. Yarım saatlik bir süreçte çalışma, özellikle 20. dakika civarı mıhlandığımız yerde dahi bizi sarsmaya devam ediyor. Wilkinson’ın canhıraş minik çığlıkları, saksafonundan çıkan oktavsız ses öbekleri ve arka plandaki etkileyici ses oyunları dinleyeni kendinden geçirecek nitelikte. Bunun ardından tekrar bir dinlenme sekansıyla birlikte parça sona doğru enerjisini giderek yükseltiyor ve seyircilerden de hakettiği alkışı topluyor.

30 dakikayı aşan süresine rağmen “Spellbound” tekrara düşmeyen, her köşeye sıkışır gibi olduğunda yeni bir sürprizle kendi yolunu bulan ve üçlünün çalmaktan bizim de takip etmekten yorulduğumuz enfes bir yolculuk sunuyor. Bu elbette ki iki noktanın altını çizilmesini gerektiriyor : Birincisi müzisyenlerin enstrümanlarına olan hakimiyeti ve buna paralel olarak gelişen kendi içlerindeki denge. Diğeri ise tüm bu delicesine tempo içinde mutlak suretle tutunacak bir dal bulmaları ve ayağı yere basar bir şekilde tüm yaratıcılıklarını sergilemelerindeki maharetleri. “Live At Café Oto” kaydını bu kadar özel ve dinlenesi yapan farklı lezzetin de bu olduğunu belirtmek mümkün.

“Recoil” parçası bir anlamda ufak bir moladan sonra “Spellbound”un devamı niteliğinde. Wilkinson’un ıslıkları, haykırışları ve Noble’ın davul üzerindeki seri vuruşlarıyla benzersiz bir girişe sahip olan “Recoil” ardından minik kontrbas dokunuşları ve ritmik bir davul melodisiyle kendi yolunu çizmeye başlıyor. Parçanın ortaları yine muhteşem bir saksafon / davul kapışmasına sahne oluyor. Tükenmek bilmeyen bir enerji ile basılan her bir nota karmaşık bir labirentin içinde önümüzde açılan yollar gibi bizi bambaşka yerlere sürüklüyor ve sonunda, ne nerede olduğumuz ne de oraya nasıl geldiğimizle ilgili herhangi bir bilgi kırıntısı dahi kalmıyor. Bir nevi ruhsal bir sterilizasyona eşlik ediyor müzik.

Kısa olarak değerlendirilebilecek bu 40 dakikalık süre boyunca bir anlamda boyut değiştiren bir müzik, aynı kişi olmasına rağmen sürekli farklı kıyafetlerle / rollerle önümüze çıkan bir oyuncu gibi bizi binbir değişik duyusal lezzetin peşine takıp sürüklüyor. Müzik de bizimle birlikte nefes alıyor ve evriliyor. Sanırım gözlerimiz kapalı bir şekilde performansın gerçekleştiği ortamı hayal etmek istesek de, buradaki samimi, gerçek, yaratıcı ve araştırıcı tavır kayıt üzerinden de olsa kendi varlığını güçlü bir şekilde hissettiriyor. Kulak kabartmaya değer nitelikte enfes bir 40 dakikanın bu albümde sizleri beklediğini belirterekten sözlerimizi sonlandıralım...

Oğuz Büyükberber. Ara. AK Müzik. 2009.

2010-06-02T16:14:00.001+03:00

Bu değerlendirme Cazkolik web sitesi için yazılmıştır... ( www. cazkolik.com )

AKsi-isTİKAMET’in Cazkolik çatısı altında yola çıkış manifestosunun en hatırı sayılır ifade kümeciği “bilinçli bir alternatif güzergah oluşturma gayreti” olarak özetlenince, eleğimize takılacak çalışmaları belirlerken bu kıstası ön planda tutmak da birincil bir görev haline geliyor. Bu kulak keskinliğini elbetteki piyasaya sürülen tüm çalışmalara hakkaniyetli bir şekilde dağıtmak oldukça güç. O yüzden de öncelikli amacımız en güncel olanı vermektense çizmeye çalıştığımız çerçeveye uygun düşen çalışmaları ön plana çıkarmak olduğu için, zaman zaman geriye dönüşlerle derdimize deva olmuş albümlere de bu sayfalarda yer verme çabasında olacağız.

Yeni yazımıza konuk edeceğimiz çalışma bu açıdan 2009 yılının ortalarında piyasaya verilmiş bir albüm olmasına rağmen, adete bu köşenin mihenk taşlarını belirleyen kurgusal yapının etkileyici bir izdüşümü niteliğinde. O yüzden geç kalmış olsak da söz konusu albümden bahsi açarak payeyi verelim ve albümün hakettiği şekilde bu satırlarda kalemimiz el verdiğince bir anlatıcı / aktarıcı olalım isteriz. Değerlendirme gayretine girişeceğimiz çalışmamızın bir diğer dikkat çekici özelliği, en azından AKsi-isTİKAMET köşesi için, ilk defa bir Türk müzisyenin albümüne odaklanıyor olması. Daha fazla uatmadan mercek altındaki albümün Oğuz Büyükberber’in 2009 yılında AK Müzik etiketiyle piyasaya sunduğu çalışması “Ara” olduğunu belirtelim.

Tahmin ediyorum ki, Cazkolik takipçileri bu ismi ziyadesiyle yakından tanıyor ve biliyor. Halihazırda “Ara” albümü ilk yayınlandığında da Cazkolik satırlarında kendine yer bulmuş bir çalışma. Bu nedenle yazının içerik ağırlığı biraz daha parçalara ilişkin yorumlara kayacak olsa da, Türk cazının bu önemli isminden en azından hatırlatıcı mahiyette birkaç cümleyle dahi olsa bahsetmek kalemimizin ve boynumuzun borcu olsa gerek.

Büyükberber 1994 yılında Mimar Sinan Üniversitesi Güzel Sanatlar Akademisi İç Tasarım Bölümü'nden mezun olduktan sonra 2000’li yıllarda uzunca bir süreyi Hollanda’da geçirerek, Amsterdam Konservatuarı’nda basklarnet eğitimine devam etmiş bir müzisyenimiz. 90’ların başından bu yana müzik üreten bir isim olarak 30’un üzerinde eserde adı geçen Büyükberber’in, sadece kendi adıyla yayımladığı çalışmaları da var (Ada Müzik etiketiyle yayımlanan "Velvele" ve "Canlı" gibi). Katıldığı özel projeleri, festivalleri listeye şimdilik dahil etmiyoruz. Nasıl olur diyerek detayını okumak isteyenleri etraflica hazırlanmış bir okuma seansı için Büyükberber’in sitesine davet ediyoruz (http://www.oguzbuyukberber.net/Site_1/music.html). Aynı zamanda görsel sanatlarla da uğraşan üstadın videolarına da göz atmakta fayda var (http://vimeo.com/channels/obbvisualart). Kişisel favorim uĞURth3 b ve 1000 isimli çalışmalar.

Oğuz Büyükberber’in her satırında önemli işlere imzasını attığı çalışmalar ve projeler arasında bazılarını anımsatmakta yarar var. Hatta bunu geniş bir perspektif dahilinde bir şekilde farklı rollerle de olsa içinde yeraldığı çalışmalar olarak açımlarsak profilin etkileyiciliğini daha net kavramak mümkün. Örneğin Laço Tayfa’nın Bergama Gaydası çalışmasında ünlü isim Butch Morris’in yardımcısı rolünde. Craig Harris’i Barbaros Erköse ile, Brooklyn Funk Essentials’ı Laço Tayfa’yla biraraya getiren projelerde koordinator rolünde. Festival ayağını saymakla bitmez ama birkaç anımsatma: 1993 yılında 4. Efes Pilsen Blues Festivali’nde, 1996’da 1. ODTU Jazz Festivali’nde, 1996’da 6. Akbank Caz Festivali’nde, 1997’de İstanbul Müzik Günleri’nde, 1998’de Parliament Superband Jazz Festivali’nde (ve elbetteki çoğunda ilerleyen yıllarda tekrardan farklı projelerle) yeralmış Büyükberber. Bu uzun listede bizim biraz daha fazla gözümüze çarpanlar arasında ise 2009 yılında Porto Klarnet Festivali, 2006 yılında Londra Caz Festivali ve 2004 yılında Berlin’deki Club Transmediale Festivali ile North Sea Jazz Festivali var. Bir de zamanında ziyadesiyle etkisinde kaldığımız ctrl_alt_del projesinin DVD olarak piyasaya çıkan versiyonunda “Ara” albümünde de yanında yeralan Robert Van Heumen ile birlikte ortak ürettikleri bir parça da var Büyükberber’in diyerek biraz da albümden bahsedelim.

Albümün açılışı ardı ardına gelen iki solo basklarnet parçasıyla yapılıyor. “açış” ve “kenarlar”. Her iki parça da cümle alemce zor bir enstrüman olarak tanımlanmış basklarnetin maharetle geniş bir skala üzerinde çizdiği renkli kompozisyonlarla derinlikli bir altyapıyı içimize işliyor. Özellikle “açış”ta parmak dokunuşlarının çıkardığı seslerin uyandırdığı samimiyet ve yakınlık, tınılarla beraber çıktığınız egzantrik bir yolculukta size eşlik ediyor. Büyükberber enstrümanıyla birkaç dakikalık kısa bir sürede neler yapabileceğini sergilerken, farklı ses renklerinden bezediği parçalar, bir yandan basklarnetin sesini kulaklarımıza daha bir aşina kılarken bir yandan da ara pasajlarda hüzünlü dokunuşlarla gönül tellerimizi titretmeyi beceriyor.

“açış” başlangıçta hızlı bir tonda akarken ikinci bölüme doğru dinginleşerek sahneyi “kenarlar”a bırakıyor. Bu defa daha değişken bir kurguyla karşılıyor Büyükberber bizi. Arayışın ilk soru işaretlerini ikinci parçayla birlikte hissetmeye başlıyoruz. Adeta basklarnet birşeyleri sorguluyor ve ardı ardına gelen sekanslarla orta yoldan çıkmaya başlıyor. Parçanın ortaları gerçekten ekstra bir kulak kabartmayı hakeder nitelikte zengin bir içeriğe sahip. Sesler arasındaki geçişler ve sanatçının hakimiyet alanında yeşeren bir doğaçlama, bizi biraz daha albümün içine çekmeye başarıyor; sonraki parçalar için de daha bir dikkatli olmamız gerektiğini net bir şekilde hissettiriyor. Velhasıl “kenarlar”ın bu derinlikli ve değişken yapısıyla oldukça etkileyici bir parça olduğunun altını çizelim ve devam edelim.

