Charles-Eric Charrier ismine bundan birkaç ay önce Radyo Babylon’da ( www.radyobabylon.com) Pazartesi akşamları yayınlanan Nota Bene isimli programım için parça seçmeye çalışırken rastlamıştım. Kısa yoldan izah etmek gerekirse “play” tuşuna bastığım ilk birkaç dakikadan sonra oldukça nitelikli ve etkileyici bir albümün beni beklemekte olduğu fikrine o denli kuvvetle kapıldım ki, sanatçının ismini daha sonra kendisi ve albümü Silver hakkında detaylı bir yazı yazmak sözüyle bir kenara not ediverdim.
Silver albümü 2011 yılının hemen başında Experimedia etiketiyle yayınlandı. Experimedia özellikle farklı ve deneysel çalışmaları takip edenler için önemli bir güzergah. 2000 yılından bu yana ambient’tan electronica’ya, avantgarde’tan minimalist ve deneysel işlere uzanan geniş bir skalada çalışmalara evsahipliği yapan Amerika orijinli bir etiket Experimedia (www.experimedia.net).
Charles-Eric Charrier, François Rasim Bıyıklı ile birlikte oluşturdukları MAN ikilisinin haricinde, Oldman adıyla da üretimler yapan bir isim. Ayrıca aktif olarak ressam, koreograf ve film müzikleri bestecisi. Bugüne dek beraber çalıştığı bazı isimler arasında Mathias Delplanque (Lena), Rob Mazurek, Jerome Paressant (abraxas projekt), Rhys Chatham, Teamforest, The Floating Roots Orchestra ve Le Coq sayılabilir.
Silver albümünde Charles-Eric Charrier’e iki müzisyen eşlik etmekte; Ronan Benoit ve Cyril Secq. Aslında bu üçlü hemen hemen albümün tüm prodüksiyon işlerinden de sorumlu ana kadro. Ek olarak albümün mastering işlemlerini Amerika’da mukim 12k etiketinin kurucusu ve müzisyen Taylor Deupree’nin yapmış olduğunu da belirtmeden geçmeyelim. Beş ana bölümden oluşan albüm birbiri içine harmanlanmış electronica, post rock, doğaçlama / özgür caz gibi tarzlar arasında kontrollü bir seyir izliyor. Bonus olarak gelen EP içinde ise açılış parçasının uzun bir versiyonu, iki parçanın remiksi ve albümde olmayan ek bir parça var. Bu ek materyalle birlikte elimizdeki dinletinin toplam süresi yaklaşık olarak 1,5 saati buluyor.
21 Echoes dingin ama kendinde bir başlangıç yapıyor albüme. Hipnotik bir arka plan dahilinde gitar ve davuldan yükselen tınılar ortamı hafiften ısıtıyorlar. Her an coşup gidebilecekmiş hissiyatındaki parça kontrolü bir an olsun kaybetmiyor. Enstrümanlar arasındaki eşitlikçi paylaşımda bütünleştiriciliği gitar sağlıyor. Özellikle davulun istikrarlı vuruşları üzerinde gezinen gitar rifleri post-rock çağrışımlar içinde albüme adım adım nüfuz etmemize yardımcı oluyor ve parça kuvvetli bir son düzlükle finiş çizgisine varıyor.
12 From 12 dakikalık süresiyle albümün uzun parçalarından biri. Burada ana güzergah yine davulun biteviye tınıları üzerine serpilen drone vari elektronik sesler ve efektlerle şekilleniyor. Ayağımızın hafif yerden kesildiği ve astral bir seyahate çıktığımızı hissettiren bu anlarda davulun canlılığı belki bizi hayal alemine kayıp gitmekten alıkoyan ana unsur oluyor. Parçanın en dikkat çekici yanı genelde dinleyeni yıpratabilecek ve parçaya olan konsantrasyonunu azaltabilecek kötücül bir potansiyeli her daim içinde barındıran elektronik ses ve efektlerin çok ölçülü ve nitelikli kullanımı. İki farklı rengin bu yanyana buluşmasından gerçekten nefis bir harmoni çıkarıldığını söylemek mümkün bu parça için.