Bir sonraki parçayla birlikte albümün bu satırlara konu olmasına bir şekilde vesile olan canlı elektronikler de ciddi ciddi rol kapmaya başlıyor. “….. altında” isimli parçada Oğuz Büyükberber basklarnetin yanısıra elektronik ses dünyasının da derinliklerine doğru etkileyici bir keşif gezisine çıkarıyor bizleri. Adeta su altından gelen bir ses öbeği ile açılan parça dört dakikalık süre boyunca basklarnetle nefessiz bir yarışa girişiyor. Gergin ve haşin bir atmosfer yaratan elektronik kurgunun arka planına deneysel dokunuşlarla farklı bir katman ekleyen basklarnet, bu parça ile birlikte albümde adeta bambaşka bir sayfa “ara”lıyor. Basklarnetin acılı haykırışları ile bütünleşen elektroniklerden gelen kozmik sesler gerçek anlamda bir öte dünyanın perdesini de “ara”lamayı başarıyor. Tek kelimeyle anlat derseniz nefes kesici der bir kelime daha çalarız sözlükten…

Dördüncü parça albümde ilk defa Büyükberber dışında bir ismin de katkısının olduğu “duo”. Büyükberber klarnet ve canlı elektroniklerde başroldeyken, Creative Sources etiketinden çıkardığı çalışmalarına aşina olduğumuz Robert Van Heumen de yine canlı elektroniklerde kendisine eşlik ediyor. Bir test odası ortamı yaratılan çalışmada klarnet fazla ön plana çıkmadan kendine bir figüran rolü alırken, canlı elektronikler sert tonlarla kulaklarımızı bir kademe daha zorluyor. Bu defa daha metalik, daha köşeli ve rahatsız edici bir ses kümesi çıkıyor karşımıza. Klarnet ara ara ön plana çıkmak için birkaç adım atsa da elektronikler yavaş yavaş ele geçirmeye başladıkları başrol oyunculuğunu hemen teslim etmemekte direniyor.

“içine su dolmuş” parçasında yine sadece Büyükberber’i görüyoruz. Canlı elektronikler ve basklarnet. Bu defa her iki taraf da biraz daha sakinleşmiş, kendi aralarında bir denge yakalamaya çalışıyor gibi. Karşılıklı uzayıp giden bu başat koşturmacada özellikle basklarnet kendi ağırlığını hissettirmeye çalışsa da elektronikler de hiç aşağı kalmıyor. Parça ortalarında bir hiddetlenme, göğüs kabartma halleri var ki gerçekten çok etkileyici. Son sözü basklarnet söylüyor ve elektronikler rücu ediyor.

“duo 2-I” ve “duo 2-II” de ise Büyükberber’e Tobias Klein (basklarnet ve canlı elektronikler) eşlik ediyor. Özellikle ilk bölümde elektronikler biraz daha bastırılmış bir şekilde arka plana gömülmüşken, ilerleyen dakikalarda klarnetin dürtüklemesiyle ortam tekrar kızışıyor. Bu bölümdeki kurgularda rahat takip edilebilir melodilerden ziyade minik / doğaçlama ses kümecikleri var. İkinci bölümde tempo daha yüksek, daha kesik ve süratli atışmalar var. Bir adım ötesi kaos olacakken tam sınırda durulan bir nokta. Sanatçının doğaçlamada kendini kaybetmemesi, enstrümana hakimiyetin getirdiği içgörüyle baştan zaten rotasını belirlemiş olması diye açımlanabilecek bir nokta bu.

“indim” albümün sonlarına yaklaşırken canlı elektroniklerin de yeraldığı bu uzunca bölümün son parçası olma özelliği taşıyor. Basklarnet ve elektroniklerin elele dinleyene kılavuzluk ettiği bu birkaç dakikalık süreçte Büyükberber yine bize farklı bir ses yelpazesinin muhteşem çeşitliliğini sunuyor.

Sonraki iki parça “kağıt kesici eşliğinde” ve “teğet” görece sakin bir ortamda bizi finale doğru yaklaştıran adımları atıyor. Bu parçalarda klarnet ve basklarnette yine Büyükberber solo çalıyor. Özellikle “kağıt kesici eşliğinde” yaratmayı başardığı değişik atmosfer ve albümün genelindeki çizgiden farklı bir skalada yeralan omurgasıyla elimizdeki çalışmanın değerini biraz daha artıran olumlu bir katkı yapıyor.

Kapanış 16 dakikalık oldukça uzun bir parçayla geliyor. “le dechirement des petales”. Bu parçada Büyükberber’e basklarnet ve canlı elektroniklerde Tolga Tüzün eşlik ediyor. İtiraf etmeliyim ki bu uzunca parça albümün genelinde olduğu gibi yüksek seviyeden bir alkışı hakediyor. Her anında alışılmadık bir renge bürünen albümün adeta bir özeti niteliğinde olan parçada daha steril bir ortam karşılıyor bizi. Karşılıkla atışmalarla yükselen ateşli bir ortamdan ziyade bir kapalılık hissi ile adım adım gelişiyor parça. Bu bölümlerde enstrümana olan hakimiyete had safhada yakından şahitlik ediyoruz.

Virtüözite, yaratıcılık, cesaret, deneysellik, sorgulama. Kısacası bir çalışmayı farklılaştırabilecek her türlü malzemenin maharetle karıştırıldığı / arandığı ve enfes lezzetler sunan bir albüm “Ara”. Büyükberber’in sıklıkla belirttiği gibi bir arayış albümü olan çalışma gerçekten birçok keşfi içinde barındırıyor. Özgün bir dille ortaya çıkarılan albümü bir janra dahil etmek zor olsa da elektroakustik bir çalışma olarak tanımlamak hatalı olmayacaktır.

Büyükberber’in bu çalışması farklı bakışlar, yorumlar, algılamalar arasındaki ikili dünyanın ters yüz edilip sanatçının kendi perspektifinden süzülmüş bir halini özetliyor. Doğaçlama da var, beste de var, solo da var duo da var, hem akustik hem elektronik. Birçok iki kutuplu geniş düzlemin içiçe geçirildiği, yakınlaştırıldığı, her iki tarafı da çözümleyici bir üçüncü okuma dilinin yaratılmaya çalışıldığı etkileyici bir albüm “Ara”.

Son sözleri Büyükberber’in albüme ilişkin röportajlarındaki (sanatçının web sitesinden bu yazıları okumak mümkün) birkaç ifadesine bırakalım: “Beni bugüne kadar etkilemiş olan birçok müziğin farkında olarak geliştirilmiş özgün bir anlatım dili kullanarak icra edilmiş, çoğunluğu solo klarnet müziğinden oluşan elektroakustik bir müzik”. “Arayış sonucu ulaştım Ara'ya... Bu isim farklı kavramlar arasında gidip gelmeye, arada bağlantı kurmayı işaret ediyor. Ülkeler, kültürler, diller, görüntüyle sesler, Türk Müziği'nden klasiğe farklı ses evrenleri, akustikle elektronik, doğaçlamayla kompozisyon arasında gidip geliyor. Arada olmak benim tercihim değil, ancak merakımı çeken, aşık olduğum sesler, renkler kavramlar, beni bu noktaya getirdi. Kimilerinin eklektik dediği bu noktada olmaktan şikayetçi değilim. Başa gelen çekilir. Ancak arada kalmak, Araf'ta olmak ya da tereddüt hali gibi değerlendirilmemeli. Farklı ögelerin olumlu yönlerini bir araya getiren bir tercih, bir arayış.”

Lou Rhodes Özel

2010-05-05T01:06:00.005+03:00

Maalesef Lou Rhodes İzlanda'daki volkanın azizliğine uğradı ve Babylon'a gelemedi. Babylon dergide de yayımlanan Lou Rhodes yazı ve röportajının tam versiyonu...

‘Bilgelik sevgisi’ anlamına gelen felsefenin içine insan olgusunun girişi, felsefenin gelişim yönünü insanın irdelenmesine çeviren sofistlerle başlar. İnsana tutulan bu aynada görünen tekillik, sanatsal arenaya bireysel yaratıcılığın sürüklediği ve kendine ait bir ses oluşturma güdüsünün tetiklediği bir gayret olarak yansır. 90’lı yılların ortalarında gündemimize giren elektronik müzik ikilisi Lamb’in güçlü sesi Lou Rhodes’un üçüncü solo albümüyle artık iyice belirginleştirdiği müzikal yol da, ‘sadece kendini anlatma’ hassasiyetinden beslenen bir çalışma özelliği taşıyor.

Manchester orijinli İngiliz ozan şarkıcı Lou Rhodes’un solo macerası, elektronik müziğin geniş skalasında her daim kayda değer nitelikte işler üretmiş ve ardında dört albümlük değerli bir hazine bırakmış olan Lamb ikilisinin vokalden sorumlu üyesiyken, ekip arkadaşı Andrew Barlow’dan ayrılıp ilk adımı atmasıyla başlar. 2006 yılında yayımlanan çıkış çalışması Beloved One beklentilerin üstünde olumlu bir tepki alır ve adanın Grammy’sine denk gelen Mercury Ödülleri’nde yılın en iyi 12 albüm adayından biri olur. Aralarında Muse, Editors, Hot Chip, Scritti Politti ve Thom Yorke gibi güçlü isimlerin olduğu bu listeden sıyrılıp ödülü alan Arctic Monkeys olsa da, bu adaylık Rhodes’un solo kariyeri açısından önemli bir başarı olarak not edilecektir.

Bu albüm Rhodes’un kendini fazlaca zorlamadan geniş müzikal birikim ve düşüncelerini yansıttığı bir çalışma olarak şekillenmiştir. Özünde folk müzik olarak tanımlanabilecek çalışma şatafatsız, içten ve derinlikli bir zarla örülmüş hüzünlü bir dünyanın akustik yansımaları eşliğinde, Rhodes’un dinleyeni büyüleyen eşsiz vokallerini içermektedir ( Rhodes’un tüm albümleri için benzer ifadeler kullanmak mümkün). Albüm Lamb çalışmaları için sıklıkla başvurulan trip hop, drum’n bass ve jazzy gibi tanımlamaların dışında, sıklıkla sadece gitarın Rhodes’un muhteşem sesine eşlik ettiği, zaman zaman zarif piyano dokunuşları ve yaylılarla zenginleşen bir çerçeveye sahiptir.

Lamb’in müziğinde ara pasajlarda karşımıza çıkan ve ipuçları Lamb parçalarına da gizlenmiş bir çerçevedir bu. Aslında Lamb’in müziğine baktığımızda onu bu denli farklı kılan unsurların Rhodes’un etkileyici sesinin yanısıra, altyapılarda farklı janrların köşetaşlarının maharetle kullanılması ve bazı parçalarda bunlara canlı enstrümanların eşlik etmesi olduğu görülecektir. Lamb bir anlamda birçok janrdan beslenerek kendi müzikal dilini yaratmış ve özel bir ikili olmayı başarmıştır. Bu unsurlar yanyana getirilip samimi birşeyler anlatma gayretiyle eritildiğinde, ortaya müzikal anlamda zengin, dinamik ve duygu vurgusu yüksek çalışmalar çıkmıştır. Özetle Lou Rhodes’un sadelik, Andrew Barlow’un karmaşıklık eksenleri üzerinden biçimlenen eşsiz bir formülasyondur Lamb’inki.

2007 yılında Lou Rhodes bir insanın yaşayabileceği en derin üzüntülerden birini yaşar ve kız kardeşinin ölümünün ardından İngiltere konser programını iptal etmek zorunda kalır. Bu dönem adeta hayatın türlü zorlukla Rhodes’u test ettiği ve kişiliğinde derin izler bırakan bir süreç olarak geçecektir. Tüm bu zorluklara göğüs geren Rhodes Glastonburry’de 2007’de ikinci defa sahne alır. Yılın sonlarına doğru da ikinci solo albümü Bloom’dan çıkan ilk single “The Rain” piyasaya verilir.

İlkine oranla daha fazla efor sarfettiği bu albüm Rhodes için zaman zaman dile getirdiği, bir daha elektronik müzik yapmayacağına dair düşüncelerini ispatlar niteliktedir. Ana omurgayı akustik gitar ve vokalin oluşturduğu albümde keman, kontrbas ve perküsyon eşliğinde işlenmiş romantik, duygusal ve kişisel vurgusu yüksek hikâyeler, Rhodes’un büyüleyici sesinden damıtılarak anlatılmaktadır.

Bahsi geçen “yeni ve farklı hikayeler yaratma / anlatma güdüsü” aslında Lamb projesinin sona erişindeki giz perdesinin baş aktörüdür. Rhodes bu tip bir projenin sürekliliği için devamlı güncel bir dil yaratmak ve farklı açılımlar getirmek gerektiğinden bahsederek, son Lamb albümünün ardından kendilerine bir sonraki adımın ne olacağını sorduklarında somut bir yanıt üretemediklerini ve bu yüzden artık varolma nedenlerinin ortadan kalktığını belirtecektir.

Müziğinde kişisel bir dil yaratmış olan Rhodes’un hikâyelerinin özünde insana ait yaşantılar, duygular ve ilişkiler vardır: sevinç ve kederin bir anlamda sırt sırta durduğu, hayal kırıklıklarının da gülümsemeler kadar yakınımızda olduğu, bazen bir anın / bakışın bile yaşamaya / yaşatmaya değer olduğu zarif, kırılgan ve duygu yüklü sade hikâyeler. Sonuçta iki çocuklu bir anne için bu sadelik kıyafetinin Rhodes’a yakıştığını da belirtmek gerek. Klişelerden uzak, gerçekliğin peşinde, samimî bir varolma gayretiyle çıkılan, çeşitli eşiklerden / evrelerden oluşan ve belli bir dönemde bir eşikten / evreden diğerine geçilerek her şeyin bir anlamda tekrar sıfırlandığı bir yolculuk.

Basit ama sersemletici etkisi yüksek sözler ve içimizi titreten sıcak akustik tınılar, Rhodes’un puslu ve derin sesinin eşliğinde, her ânı ustalıkla nakışlanmış bir kurguyla tamamlanan parçalar olarak karşımıza çıkar. Her birinde hayaller ve sorgulamalarla donatılmış içsel bir yolculuğun bizleri beklediği bu parçalarda; üzerimizde akıldan çıkmayan, hipnotik ve ruhanî bir etki bırakan Lou Rhodes kılavuz rolündedir. Kaygan bir zeminde hayata sıkıca tutunmak, zorluklar içinden yeşeren güzellikleri görebilmek, acıyı da sevinç kadar rahatlıkla kabullenmek ve kendimize ait bir güzergâhı oluşturabileceğimiz bir ussal yolculuktur bu, ve o yüzden aslında içinde yoğun bir ‘felsefe’ vardır. Büyük ozan şarkıcı Leonard Cohen’in dediği gibi:

There is a crack in everything,

That’s how the light gets in.

-------------------------------röportaj---------------------------------

Lamb projesindeki 10 yılın ardından gelen ilk solo çalışmanız aslında bir meydan okuma içeriyordu. İkinci albümde daha az soru ve sorunla karşılaştığınızı düşünüyorum. Üçüncü albüm sonrası kendinizi olgunlaşmış bir ozan-şair olarak konumlandırıyor musunuz ? Hâlâ çıkılacak basamaklar var mı önünüzde ?

Her zaman için. Bir sanatçının asla ürettiği işten tam anlamıyla memnun olacağını sanmıyorum. Şarkı yazma konusunda azımsanmayacak bir tecrübem var elbette – yaklaşık 16 yıl– ancak hâlâ yeni birşeyler öğrendiğimi hissedebiliyorum. Belki garip gelecek ama aslında ilk albümüm Beloved One’a kıyasla ikinci albümüm Bloom beni daha çok zorladı.

Tam anlamıyla son çalışmanızı diğer ikisinden ayıracak olan tema yada öz nedir ?

Son çalışma One Good Thing bugün için bulunduğum yeri en layıkıyla temsil eden, dolayısıyla da çalışmalarım arasındaki en gerçekçi albüm. Albümdeki parçalar hayatımın oldukça zorlu bir dönemini ve oradan çıkışımı anlatıyor. Çalışmalar esnasında olabildiğince az elektronik kullandık. Oldukça sade, basit ve zamansız bir albüm yaratmaya çalıştım. Bu yüzden de kayıt aşamasında işin ruhunu zedelediğine inandığım dijital teknolojilerden kendimi sakındım.

Elektronik müzik sıklıkla duygusal olamamakla eleştiriliyor. Bir elektronik müzik grubu olsa da Lamb projesinde belli bir duygusallık vardı aslında. Keza solo çalışmalarınızda da bu vurgu kuvvetli. Duyguları aktarmak konusunda akustik ve elektronik yapılar hakkında ne düşünüyorsunuz ?

Akustik seslerle müzik yapmaya kıyasla elektronik seslerle aynı duyguları hissettirmenin oldukça zor olduğunu düşünüyorum. Neticede elektronik müzik dediğimiz tüm yapı onlarca ikili koddan meydana gelen bir ürün. Oysa akustik müzik insanoğlunun bizzat ürettiği sesler için çoğunlukla ağaçtan kendisinin yaptığı enstrümanların kullanımından ortaya çıkıyor. Bu anlamda elektronikle kıyaslanamaz gibi geliyor bana. Lamb projesindeki duygular genellikle şarkıların kendi iç gücünden ve canlı enstrümanların – özellikle yaylıların – kullanımından geliyordu. Andrew Barlow’un ev stüdyosunda son çalışmamı kaydederken bir parçada aradaki farkın çok az olacağını düşünerek vokali analog ve dijital olarak iki farklı şekilde kaydettik. Ancak farkı gördüğümüzde çok şaşırdık. Analog kayıt çok daha samimî ve sıcaktı. Özetle dijital teknoloji ne kadar gelişirse gelişsin hâlâ dolduramayacağı bazı boşluklar var.

Duygulardan bahsetmişken aşkla, hüzün ve melankoli arasında sürekli bir bağın olduğuna inanıyor musunuz ?

Değişik bir soru bu. Bugünlerde sıklıkla bir sanatçının rolünün devamlı olarak sınırları zorlaması olduğunu düşünüyorum. Öyle geliyor ki kendimi o boşluğun / alanın içinde hissettiğimde çok daha yaratıcı olabiliyorum. Melankoli sanırım mutlulukla mutsuzluk arasında bir yerlerde salınma hâli. Ama bu yine de sınırlayıcı bir tanımlama elbette.

Bir defasında kendinizi tanımlarken duygu bağımlısı (emotional junkie) olduğunuzu belirtmişsiniz. Aşk dışında hangi kavram yada duygular çalışmalarınızı şekillendiriyor ?

Evet, bir defasında böyle tanımlamıştım ama hâlâ geçerli mi emin değilim. Son birkaç yıl bu bakımdan üzerimde arındırıcı bir etki yaptı. Oldukça uzun zaman tek başıma kaldım ve bu süre sonunda “aşk adına aşka bağımlı olma” hissiyatından sıyrılmış gibi hissediyorum. Tüm duyguların yaratıcılığı tetikleyebileceğine inanıyorum. Ama yine de beni en çok besleyeni bahsettiğim, mutlulukla mutsuzluk arasındaki alan. Oralarda bir yerde olmanın beni insan olarak hayata bağladığını hissediyorum.

Sahnede söylemekten en çok keyif aldığınız üç Lamb ve solo parçanız ?

Lamb olarak Gabriel, Gorecki ve Trans Fatty Acid. Solo çalışmalarımdansa hepsi son albümde yer alan üç parça diyebilirim : “There for The Taking”, “One Good Thing” ve “Circles.”

Sahnede sana eşlik etmesini hayal edeceğin efsane grup kim olurdu ve neden ?

Efsane gruptan çok emin değilim; aslında bu efsane bir isim olurdu. Elliott Smith yada Nick Drake mesela. İkisinden biriyle sahnede olma fikrinin dahi beni yeteri derecede heyecanlandıracağını da belirtmeliyim.

Lou Rhodes yazarken aklıma düşenler listesi...

*Elizabeth Fraser / Moses

*Suzanne Vega / Solitude Standing

*Tear Garden / Tired Eyes Slowly Burning

*Cranes / Tomorrow’s Tears

*David Darling / Journal October

*Mazzy Star / So Tonight That I Might See

*David Sylvian / Gone To Earth

*Blue Skied An’ Clear / A Morr Music Compilation

*Dream City Film Club / Dream City Film Club

*Lisa Germano / Magic Neighbor

Nuearz. Saturation Point. Skam. 2010 (minima)

2010-05-05T00:57:00.004+03:00

90’ların başından bu yana elektronik müzikseverlerin her daim kontrol listesinde olan Skam etiketi bugüne değin bizleri Gescom, Freeform, Bola, Boards Of Canada, Team Doyobi gibi çok önemli isimlerle tanıştırmış kült statüsündeki etiketlerden biri. İşte Skam’ın bizlere sunduğu yepyeni bir isim; ilk albümü Saturation Point’i çıkaran Japon müzisyen Kazuhiro Okuda, yani Nuearz. Elektronika, IDM ve breakbeat janrları arasında hop oturup hop kalkan, oldukça renkli ve dinamik bir albüm elimizdeki. Zengin bir melodik yapı içine fazlasıyla bol miktarda döşenmiş elektronik doku ve vuruşlar; yoğun ve çok katmanlı bir yapı ortaya çıkarsa da, zaman zaman yıpratıcı bir müzikal dil yaratıyor. Ardarda sıralanmış bu biçimlendirmeler arasındaki hızlı geçişler bazen baş döndürüyor. Albüm genelindeki sıcak ve parlak tonlarla bezenmiş parçaların birçoğu bir şekilde bizi yakalamayı beceriyor. Ancak bu kurgunun zayıfladığı bazı noktalarda albüm birçok malzemenin eş zamanlı işlenmesinden çıkan hafif dağınık bir görüntü sergiliyor. Ara pasajlarda denk gelinen bazı ucuza kaçan melodilerin yanısıra; dinleyene pek nefes alma şansı tanımayan kurgusuyla, keskin işitsel kimliğin albümün tamamına sirayet ettiğini, ve bunun da dinleyeni biraz yorduğunu belirtmek mümkün.

Bu yazı Babylon derginin 2010 bahar sayısında yayınlanmıştır.