6 I daha melodik ve sert gitar rifleriyle şekilleniyor. Birkaç farklı melodik çizgiyi birbirine paralel görmek mümkün bu parçada. Davul yine standart kendi üzerine düşeni yapar kıvamda birleştirici bir unsur olarak parçadaki yerini alıyor. Özellikle gitarda kullanılan ekolar zaman zaman güçlü post-rock etkileri yaratıyor. Parça ortasındaki daha akustik kısım deneysel ögelerin ön planda olduğu bir pasaj sunuyor dinleyenlere. Siyah beyaz renklerin hakim olduğu bir ortam düşlüyoruz bu anlarda ve bu keyifli ve farklı atmosfer parçanın sonuna dek süregidiyor.
9 Moving gitarın bir adım öne çıktığı bir girişle karşılıyor bizi. Sakin, derin, huzurlu ve kendine güvenen bir giriş. Burada da özellikle akustik gitar arpejleri ve hafiften kendine bir yer edinen elektronik efektler ve karşımıza ilk defa bu denli karamsar bir havada çıkan davul adım adım biraz daha komplike ve gergin bir ortama doğru emin bir şekilde itetkleyiveriyorlar parçayı. Bas gitarı ilk defa bu kadar net duyduğumuz anlarda yine çizgi dışı perküsyon darbeleri ile parça doğaçlama vurgusunun hakim olduğu bir kimliğe bürünüyor. Charrier bir röportajında albümdeki parçaların ana omurgalarının önceden şekillendirildiğini ancak kabaca üç gün süren stüdyo aşamasında doğaçlama açılımlara da olabildiğince yer açtıklarını belirtiyor.
9(8) Electricity diğerlerine kıyasla daha yüksek tempolu, yoğun ve füzyon bir yapıya sahip. Keskin ekolu gitarların parçaya kattığı saykodelik hava oldukça hoş. Daha yırtıcı seslerden örülü bir skalanın yansıdığı parça ortalarından itibaren hafiften temposunu düşürüyor ve dinleyende rahatlatıcı bir etki bırakıyor.
Bonus EP’deki parçalardan ilki 21 Echoes’un 21 dakikalık oldukça uzun bir versiyonu. Kabaca aynı parçanın canlı performanslarda sıklıkla yapılan biraz daha farklı ve doğaçlama derecesi daha yüksek versiyonu olarak görmek mümkün bu 21 dakikayı. From parçasına yapılan iki remikste (özellikle Field Rotation remiksi oldukça başarılı) ise elektronik vurgular ön planda.
Silver albümü öncelikle oldukça temiz bir çalışma. Dinleyenin keyfini kaçıracak, onu rahatsız edecek en ufak bir pürüz dahi taşımayan bir albüm. Aşırıya kaçmadan özellikle elektronik ses ve efektlerle yapılan kenar süsleri bu etkileyici müzikal tabloya başka bir değer katmakta. Müzisyenlerin ustalıklarını sorgulamamıza mahal bırakmayacak denli kendinden emin, duru ve diri bir çalışma.
Bu yazı www.cazkolik.com sitesi için yazılmıştır.
19 Eylül 2011 Pazartesi
18 Nisan 2011 Pazartesi
Scanner & The Post Modern Jazz Quartet. Blink of an Eye
Cazkolik için AKsi-isTİKAMET köşesinin içeriğine ilişkin köşetaşlarını kurgularken, uzunca zamandır elimizden geldiğince ve de bolca dinleme pratiği yaptığımıza inandığımız elektronik müziğin deneysel kanadıyla bir şekilde kucaklaşan, ama içinde illâki caz nüvesini de barındıran albümlere dair cümleciklerin ana omurgayı oluşturacağı bir yapı düşlemiştik. Bu köşeye bugüne değin taşımaya çalıştığımız albümlerde de az ya da çok bu lezzeti tutturmaya da ihtimam gösterdik. Açıkçası yeni yazımıza konu edeceğimiz albüm inancımız odur ki “bu köşede neye dair yazı yazılmaktadır acep?” sorucuğuna en doğru ve kestirmeden cevap olabilecek kıvamda bir birliktelik içermekte ve sağlam bir örnek içerik taşımaktadır.