Nikakoi. Selected. Laboratory Instinct. 2010 (minima)

2010-05-05T00:55:00.004+03:00

Nikakoi yada asıl adıyla Nika Machaidze Gürcistan orijinli bir yönetmen ve film müziği bestecisi. Elektronik müzik camiasında zaman zaman Erast adıyla yaptığı çalışmalarla da adı duyulan müzisyenin, iki CD’den oluşan bu özel çalışması 2002 ve 2003 yıllarında yayımladığı “Sestrichka” ve “Shentimental” albümlerine ek olarak taptaze 10 yeni parçanın biraraya getirilmesinden oluşan 30 parçayı içeren etkileyici bir çalışma. Sade ama derinlikli, gösterişsiz ama iyi işlenmiş bir IDM külliyatı olarak değerlendirebileceğimiz albümde, Nikakoi’nin birbirinden tamamen farklı ses kümeleri arasında ahenkle dolaştığı ve her birinde bir şekilde içimizi titreten noktaları deşifre ettiği albüme kendimizi kaptırmamak pek mümkün değil. Yeri geldiğinde bu bir vokal oluyor, bazen bir piyano melodisi yada elektronik bir çıtırı. Ama albüm boyunca karşımıza çıkan parçaların tümü, sanki farklı kollardan tek bir bütünü besler nitelikte. Ana güzergahi çok fazla deforme etmeden, ancak binbir çeşit ses / renk kullanarak ve genelgeçer kalıplara yüzvermeden ortaya çıkarılan çalışma bu özelliğiyle IDM / glitch tarzlarına yakın duranlar için arşivlik bir döküman hüviyetinde. Deneysel dokunuşlar, steril ve dokunaklı minimal yapılandırmalar eşliğinde nefis bir elektronik müzik dinletisi vadediyor Nikakoi’nin çalışması.

Bu yazı Babylon derginin 2010 bahar sayısında yayınlanmıştır.

Çeşitli Sanatçılar. 2.Favourite Places. Audiobulb. 2010 (minima)

2010-05-05T00:51:00.005+03:00

Audiobulb etiketinin Favourite Places ismi altında yayımladığı ve Taylor Deupree, Biosphere, Leafcutter John gibi müzisyenleri biraraya getiren ilk derleme çalışma 2007 yılında piyasa çıkmıştı. IDM, glitch, ambient ve saha kayıtlarından beslenen bir havzada yeşillenen bu derlemenin ikinci adımında yine önemli isimler karşımıza çıkıyor. Lawrence English, Sawako, Autistici ve Icarus bunlar arasında ilk dikkati çekenler. Audiobulb etiketi elektronik müziğin daha deneysel uçlarında konumlanmış olsa da duygusal vurgusu kuvvetli çalışmalara imza atan bir etiket. Projede yeralan müzisyenlere dijital / elektronik seslerden ve saha kayıtlarından yola çıkarak, en sevdikleri yerleri anlatmaları istenmiş. Böylelikle çeşitli ses kayıtlarıyla ana kurgusu belirlenen çalışmada dış dünyamızdan kendi içimize ulaşacak olan bir hikaye ortaya çıkarılmaya çalışılmış. Amaçlanan dinleyicilerin de kendi pasif konumlarından çıkıp, sevdikleri mekanları ( eviniz yada sayfiyede bir bahçe vb. ) sadece görsel olarak değil işitsel olarak da dikkatlice süzgeçten geçirip, sahiplenmelerini ( yada içselleştirmelerini ) tetiklemeyi hedefliyor. Bahsi geçen isimler dışında Yannick Franck, Michael Santos, Calika ve He Can Jog’un parçaları ambient / IDM arasında salınan, pastoral efektli süslemeleri ve naif kurgularıyla ekstra bir dikkati hakeder nitelikte.

Bu yazı Babylon derginin 2010 bahar sayısında yayınlanmıştır.

Radian. Chimeric. Thrill Jockey. 2010 (minima)

2010-05-03T00:16:00.004+03:00

Davul, vibrafon ve elektroniklerde Martin Brandlmayr; gitar, synthesizer ve yine elektroniklerde Stefan Nemeth ( bkz. Lokai ) ve basta John Norman’dan oluşan Avusturya çıkışlı Radian, açıkça belirtmek gerekirse her kulağa kolaylıkla hitap edebilecek bir müzik yapmıyorlar. Musique concrète, avant-rock, özgür caz ve elektronika sularından devşirilen bu çalışmada; doğaçlama, noise ve minimal / deneysel yorumlamaların etkileyici bir karışımını bulmak mümkün. Aslında grup tüm bu kaotik yapının içinde oldukça kuvvetli, şaşırtıcı ve heyecan verici bir bütünlük yakalamayı beceriyor. Albüm boyunca tüm parçalar bozulmuş / kötü kaydedilmiş hissi veren davul / gitar sesleri, minik elektronik çatırtılar, key serpiştirmeleri ve endüstriyel tandanslı bir ana omurga üzerinde şekillenerek adım adım olgunlaşıyorlar adeta. Az sayıda ama görece uzun süreli parçalardan oluşan çalışmanın en dikkat çekici yanı; birçok farklı janr arasından kendine özgü bir yol çizmesi, ancak bunu yaparken ilk çıkış noktalarındaki referans temaları kaybetmemesi olarak belirtmek mümkün. 5 yıl aranın ardından gelen Chimeric albümü; konsantrasyon gerektiren, yoğun, sert ve tavizsiz bir karaktere sahip. İçine nüfuz etmesi zaman alsa da, sınırları zorlamak isteyenler için iyi bir seçenek.

Bu yazı Babylon derginin 2010 bahar sayısında yayınlanmıştır.

Mapstation. The Africa Chamber. Scape. 2010 (minima)

2010-05-03T00:13:00.006+03:00

Hafızalarımıza Kreidler’in kurucu üyesi ve To Rococo Rot’un başat figürü olarak kazınan Stefan Schneider’in solo projesi Mapstation, bugüne değin Alman elektronik müzik sahnesinde özellikle Staubgold, Scape ve Karaoke Kalk gibi birbirinden değerli etiketlerden çıkardığı albümlerle hatırı sayılır bir ilgiye mazhar oldu. Naif ve melodik yapısı kuvvetli, döngüler üzerine oturtulan minimal dokunuşlarla zenginleştirilmiş mütevazi bir çalışma olan The Africa Chamber’da zaman zaman Neu!, Kraftwerk ve DAF gibi ekol olmuş isimleri andıran ritmik ve tekrar üzerine kurulu yapılar etrafımızı sarıyor. Albümün adından da tahmin edilebileceği üzere, parçaların alt yapılarına hakim olan Afrika öğeleri, Schneider’in bu çalışmasında efsanevi Fela Kuti’nin Africa 70 projesindeki onlarca isimden biri olan perküsyonist Nicholas Addo-Nettey ile birlikte çalışmasından kaynaklanıyor. Zaman zaman ruhani bir ayin havasına bürünen albümde ( Bells and Lions, After All This Freedom gibi ) ayrıca canlı enstrüman kullanımlarının ( davul ve trombon ) olması da akustik vurguyu kuvvetlendirmiş. Genellikle kısa süreli parçalardan oluşan albüm içiçe geçirilmiş uzun bir tek parça gibi akıp giderken, kulaklarımızda rahatlatıcı bir etki bırakıyor. Sade, dinşendirici, keyifli ve başarılı bir çalışma.

Bu yazı Babylon derginin 2010 bahar sayısında yayınlanmıştır.

Marina Rosenfeld. Plastic Materials. Room 40. 2010 (minima)

2010-05-03T00:08:00.005+03:00

Lawrence English’in Avustralya menşeili Room 40 etiketi, her daim gönül rahatlığıyla kulak kabartabileceğiniz, nitelikli soyut elektronika işleriyle rüştünü ispat etmiş ve kataloğuna ara sıra göz atmanın sayısız nimetler barındırdığı adreslerden biri. Elimizdeki çalışma daha önce Tomlab’in deneysel işleri sahiplenen yan kolu Softlmusic, Christof Kurzman’ın takdire şayan etiketi Charhizma ve Locust gibi şirketlerden çıkardığı çalışmalara bir yenisini ekleyen Marina Rosenfeld’e ait. New York’lu Rosenfeld, müzisyen kimliğinin yanısıra; görsel sanatlar ( video, fotoğraf vb. ) ile de yakından ilgilenen, çeşitli performans gösterileri ve ses enstelasyonu işleriyle de bunları harmanlayan çizgi dışı bir isim. Albüm minimal bir kurgu içinde, hipnotik piyano dokunuşları ile deneysel ses öbeklerinin sinematik vurgusu kuvvetli bir arka plan dahilinde incelikle işlendiği ve glitch janrına yakın bir atmosfere sahip. Plastic Materials keskin ve havada uçuşan sinyal sesleri, üst üste bindirilmiş parçalı vokal kullanımları ve dingin temposunun içine yedirilen anlık işitsel değişimlerin maharetle biçimlendirildiği bir albüm. Ziyadesiyle minimalist ve soyut bir alan üzerinde kendi yolunu çizen çalışmadan, her defasında başka başka ses parçacıklarının klavuzluğunda benzersiz ve farklı lezzetler almak mümkün.

Bu yazı Babylon derginin 2010 bahar sayısında yayınlanmıştır.

Chicago Underground Duo. Boca Negra. Thrill Jockey. 2010

2010-03-14T12:52:00.004+02:00

Bu yazı www.cazkolik.com web sitesindeki AKsi-isTİKAMET isimli köşe için hazırlanmıştır. Güncel diğer yazılar için : www.cazkolik.com/okanaydin_detay.php

AKsi-isTİKAMET’in üçüncü durağında 90’ların ortasından bu yana çeşitli oluşumlarla, modern bir yaklaşımın süzgecinden geçirdikleri caz müziğini deneysel kompozisyonlar içinde doğaçlama ve zaman zaman elektronik ile harmanlayan, ismiyle müsemma Chicago orijinli önemli bir isim var: Chicago Underground Duo. “Chicago Underground” ismi ilk defa 1995 yılında grup elemanlarından Rob Mazurek’in Jeff Parker ile birlikte Chicago’nun namlı caz klüplerinden The Green Mill’deki gigleri esnasında kullanılıyor. Daha kalabalık bir ekibe sahip olan Chicago Underground Orchestra’nın kuruluşu ise 1998 yılına denk düşüyor. Bu tarihleri bir başlangıç noktası saydığımızda, o günlerden bu yana Chicago Undergroung Duo / Trio ve Quartet olarak yayımlanmış pek çok çalışma görmek mümkün. Cazkolik sayfalarına taşıyacağımız ve henüz tazeliğini koruyan elimizdeki çalışma ise tüm bu oluşumların çekirdek kadrosunu oluşturan ve Chicago Underground Duo olarak anılan Rob Mazurek (kornet) Chad Taylor’ın (davul, vibrafon, mbira) ocak ayının sonlarında çıkardıkları “Boca Negra” isimli albüm.

“Boca Negra” Chicago Underground Duo adına piyasaya sunulan 5. albüm; Chicago Underground oluşumları açısından bakıldığında ise 11. albüm. Chicago Underground Duo’nun (CUD) son çalışmalarının üzerinden dört yıl gibi uzun sayılabilecek bir süre geçtikten sonra çıkardıkları bu albüm, tıpkı daha önceki çalışmalar gibi yine Thrill Jockey etiketini taşıyor (12° of Freedom – 1998 / Synesthesia – 2000 / Axis andAlignment – 2002 / In Praise of Shadows – 2006). Bu albümü diğerlerinden ayıran minik bir detay ise Chicago dışında kaydedilen ilk çalışma olması; stüdyo adresi Sao Paulo – Brezilya bu defa.

“Boca Negra” albümü yazılmış / bestelenmiş parçalar ile, çoğu tek defada kaydedilmiş ve üzerine eklemeler yapılmamış doğaçlamalardan oluşan ve toplamı 60 dakikaya yaklaşan bir dinleti sunuyor bizlere. Hızlı bir kulak kabartışta ilk akılda kalanlar, albümde bazı parçalarda ön plana çıkan ambient vurgularla, diğer parçaların ana omurgasını oluşturan daha ritmik / dinamik bölümler arasındaki denge ve ahenk olarak belirtilebilir. Özellikle enerjinin yükseldiği anlar zaman zaman bir jazz rock albümü hissiyatı uyandırsa da “Boca Negra” farklı sekanslarında bizi başka dünyalara götürmeyi bir şekilde beceren bir taşıyıcı kimliğe sahip. Dingin ya da coşkulu, ritmik ya da düzensiz, keyifli ya da rahatsız edici; adını ne koyarsanız koyun başından sonuna her parça farklı bir kanal üzerinden sizi ruhunuzun tam ortasından yakalayıverip adeta bir süreliğine esir alıyor. Belki aynı yolda devam etse bir noktada yeter diyecekken, bu defa bambaşka bir rüzgarın eşliğinde apayrı bir algı dünyasının kapılarını açmayı başarıyor albüm.

Dört yıllık bir beklemenin ardından gelen çalışmanın aslında hazırlık süreci üç yıl gibi uzun bir sürece dayanıyor. Zira grup elemanları (Rob Mazurek ve Chad Taylor) sayıca az olsalar da aktif rol aldıkları diğer projeleri nedeniyle oldukça yoğun bir gündeme ve turne programına sahipler. Ayrıca birinin Brezilya’da diğerinin New York’ta ikamet etmesi de bir etken olsa gerek. Rob Mazurek bu proje dışında Exploding Star Orchestra, Sao Paulo Underground ve Mandarin Movie gibi oluşumların da başını çekiyor. Chad Taylor ise Iron and Wine ve Marc Ribot projelerinde yer alan bir isim.

Albümün açılışı kornet liderliğindeki gergin, yüksek tempolu bir girişe adım adım eşlik eden ve adeta bir geriye sayım hissiyatı veren Taylor’ın güçlü davulu ile birlikte kuvvetli ve dolgun bir parça olarak nitelenebilecek “Green Ants” ile yapılıyor. “Boca Negra” albümünün özüne gömülü olduğunu belirtebileceğimiz, yazılmış eserle üzerine doğaçlama yapılan arasındaki denge bu parçada oldukça belirgin bir formda karşımıza çıkıyor. Parça her anlamda bu iki uçtaki beklentiyi de karşılar bir zenginlikte devam ediyor. Sona doğru kornet ve davul arasındaki karşılıklı /eşzamanlı atışmanın parçaya kattığı derinlik ve akışkanlık dikkate değer.

“Left Hand of Darkness”ta ilk parçanın aksine bu defa dingin, sakince gelişen ve zamanı geniş geniş kullanan bir yapı çıkıyor karşımıza. Boşlukta yankılanan elektronik süslemeler, kuş seslerini andıran ıslıkvari ses yumakları arasına bezenmiş naif dokunuşlar, ambient bir kurgu ile işleniyor bu parçada. Kornetin parçaya bambaşka bir kimlik kazandırdığı, deneysel unsurların dengeli ve beklenmedik şekilde kullanıldığı bu parça albümün en iyilerinden biri.

Ardından gelen “Broken Shadows”un en önemli özelliği tüm CUD çalışmalarındaki tek tekrar yorumlanan (cover) parça olması. Ornetta Coleman’a ait olan bu parçada Chad Taylor davul ve vibrafonu birarada ustalıkla çalarken, Rob Mazurek’in dengeli korneti parçaya saykodelik bir derinlik katmayı beceriyor. Mazurek ve Taylor’ın enstrümanlarında kullanılan filtreler zaman zaman başka enstrümanlar da varmış hissiyatı yaratsa da “Broken Shadows” albümdeki en dinamik ve yoğun parçalardan biri olarak akılda kalıyor. Özellikle Chad Taylor’ın davuldaki performansı ve sürükleyici katkısı alkışa değer nitelikte.

“Quantum Eye” ve “Hermeto” albümdeki orta halli ve orta tempolu parçalardan ikisi olarak, havada uçuşan ses öbeklerinin kornetin kılavuzluğunda Taylor’un perküsyonuyla buluştuğu daha medidatif ve dingin bir yapıya sahipler.

Bu iki parça arasında kendine yer bulan “Confliction” albümün en güçlü parçalarından biri. Sert ve haşin piyano tuşelerini andıran agresif vuruşlarla başlayan parça, kornetin de etkili katılımıyla birlikte giderek artan ve sonrasında hiç düşmeyen üst seviyedeki temposu, davulun liderliğindeki jazz rock tandanslı ritmik yapısı ve zengin düzenlemeleri ile hızlıca akıp gidiyor ve kulaklarımızda hoş tınılar bırakıyor.

Sonlara yaklaştığımızda albümün en neşeli, hareketli ve sıcak melodilerinden birini içeren “Spy on the Floor”la karşılaşıyoruz. Bu parçadaki kornet ve davul uyumu yine üst düzeyde. Sade ama keyifli bir ritmik yapının sürüklediği parçada Rob Mazurek kornette etkileyici bir performans sergiliyor. “Laughing with the Sun” ve ardından gelen “Roots and Shooting Stars” isimli parçalar albümün deneysel vurguları biraz daha yoğun parçaları. Perküsyonun döngüsel dokunuşlarının yankıları arasında kendi yolunu usulca bulmaya çalışan kornetle birlikte, minik elektronik oynamalarla zenginleşen bu iki parça, CUD’nun tüm albüm boyunca vermeye çalıştığı bilinenin biraz daha farklı ve alışılmadık bir kurguyla yorumlanması anlayışına oldukça paralel.

Kapanışı yapan “Vergence” ise adeta yavaş yavaş inen perdede tüm albümün özetini yapar mahiyette sakin ve keyifli bir melodinin, arka planda uzayıp giden notalar eşliğinde salınması ile yerli yerine oturuyor.

“Boca Negra” Chicago Underground Duo’nun yarı doğaçlama üzerinde dayalı avangard / deneysel ve özgün caz yorumlarını her açıdan gözler önünde seren ve her daim vasatın bir hayli üzerinde performans gösteren bir çalışma. Gereksiz süslemelere yüz vermeden, sağlam bir omurga üzerine inşa edilen ve iki usta müzisyenin maharetlerini abartısız ve denge içinde albümün her anına başarıyla yansıttıkları akılda kalıcı bir albüm. Caz müziğinin sınırlarında dolaşan, farklı açılımlarla kendi iç zenginliğini yaratan keyifli bir dinleti sunan albümdeki kornet ve davul dışındaki hemen tüm sesler Chad Taylor tarafından programlanmış (bundan önceki çalışmalarda bu işi Mazurek’in üstlendiğini de belirtelim).

Chicago Underground Duo’nun Rob Mazurek ve Chad Taylor’dan oluşan çekirdek kadrosu gündemdeki müzikal projelerin gereklilik ve yapısına göre genişleyebiliyor aslında. Bahsi geçen Chicago Underground Orchestra’nın dışında ekip tekli ve ikili katılımlarla trio ve quartet olarak da çalışmalar yapıyor. Bu genişlemedeki temel belirleyici etken müzisyenlerin kafalarındaki proje, materyal yada müzikal fikirlerin herhangi bir ek enstrümana ne denli gereksinim yaratıp yaratmadığı. Duo, Trio, Quartet ya da kalabalık bir orkestra; işin özünde bu ikilinin başını çektiği tüm bu oluşumlar aslında benzer kaynaklardan beslenerek tek bir havzaya akıtılan, yaratacılık ve beceri kalibresi yüksek işler. Zaman zaman sayısı artan kollar olsa da kulaklarımıza akıtılan tınıların derinliği ve çok katmanlılığı ile kendi iç dengesini müzisyenlerin ustalığı ile yakalayan bu oluşumlar, deneysel / avangard endeksi kabartılmış bir caz müziğinin sınırlarında dolaşarak dinleyiciler için yeni lezzetler ortaya çıkarıyorlar.

Scoolptures. Materiale Umano. Leo Records. 2009

2010-03-02T13:53:00.003+02:00

Bu yazı www.cazkolik.com web sitesindeki AKsi-isTİKAMET isimli köşe için hazırlanmıştır. Güncel diğer yazılar için lütfen tıklayınız : www.cazkolik.com/okanaydin_detay.php

“Bilinçli bir alternatif güzergah oluşturma gayreti”miz doğrultusunda çıktığımız maceraperest yolculuğumuzda çok farklı bir müzikal durakta mola veriyoruz bu defa. Avangart ve deneysel nosyonu yüksek bir eksen üzerinde, doğaçlama caz ve elektroniğin birlikte çıktıkları bu yolculuktaki kaptanlarımız ilk albümleri “Materiale Umano”yu geçtiğimiz aylarda yayımlayan Scoolptures ekibi. Gruba, bu köşe için farklı bir dinleme pratiği içine girdiğim bir dönemde, hatırı sayılır müzik yapım şirketlerinden biri olarak hatmettiğimiz Leo Records’tan çıkan son çalışmalar arasında rastlamış olmak, benim açımdan gerçekten çok keyifli bir keşif niteliğindeydi. Burada “rastlantı” ifadesini bilinçli bir şekilde kullanıyor ve açık yüreklilikle de arkasında duruyorum. Zira AKsi-isTİKAMET köşemiz için sizlere alışılmışın / rutinin dışında ve olabildiğince farklı bir sayfa (hatta satır arası) aralamaya çalıştığımız için, bu çerçevede detaylıca bahsetmeye değer nitelikte zengin bir yelpazeden beslenen çalışmaları gün yüzüne çıkarmak için gerçekten gözümüzü kulağımızı binbir türlü tınıya hassasiyetle kabartıyoruz.

Bu kısa açıklamanın ardından telaşlı heveskarlığımızla beslenen notlarımızı sıralamaya ve “Materiale Umano” albümünü irdelemeye çalışalım. Aslında Scoolptures ekibi bir proje grubu. Her biri caz müzik alanında farklı çalışma ve gruplarda yeralmış dört müzisyenin biraraya geldiği özel bir proje. Projeyi farklı kılan noktaları biraz erteleyerekten bu dört ismi daha yakından tanıtmaya çalışalım sizlere. Ekip şu isimlerden oluşuyor: Nicola Negrini (bas, metallophone, canlı elektronikler); Achille Succi (bas klarnet, alto saksafon, shakuhachi); Philippe Garcia (davul, canlı elektronikler); Antonio Della Marina (ses dalgaları, canlı elektronikler). Kabul etmeliyim ki kimin ne çaldığını yazınca projenin dikkat çekici parametrelerinden biri de aslında biraz daha aydınlanmış oldu (canlı elektronikler efendim).