Uzunca yıllardır elektronik müzik sahnesinin başat prodüktörlerinden biri olan Scanner (Robin Rimbaud) ve The Post Modern Jazz Quartet isimli ekibin 2010 yılının sonlarında Thirsty Ear etiketiyle yayınladıkları Blink of an Eye isimli albümden bahsediyoruz. Scanner’a bu projede yandaş duran dört kişilik PMJQ ekibinde görev dağılımı ise şu şekilde: Michael Bisio (bas), Michael Thompson (davul), Matthew Shipp (piyano) ve Khan Jamal (vibrafon).
Scanner için ilk aşamada sadece rakamlar üzerinden bir bilgi vermeye çalışalım. www.discogs.com sitesinde Scanner adını arattığınızda sanatçının 30’un üzerinde albümünün ve 20’nin üzerinde EP’sinin olduğunu görüyoruz. Gözlerimizi biraz daha kamaştıran bir rakam ise kendisinin de yeraldığı farklı projelerin sayısının (şimdilik!) 150 civarında olması. Sırf bu birkaç rakam dahi Scanner’ın kişisel üretimlerinin coğrafyasının ne denli geniş ve çok katmanlı bir satıha yayılmış olduğunun göstergesi olarak değerlendirilebilir.
Scanner’ın web sitesine hangi nedenle olursa olsun bir göz atmanızı şiddetle salık verirken, biyografisine ilişkin minik bir özeti de buraya alıntılamak isteriz (www.scannerdot.com). İngiliz müzisyen en özetinde 90’ların başından bu yana müzikal üretim olarak oldukça aktif bir role bürünmüş önemli bir isim. Scanner ya da asıl adıyla söyleyecek olursak Robin Rimbaud; ses, boşluk, imaj ve form ana başlıkları dahilinde oluşturulan çok boyutlu ve araştırmacı bir sahada deneysel bir bakış açısıyla harmanlanan, yeniliklere açık, sorgulayıcı bir dil üzerinden müziksel üretimlerini kurgulayan; bunu yaparken de alışılmadık yol ve perspektiflerin getirdiği zenginliği işlerine yansıtmış biri.
Ziyadesiyle kabarık ortak projelerinde yanyana durduğu isimlere kısa bir göz kırpış dahi Scanner’ın elektronik müziğin popüler / ana akım DJ tayfası dışında pek de yakınından geçemeyeceği bir bilinirliği; kimliğini zedelemeden, hatta bir şekilde onu kabul ettirerekten gerçekleştirebildiğinin de bir göstergesi. Kimlermiş bu isimler derseniz bazı dikkatimizi celbeden isimlerden elbetteki dem vurmak isteriz. Örneğin Roxy Music’in efsanevi figürü Bryan Ferry; alternatif rock müziğin çığır açıcı ismi Radiohead ya da yine alternatif kulvarın çok önemli temsilcilerinde biri olduğu su götürmez bir gerçek olan Laurie Anderson.
Elbette ki Scanner’ı sadece “müzik” alanındaki işleriyle sınırlamak, resmi gereken netliğiyle ortaya koymamıza engel olacaktır. Örneğin moda tasarımcılarıyla da ortak işler yapan Scanner’ın beraber çalıştığı isimlerden biri Türk modacı Hüseyin Çağlayan. Öte yandan çağdaş bestecilerden özellikle Peter Greenaway’in her biri başyapıt olan filmlerine yaptığı müziklerle tanınan Michael Nyman yada Luc Ferrari gibi çağdaş besteciler yine Scanner’la yolu bir şekilde kesişmiş önemli isimlerden sadece birkaçı. Tüm bunları detaylıca derlediğimizde orataya çıkan Scanner figürüne eşleştireceğimiz titrler listesine müzisyenlik dışında yazar ve eleştirmen gibi başlıkları da eklememiz gerekmekte aslında.
Post Modern Jazz Quartet ekibine gelecek olursak, basçı Michael Bisio farklı projelerde görev almış bir isim. Bunlar arasında en ön plana çıkanı Joe McPhee’nin de içinde yer aldığı No Greater Love isimli albüm. Davulcu Michael Thompson’ın ise daha önceden yine Thirsty Ear etiketiyle yayınlanmış iki solo albümü var. 60 doğumlu Amerikalı piyanist Matthew Shipp ise bugüne değin 20 civarı albümde çalmış ve ekibin kalan kısmına nazaran biraz daha ön plana çıkan biri isim. Ekibin en yaşlısı ise vibrafon üstadı 46 doğumlu Amerikalı müzisyen Khan Jamal.