Ekibin lideri İtalyan müzisyen Nicola Negrini. Scoolptures projesi dışında da birçok toplulukta yeralan müzisyen aynı zamanda farklı sanatsal disiplinlerle de yakın bir ilişki içinde. Bunlar arasında en öne çıkanları bir nujazz grubu olan Faze Liquide ve Alkord Quintet. Negrini’nin bahsi geçen farklı disiplinlere uzanan çalışma alanları arasında tiyatro bir adım daha önde sayılabilir.

Achille Succi, Uri Caine’in “Othello Suite” projesinin yanısıra farklı topluluklarda karşımıza çıkan bir isim. Danimarkalı besteci Pierre Dorge ile imza attıkları “New Jungle Orchestra” yeraldığı projelerden bir diğeri. Grup lideri vasfıyla yayımladığı iki albümü olan Succi, aynı zamanda doğaçlama caz müziği üzerine birçok enstitü ve festivalde atölye çalışmalarına da katkı vermiş olan değerli bir müzisyen. Ayrıca 2006 yılından bu yana de Ferrara Konservatuarı’nda doğaçlama teknikleri üzerine eğitmenlik yaptığını da belirtelim.

Grubun bir diğer elemanı olan Philippe Garcia’nın kişisel bilgileri aslında bir hayli dikkat çekici (elbetteki bizler açısından). Zira kendisi 84-85 yıllarında Ankara’da eğitmenlik yapmış, 85-91 arası burada perküsyon dersleri vermiş ve sonrasında da Ankara Senfoni Orkestrası ile birlikte çalmış bir müzisyen. Bununla da yetinmemiş, Sezen Aksu’dan Onno Tunç’a, Okay Temiz’e dek önemli Türk müzisyenlerle de birlikte çalışmalar gerçekleştirmiş. 91’de Fransa’ya dönmesinin ardından Erik Truffaz, Don Cherry ve Markus Stockhausen gibi dev isimlerin de arasında bulunduğu birçok müzisyenle yaptığı çalışmaların yanısıra çağdaş dans topluluklarında da piyano çalan Garcia ile yolumuzun bu denli kesiştiğini görmek de sevindirici. (İşte o malum satır aralarından böylesine güzellikler yeşillenebiliyor.)

Antonio Della Marina ise Bologna Üniversitesi performans sanatları bölümünden mezun bir isim. Amerikan deneysel müziği, minimalizm ve ses-imaj arasındaki ilişkiler aslında ana ilgi alanlarını oluşturuyor Marina’nın. Genel bir değerlendirmede bulunacak olursak bu basit girizgah dahi Scoolptures projesine farklı bir boyut katan önemli isimlerden birinin de Marina olduğunu gösteriyor bizlere. Seslerin elektronik ortamlardaki manipülasyonu, dijital kompozisyon ve bilgisayar destekli müzik üretimi üzerine eğitim gören Marina ayrıca bu konularda aralarında Carsten Nicolai ( aka Alva Noto ) gibi elektronik müzik coğrafyasının referansı en kuvvetli neferlerinden birinin de olduğu çeşitli kişi ve kuruluşlarla da yakın ilişkisini sürdürmüş. 99’dan bu yana ses konsepti üzerine odaklanan canlı performanslar, web tabanlı projeler ve çeşitli enstalasyon çalışmalarında ismine rastladığımız Marina, aynı zamanda müziği aracılığıyla uluslararası müzik ve tiyatro festivallerinin de aranılan isimlerinden biri olmayı başarmış. 99-04 arasında Bologna Üniversitesi’ndeki Multimedya Müzesi’nin işitsel altyapı çalışmalarının da küratörlüğünü üstlenen Marina, çeşitli ortak projelerle de üretkenliğini sürdürüyor.

Scoolptures ekibini oluşturan müzisyenlerin geçmişlerine doğru yaptığımız bu kısa yolculuğun ardından albümle ilgili notlarımıza geçmekte fayda var. Üç yıllık bir hazırlık sürecinin ürünü olan albüm, stüdyoda geçirilen iki günlük bir çalışma esnasında kaydedilmiş. Ancak bahsedilen üç yıllık hazırlık süreci sadece müzikal bir olgunlaşmayı değil, albümün içine yedirilen çeşitli kavramlar üzerine odaklanılan bir düşünsel hazırlık safhasını, bu süreç zarfında farklı şehir ve insanlarla olan etkileşimleri ve hazırlıkları da içeriyor. Çalışmaya ilişkin düşülen notlarda birçok kavram üzerinden yapılan bir sorgulamanın / araştırmanın dökümantasyonu olduğu belirtilen albümde; zaman, dikkat, bekleme, müdahale, kıyas gibi başlıklar sıralanmış. Bu kavramlar üzerine inşa edilen, dikkatle hazırlanan ve kendi içinde harmanlanarak olgunlaşan / gelişen bir kavramlar bütününün işitsel dökümü aslında “Materiale Umano”. Sözün olmadığı bir katmanda oluşan tematik boşluğu farklı ses ve tınıların bütünlüğüyle doldurmayı hedefleyen bir olma / olgunlaşma süreci bahsettiğimiz. Müzikal içeriğin, tınıların, düşüncelerin doğaçlama bir kurgu içinde özenle oluşturulan farklı ses renklerine boyandığı bir yaratım süreci.

Detay bir incelemede karşımıza çoğul ve derinlikli katmanların çıktığı bu çalışmanın geneli hakkında birkaç not daha düşmek istiyorum. Scoolptures bu proje grubunun adı olmasının yanısıra, yukarıda özetlemeye çalıştığımız kavramsal çerçeveyi oluşturan bir kompozisyonu da üreten bir bakış açısı aslında. Burada üç farklı boyuttan bahsetmek mümkün; projedeki anlık düzenlemelerin bir köşesinde doğaçlama varken, üçlü yapının diğer köşelerinde de akustik seslerden üretilen gerçek zamanlı canlı elektronikler ve bunların önceden programlanmış bir bilgisayar aracılığıyla gerçekleştirilen doğal bir karışımı bulunuyor.

Albümde tamamına yakını sonuna “slice” ( dilim ) uzantısı eklenmiş organ isimlerinden oluşan ( Brainslice / Nerveslice / Lungslice / Lipslice gibi ) ve toplam süresi yaklaşık bir saati bulan 13 parça var. Açılış etkileyici bir parça olarak tanımlanabilecek “Brainslice” ile yapılıyor. Saksafonun başrolde olduğu parçada, arka planda adeta birbiriyle yarışan canlı elektronikler ve davulla desteklenen hızlı bir tempo var. Parçanın en karakteristik özelliği tüm melodi ve tınıların bir şekilde yaratmayı başardıkları “bitmemişlik” hissi. Kaotik olmadan da ara pasajlarda kanı kaynayan ama hep bir şekilde içinden birşeyler eksiltilmiş hissi veren bu parçada kullanılan tüm yapılandırmalar sanki traşlanmış / uçları törpülenmiş ve devam etmeleri gerekirken aniden biten, o yüzden de bir eksiklik hissiyatı veren bir duygu yaratıyorlar. “Bellyslice” saksafonun ana omurgayı şekillendirdiği, minik lezzet pasajları sunan elektroniklerin yanında derinden gelen bir bas ve davulun zenginlik kattığı bir parça. “Tactslice” doğaçlama vurgusunun ön planda olduğu, albümde bir adım daha öne çıkan parçalardan biri. Aksak ritimlerle beslenen ve tüm enstrümanları duyabildiğimiz bu parçanın ardından gelen “Chunkslice”da ise elektroniklerin ana ekseni belirlediği bir güzergah izlenebiliyor. “Liverslice” ve “Breatheslice” deneysel, ekolu ve elektronik atmosferleriyle albüme renk ve derinlik katan diğer parçalardan sadece birkaçı. Standart bir caz parçası kıvamında başlayan “Hipslice” ise ilerleyen dakikalarda dizginlerinden boşalmış bir zenginlik, çok katmanlılık ve kontrollü bir deneysellikle elektronik bir kurgunun ne denli farklı tınılar üretebildiğine iyi bir örnek oluşturuyor ve “Materiale Umano”nun en iyilerinden biri olarak yıldızlı pekiyi alıyor. “Lungslice” başka bir albümde karşımıza çıksa, anlatırken caz referanslı ifadelere pek başvurmayacağımız bir kurguya sahip. Ziyadesiyle elektronik. “Nerveslice” albümde dikkatimizi celbeden nitelik çıtası bir hayli yüksek parçalardan bir diğeri. Burada da doğaçlama ile elektroniklerin nitelikli bir karışımına şahitlik ediyoruz. Kapanış, albümün en uzun parçası olan “Skinslice” ile yapılıyor. Bu parça adeta albüme ilişkin söylenebilecek tüm ifadelerin bir özeti niteliğinde. Devinimi fazla yükseltmeden, elektroniklerle beslenen deneysel bir platform üzerinde doğaçlama cazın çığlıkları. Arada bas, kalrnet ve davulun ben de buradayım diyen minik seslenişleri.

Albümü genel olarak değerlendirdiğimizde benzersiz bir başyapıttan bahsedemesek de oldukça farklı bir pencereden bir meydan okuma olduğunu da görmemiz gerekli diye düşünüyorum. Burada elbette bir deneysellik mevcut ama tamamıyla “kontrolden çıkmışlık” veya bir “hakim olamama” durumu söz konusu değil. Planlanmış, çalışılmış bir kaotik yapının ayak uçlarında şekillenen bir rastlantısallık, kontrollü bir değişkenlik ve tüm bunların arasından devşirilen farklı bir dilden konuşan bir albüm “Materiale Umano”. Herhangi bir enstrüman yada müzisyenin bütünden sıyrılmaksızın ahenk içinde beraber hareket edebildiği, bazı küçük ön keşiflerde saksafon ve klarnetin başı çektiği, elektroniklerin her daim minik patlamalar yapmaya müsait bir gizlilik ( ama bilinirlik ) içinde parçaların içine yedirildiği dikkat çekici ve keyifli bir albüm. Cazın alışageldik enstrümanlarının farklı bir kurgu dahilinde elektroniklerle bezendiği bu melez çalışma, bir yandan getirdiği yenilikçi yaklaşım bir yandan da dengeli ve maharetle kotarılmış müzikal içeriği ile bizleri farklı bir perspektife doğru çekmeyi başarıyor.

Kişisel notlarımıza burada son verirken grubun lideri Nicola Negrini ile yaptığımız e-röportajı da keyifle okumanız dileğiyle değerlendirmelerinize sunarak sağlığın eksikliğini hissetirmediği ve gelenin gideni aratmadığı bir 2010 dilemek isteriz.

OA / Sanırım bugüne değin hep İtalyan müzisyenlerle birlikte çalıştınız, doğru mu ?

NN / Evet, kader sanırım

OA / Albümün yol haritası nasıl gelişti ? Diğer ekip üyeleri ile nasıl biraraya geldiniz ve elbette çıkan sonuç kafanızdakilere paralel mi ?

NN / Albümdeki müzik, hatta daha doğrusu buradaki müziğe ilişkin neler hayal ettiğimiz, neler yaptığımız ve ortaya neler çıkardığımız aslında 3 yıla yayılan bir düşünme, okuma ve dinleme pratiğinin bir sonucu. John Cage’in ses, yapı ve armoniler hakkındaki düşünceleri her zaman ilgimi çekmiştir. Aradığım doğaçlama yapan müzisyenin bazı kesinliklerden ve alışkanlıklardan sıyrılmasını sağlayacak, bu rutini kıracak bir yol bulmaktı. Rollerin olmadığı bir doğaçlama, canlı elektroniklerin ve gürültünün kullanımı, aksak ve kesik ritimleri çalmak gibi konularda farklı bir yaklaşım…Yepyeni bir enerjiyle sınırların olmadığı, özgün ve kulaklarımızı her olası tınıya açarak keşfedebileceğimiz yabancı bir ülke gibi. Asıl soru buna nasıl ulaşabileceğimizdi. Yeni bir metod, yeni bir disiplin. Heidegger’in “zaman kavramı” ve Jung’un “eşzamanlılık” üzerine düşünceleri kafamdaki ilk tetikleyicilerdi. Farklı yollardan da olsa burada insanın zaman kavramı ( kararlarımıza göre şekillenen sosyal zaman ve varolduğumuz zaman / OA ), içiçe geçen zaman döngüleri ve eş zamanlı olgular karşısındaki şaşkınlığı ele alınır. Benim de hayal ettiğim müzik aslında bölünmemiş bir bütünden doğmalıydı. Temalardan ve hiyerarşilerden sıyrılmış; sadece çalınan, yeniden kullanılan ve yerinden edilmiş seslerden oluşan bir müzikal kurgu. Bunu sağlayacak bir çalışma metodu, yani müzisyenin doğaçlamadan biraz uzaklaşarak anlık kompozisyonlar yapabileceği bir metod; beklentilerin yokedildiği, hayali sınırların kaldırıldığı, dikkate yoğunlaşan ve sadece doğaçlama yapan müzisyenin müziğindeki içsel uçurumları ortaya çıkaran bir metod.

Bu esnada Antonio Della Marina ile tanıştım ve birlikte “scoolptures” cihazını yaptık. Biraz karıık gibi görünse de her enstrümanın sinyali bu kayıt cihazına gönderilirken, farklı görsel malzemelerin taranmasıyla otomotize editen bu kayıt aşamasında bir şekilde ( öngörülebilir olmasa da ) rastlantısal olmayan bir yapı oluşturmaya çalıştık.

O esnada Gianmaria Testa Quintet ekibinde çalan Philippe “Pipon” Garcia ile tanıştım. Uzun Kanada ve Avrupa turnesi esnasında onun bu proje için çok uygun bir isim olacağını düşündüm. Müziğe yaklaşımı gerçekten çok etkileyiciydi, duyarlı ve fazlasıyla yaratıcı bir bakış…Son olarak da Achille Succi önemli bir müzisyen olarak projenin son elemanı oldu.

Stüdyoda iki harika gün geçirdik. Az konuştuk ve yaklaşık 4-5 saatlik garip ve etkileyici bir malzeme ile stüdyodan çıktık. Bir ay boyunca bu çalışmaları dinledim ve 3 saatlik bir kısmı seçerek miksledik. Bir sonraki ay ise ayrı ayrı parçaları belirlemekle geçti. Ve evet şunu gönül rahatlığıyla söyleyebilirim ki çıkan ürün hepimizin kafasındaki düşüncelere paraleldi.

OA / Caz ve elektronik halihazırda maceracı bir bileşim. Albümü bu açıdan değerlendirebilir misiniz?

NN / Günümüzde müzik ziyadesiyle elektroniğe bulanmış durumda. Bunu inkar etmek anlamsız. Devamlı çevremizde olan bir etkileşim bu. Ancak tüm bu kurgusal elektronik dünyayı bir şekilde kan (müzisyenler / OA), ağaç ve pirinçle (enstrümanlar / OA) mikslemenin bir yolunu bulmuş olmaktan dolayı da çok memnunum. Belki çok zor farkedilebilen ama hep orada olan bir gerçek bu.

OA / Albümde üç farklı boyut var. Bunlar arasındaki denge hakkında ne söylemek istersiniz?

NN / Bahsettiğim anlık kompozisyonlar teması dahilinde bu üç boyut birbirine yedirilmiş durumda aslında. Müzisyenler önceden verilen bir metin dahilinde herhangi bir hazırlık yapmadan çalarken, “scoolptures” da onların performans anlarını yakalıyor, uzun döngülerin içine yediriyor ve doğaçlama yapan müzisyenlerin ortaya çıkardığı “beklenmedik” müzik yığınlarını yeniden konumluyor. Tüm bunları ayırdetmek zor, hangisinin daha baskın olduğunu yada hangisinin daha fazla ön planda olduğunu söylemek de. Klasik yumurta, tavuk öyküsü gibi. Aslında kavram John Cage’in kompozisyonların temelini oluşturan “I Ching” prensipleri ile özdeş bir yapıda. Her bir enstrüman taranmış görsellerin yatay eksenlerinden birine denk geliyor. (yukarıdaki görsel bu anlamda bir ipucu veriyor / OA).

Circulasione Totale Orchestra. Bandwith. Rune Grammofon. 2009

2010-02-13T13:55:00.013+02:00

Bu yazı www.cazkolik.com web sitesindeki AKsi-isTİKAMET isimli köşe için hazırlanmıştır. Güncel diğer yazılar için lütfen tıklayınız : www.cazkolik.com/okanaydin_detay.php

AKsi-isTİKAMET bilinçli bir alternatif güzergah oluşturma gayret ve eylemini, el(eğ)imize düşenler içinden kadrajımıza girecek olanları belirleyen bir filtrelemeyi, sıklıkla rutinin / yığının içinde kaybolma riskini göze alarak nazar-ı dikkatimizin periferilerine usulca bırakılanlara kulak kabartmaya yelteneceğimiz bir odaklanmayı ve nihayetinde satır aralarına da dikkat kesilen ikincil bir okumayı hakeder nitelikte olduğunu düşündüğümüz frekansları daha net, yakın ve anlaşılır kılma çabalarımızın naïf bir yansımasını ifade ediyor. Zaman içinde farklı katmanlar arasında gelgitler yapacak, değişik renk ve desenlere bulanacak, rotasındaki esnemelerle içerik haritasındaki hacimsel ve türsel boyutu genişletecek ve umarız ki siz takipçilerinin müzikal keyif duyargalarına farklı lezzetlerden bir parmak dahi olsa bal çalmak gayretiyle, dinleme kulvarında pupa yelken yol almaya devam edecek bir yol ve yolculuk manifestosu yada. Belki de gölgesi bu satırlara düşecek olan ve Ursula K. Le Guin’in “Mülksüzler”de “Gerçek yolculuk geri dönüştür” ifadesinde anlamını bulan gayretkeş bir aksi seda.

Vira diyerekten ilk seferimizde bize eşlik edecek olan çalışmaya yakından bakmadan önce, ilk yazıya konu olan bu albümün, özetlemeye çalıştığımız bakış açısının tanımsal çeperleri hakkında doğru ve sağlam ipuçları taşıdığını da belirtelim hemen. Elimizdeki albüm kasım ayının başında Norveç orjinli alternatif plak şirketi Rune Grammofon etiketiyle yayımlanan ve canlı konser kayıtlarından oluşan 3 CD’lik bir toplama.Bandwidth isimli çalışmanın altında, geçmişi 80’lerin ortasına dek yaslanan, zaman içinde birçok üye değişikliği yaşasa da ana figür olan saksafoncu ve klarnetçi Frode Gjerstad ekseninde gelişen bir topluluğun adı var: Circulasione Totale Orchestra.

Detaylara girmeden birkaç cümle de bu nev-i şahsına münhasır etiket hakkında edelim isteriz. Sanıyorum ki Rune Grammofon ismiyle ilk tanışmam 2002 yılında The Wire dergisiyle birlikte verilen bir toplama albüme denk düşüyor. Fjord Focus – A Norwegian Sampler isimli bu çalışmada Norveç’ten çıkan sesler ve etiketler biraraya getirilmişti. Noxagt, Jazzkammer, Kim Hiørthoy, Jaga Jazzist, Food ve Close Erasegibi isimlerin yanısıra plak şirketi olarak da Rune Grammofon, Smalltown Supersound ve Jazzland isimlerini hafızamda bir kenarlara not aldığımı hatırlıyorum. Sonrasında 2007 yılında aynı dergi bu defa sadece Rune Grammofon çalışmalarına odaklanan Runeology 3 isimli “showcase” tadındaki toplamayı da okuyucularına armağan etmişti. Bugüne değin 90 civarı albüme imza atan etiket aslında Rune Kristoffersen’ın başını çektiği küçük bir ekibin istikrarlı çabasının ve tutarlı müzikal tutumlarının bir eseri. Maceraperestliğin ve yaratıcılığın besleyip sürüklediği Norveç orjinli müzisyen ve bestecilere kucak açmış bir etiket olarak, geride kalan yıllar boyunca oldukça etkileyici bir sanatçı / albüm listesi oluşturmayı başaran Rune Grammofon, özellikle aynı zamanda bir müzisyen de olan Kim Hiørthoy’un elinden çıkma benzersiz albüm kapak tasarımları, plastik içermeyen digipak CD’leri ve en önemlisi sınır tanımayan, samimiyet göstergesi yüksek, kişisel dışavurumları içeren yeni isimlere de yer vermesiyle adından övgüyle söz edilmeye değer bir etiket. Ara bir not olarak bu etiket ve ön plana çıkan albümleriyle ilişkili detaylı bir yazıyı aralık başında raflarda yerini alan Babylon derginin kış sayısında bulabileceğinizi de belirtelim.

Geçtiğimiz ay yayımlanan ve Circulasione Totale Orchestra’nın ( CTO ) Molde, Moers ve Zürih caz festivallerinde verdikleri konserlerin kayıtlarından oluşan Bandwidth isimli albümün toplam süresi 3 saate yaklaşıyor. Geçmişinin aslında oldukça geriye gittiğini belirttiğimiz CTO’yu uluslararası bir emprovizasyon topluluğu olarak tanımlamak mümkün. İlk defa karşımıza 1984 yılında çıkan CTO, zaman zaman 10 kişinin üzerine çıkan oldukça kalabalık bir topluluk olsa da, bu süreç zarfında ekibin hem üyelerinde ciddi isim değişiklikleri yaşanmış, hem de belli dönemlerde proje bir nevi beklemeye / nadasa alınmış. Grubun tüm bu uzun ve dolambaçlı yol boyunca başını çeken ismi ise Norveçli saksafon ve klarnet sanatçısı Frode Gjerstad.

Bandwidth albümüne imza atan CTO kadrosunda oldukça geniş ve farklı müzikal janrlardan isimler biraraya getirilmiş durumda. Bahsettiğimiz yelpaze açıklığı sadece isim sayısı ve türlerle de sınırlı değil. Bir örnek vermek gerekirse grup üyeleri içinde aralarındaki yaş farkı neredeyse iki jenerasyona çıkan isimler dahi var. Albüm akustik, elektrik ve elektronik enstrümanların birlikteliğinde ortaya çıkarılan ve benzersiz tadlar sunan bir doğaçlama dinleti niteliğinde. Arşivlik bir çalışma olarak gördüğümüz albüm “özgür caz” ve “emprovizasyon”un etkileyici birlikteliğinde amansızca yol alan ve farklı kulvarlarda gezinmekten bir an olsun sakınmayan cesur bir yolculuğun seyir defterini ifadeliyor adeta. Burada bir es vererek çalışmada imzası bulunan isimlerin bir listesini vermek suretiyle yorumlarımıza devam edelim.

Her üç CD’de ismi geçenler : Frode Gjerstad (saksafon ve klarnet), Louis Moholo-Moholo (davul), Morten J. Olsen (elektronikler ve davul), Anders Hana (elektro gitar), Nick Stephens (akustik bas), Børre Mølstad (tuba), Sabir Mateen (saksafon ve klarnet), Kevin Norton (vibrafon), Bobby Bradford (kornet) - Bobby Bradford 70’li yaşlarında, 61-63 arası Ornette Coleman dörtlüsünde çalmış önemli bir müzisyen bu arada - ve Lasse Marhaug (elektronikler). Bunun dışında Paal Nilssen-Love (davul) ve Ingebrigt Håker Flaten (akustik bas) ilk iki CD’de, Per Zanussi (elektrik bas) ve Hamid Drake (davul) ise sadece üçüncü CD’de adı geçen müzisyenler. İlk iki CD “Yellow Bass and Silver Cornet II / III”, son CD ise “Dancing In St. Johan IV” isimlerini taşıyor. Ek bir bilgi olarak “Yellow Bass and Silver Cornet I”in CTO’nun 2008 yılında yayımladıkları“Open Port” albümündeki bir parçanın adı olduğunu da belirtelim.

1948 doğumlu olan Frode Gjerstad ilk olarak 20’li yaşlarında trompet çalarak emprovize müzikle ilgilenmeye başlıyor ve 70’li yılların ilk yarısını İsveç’te benzer tarzlarda çalan müzisyenlere tanıştığı bir dönem olarak geçirmeden önce de nihai tercihi olarak tenor saksafonda karar kılıyor. Küçüklüğüne ait müzikle ilgili notlardan biri babasının 10 yaşında kendisine hediye ettiği gramofon, diğeri ise daha o dönemden hafızasına kazınan önemli bir müzisyen; Eric Dolphy. Sonrasında “free jazz”ın isim babası Ornette Coleman ve akabinde Albert Ayler, Miles Davis, Cecil Taylor, John Coltrane gibi isimlerin etkisinde geçen bir gençlik dönemi. Küçük yaşlarda üyesi olduğu bir blues grubundaki saksafoncunun gruptan ayrılmasıyla tenor saksafon çalmaya başlamış olmasını ise kendi hayatının en önemli dönüm noktalarından biri olarak anımsıyor Gjerstad.

Norveç’te yerleşik bir emprovize müzik kültürünün / altyapısının olmaması nedeniyle yoğunlukla uluslararası isimlerle birarada çalıştığı bu uzunca süreç farklı ikili, üçlü projelerin içinde görüyoruz Gjerstad’ı. Frode Gjerstad CTO ekibini ilk oluşturduğunda ise dönemin modern rock ritimlerini merkeze alan ve elektrikli enstrümanların yoğunlukla kullanıldığı bir proje olarak şekillendiriyor bu topluluğu. Ekip ağırlıklı olarak emprovizyonlar aracılığıyla kendi yolunu çizerken, zaman zaman da Gjerstad’ın kompozisyonlarını çalıyor yada çıkış / kerteriz noktası olarak alıyor. Bu yapısıyla CTO aslında çeşitli genç müzisyenlerin uğrak yeri olan bir atölye görevi de görüyor zaman içinde. Bu denli kalabalık bir ekibin çok uzun yıllar boyunca aynı kadro ile devam etmesi mümkün olmadığından 90’ların sonunda çekirdek bir kadro ile oluşturduğu Frode Gjerstad Trio’da, davulda Paal Nilssen-Love ve basta Øyvind Storesund ile birlikte çalıyor Gjerstad. 1997 yılında ülkesinde “Yılın Caz Müzisyeni” seçilen sanatçı bahsettiğimiz farklı projelerine de yoğun olarak devam ediyor. Örneğin saksafoncu ve klarnetçi Peter Brøtzmann ile 1999 ve 2003 yıllarında, duayen / veteran üstad gitarist Derek Bailey ile 2001 ve 2003 yıllarında, İskandinav gürültü müziğinin önemli ismi Lasse Marhaug ile 2003 ve 2004 yıllarında çeşitli çalışmalara imza atan sanatçı, uzun kariyeri boyuncaWilliam Parker, Hamid Drake, John Stevens, Courtney Pine, Han Bennink, Ken Vandermark, Borah Bergman, Steve Hubback, Kevin Norton gibi isimlerle de birçok albüme imza atarak yada beraber çalarak hatırı sayılır bir müzikal külliyat oluşturuyor.

Ancak sanatçının tıpkı CTO projesinde olduğu gibi aktif üyesi olduğu başka topluluklar da yok değil. Bunlardan belki de en ayrıksı duranı daha deneysel tınılarla beslenen, gürültülü ve güçlü ritimlerin rock, elektronik ve caz sularında gezindiği ve aynı zamanda kurucusu da olduğu Ultralyd projesi. HaricindeDetail ve İngiliz basist Nick Stephens’la başını çektikleri Calling Signals da sanatçının diskografisindeki diğer önemli kilometre taşı gruplar.

Burada bir parantez açıp aslında Frode Gjerstad’ın dünya çapında tanınan Jan Garbarek’in biraz gölgesinde kaldığını da belirtmemiz lazım. Garbarek ziyadesiyle ECM ekolü olarak adlandırabileceğimiz daha durağan, uçuk ve sanki öte dünyadan gelen melodiler / kurgular üzerine odaklanırken, Gjerstad’ın daha deneysel, gürültülü ve doğaçlamanın kaotik / girift yapısından beslenen bir yolu seçtiğini söylemek sanırım mümkün. Daha enerji yüklü, daha saldırgan ve daha açılımlı bir müzikal yaklaşım söz konusu burada.

CTO projesine dönüp, grubun Fjorde Gjerstad’ın sözleriyle nasıl ifadelendiğine bakalım isterseniz : “Aslında CTO bir akustik-elektrik topluluğu. Birçok müzikal düşüncenin ve etkinin biraraya getirildiği bir alan; bilinen akustik seslerin yanısıra çok öteden gelen ve alışageldiğimiz seslerin dışındaki tınılara yer açan bir alan bu. Bildik akustik varyasyonların ötesine geçebilmek ve yeni yollar keşfedebilmek için elektronik müzikle de yanyana duran bir proje. O yüzden projedeki müzisyenlerin kendi kimliklerini müziğe yansıtabilmeleri oldukça önemli. Bu aslında bir şekilde emprovize müziğin kutsanması ve süregelen bir müzikal evrim.”

Çalışmada ortalama süreleri 15’er dakikalar civarında dolaşan 12 parça var. Albümün genelinde oldukça güçlü bir enerji alanı ve adeta yüksek bir sıçramaya / seviye farklılığına imkan verecek denli kuvvetli ve genişçe bir alana yayılmış bir müzikal çeşitlilik görüyoruz. Emprovize müzik için kilit vazifesi gördüğünü belirtebileceğimiz kimin sadece ne çaldığı değil aynı zamanda ne çalmadığının da maharetle kotarıldığı bir çalışma bu. Uzun parçaların belli yerlerinde bir enstrümanın peşine takılıp giderken, her adımda yanıbaşınızda başka başka ses öbekleri bulduğunuz ve tüm bu girift yapıdan bir şekilde çıkar yolun bulunduğu, tüm enerjinin akışkan ama dengeli bir şekilde tepe noktasında yüceltildiği bir müzikal kutlama. Arada minik elektronik pasajların ve sentetik seslerin eşlik ettiği tribal ve ayinsel vurmalı ritimler. Bazen davul ve gitarın sürüklediği daha rock tandanslı dakikalar. Çoklukla bahsettiğimiz derinlikli katmanlardan bir şekilde kendi yollarını bulup yüzeye çıkan ses kümelerinin yarattığı kuvvetli, dinamik ve yüksek tempolu bir ambiyansın işitsel dökümanteri.

Elbetteki bu kadar kalabalık bir ekip sıklıkla gürültü ( noise ) müziği ile de kesişen bir üretimi de beraberinde getiriyor. Ama her müzisyenin nerede durması gerektiğini bilmesi, özellikle gitar ve elektroniklerin yaratılan dengeyi bozucu değil de onu tatlandırıcı, renklendirici, yoğunlaştırıcı ve bir anlamda kan akışını ivmelendirici faktörler olarak kullanılması alkışı hakeder nitelikte. Belki tüm bu özetlediklerimizin tamamını albümdeki ilk parçada dahi bulmanız mümkün.

Deneysel elektronik müzikte sıklıkla karşımıza çıkan minimal, uçuşan, naif ve yumuşak dokunuşlar; buradaki kaotik, çoğul ve coşkun yapının içinde doğal olarak birkaç perde yukarıdan yerleştirilmiş durumda. Bu da bazı kısımlarda avangart caza alışık kulaklar için dahi zorlayıcı bir etki yaratabiliyor. Ancak altını çizmek istediğimiz bu proje kapsamında özellikle elektroniklerin kalabalık bir performans grubu içinde kendine ait çizdiği rota, hatta bundan da öte, bir başat faktör olarak diğer tüm enstrümanların farklı kombinasyonlardaki birlikteliklerine başka bir janrın coğrafyasının dilini, aksiyomlarını ve dinamiğini getirmiş olması.

Bu eklemleme aslında çalışmanın en dikkat çekici kısmını oluşturan artısı. Resimde perspektif algısının ortadan kalkması nasıl farklı bir okumayı / görmeyi gerektiriyorsa, bu ilk yazımızda değerlendirmeye çalıştığımız Circulasione Totale Orchestra’nın Bandwidth isimli son çalışması da, alışageldik dinleme pratiklerimizim bizi rahat ettiren kalıplarından sıyrılıp, kendimizi belki biraz da rahatsız hissedebilme riskini göze alarak yola çıkmamızı gerektiriyor. Doğal, naturel olanın akustik kimyası ile; ikinci yollardan üretilen / damıtılan ses kümelerinin birlikteliğinde renklenen bu girift, coşkulu, enerjik, dinamik ve maceracı yolculuğa çıkma cesaretini gösterenleri, gerçekten yuvaya geri dönüşlerinde bambaşka tınılardan beslenen benzersiz bir keyfin beklediğini belirtelim.

Bu yazı www.cazkolik.com web sitesindeki AKsi-isTİKAMET isimli köşe için hazırlanmıştır. Güncel diğer yazılar için lütfen tıklayınız : www.cazkolik.com/okanaydin_detay.php