Blink of an Eye albümü ilk anda aklımıza gelebilecek sıradan bir caz projesinin, bir DJ süzgeçinden geçirilerek klüplerde çalınabilir hale getirilmiş, sulandırılmış bir versiyonu değil. Dahi sayılabilecek bir elektronik müzik prodüktörünün hükümranlığında baştan yaratılan bir deney projesi de değil. Öte yandan onlarca albüm ve projede yeralmış bir isim olan Scanner’ın tüm bunlara rağmen caz müziği ile olan ilişkisinin bu albüm öncesine değin oldukça limitli olduğunun da altını çizmek gerekli. Proje aslında halihazırda bitmiş bir Modern Jazz Quartet albümünün, Scanner’a teslimi ve onun fırından çıkmış bu leziz yemeği servis etmeden önce yaptığı minik son dokunuşlardan müteşekkil. Bazı parçalarda bu ekstra sos ve baharat durumu ziyadesiyle kulaklarımıza belirgin bir tını kütlesi bırakırken, bazı parçalarda Scanner’ın adeta bir hayalet gibi notalar arasında gizliden gizliye dolaştığını görmek mümkün.
10 parçadan oluşan albümün toplam süresi 45 dakikayı buluyor. Açılış parçası Shadow Splice dingin bir yapı içinde yumuşak piyano tuşeleriyle devam ediyor. Nitelikli kurgusu ve sağlam melodik yapısıyla albüme etkileyici bir giriş yaptığımız bu parçada Scanner elektronik sesler paletinden seçtiği pastel renkleri hafif fırça darbeleri ile adeta birleştirici bir unsur olarak diğer dörtlünün akustik notaları arasına belirsizce serpiştiriyor.
Ardından keyifli bir melodi bizi karşılıyor vibrafon liderliğinde. C Jam Blues parçasının ilk tetiklediği kuvvetli bir sinematik arka plan hissiyatı oluyor. Piyanonun ani ve net vuruşları bu duyuyu ivmelendiriyor. Parçanın özellikle sonlarına doğru Scanner keskin efektleri ile parçaya farklı bir kimlik kazandırmayı beceriyor.
A Galaxy of Winking Dots bir ara geçiş niteliğinde piyanonun başını çektiği bir soluklanma sağlıyor bizlere. Ardından Not a Frame Earlier or Later’da Scanner ne yapmakta diyenlere çarpıcı bir cevap geliyor. Bu parçada akustik caz tınıları ile Scanner’ın belleğinden devşirilen elektronik seslerin hibrid bir formunu görmek mümkün. O ana dek belli belirsizce etrafta dolaşan Scanner bu parçada üzerindeki hayalet elbisesini çıkararak adeta ben de buradayım diyor güçlüce.
Involuntary Re Ex’te tüm enstrümanlar arasındaki dengeli birliktelikten harmanlanan sakinleştrici bir dört dakika bizleri karşılarken, Most with the Least’te aceleci ve telaşlı bir hava hakim parçanın bütününe. Dreaming with You at my Side’da yine ilk bölümdeki sinematik vurgunun bir adım öne çıktığını, Decisive Moment’ta ise davulun başrolde olduğunu görüyoruz, elbette Scanner yine o minik dokunuşlarını es geçmiyor.
Sonlara doğru geldiğimizde The Cuts and Shadows’ta ambient bir kurgunun ön plana çıkmasına şahit oluyoruz. Kapanış ise heyecanlı, hızlı ve ritmik Beyond the edge of Frame ile yapılıyor.
Blink of an Eye sınırları çok zorlamadan ama bizi bir kademe de olsa tali yollara çeken, bambaşka bir dilden ilk aşamada bir bilinmezler dünyası yaratmaktansa, güncel kelime dağarcığımıza yeyeni kelimeler ekleyen ve farklı dinleme pratiklerine doğru geçiş için mutlak suretle ve rahatlıkla kulak kabartılabilecek bir çalışma. Mahir bir dörtlünün ellerinden çıkmış nitelikli bir caz çalışmasının, üstadlığı hakkında bizim onayımıza zerre ihtiyaç duymayan bir elektronik müzik prodüktörünün süzgeçinden geçirilerek adeta taçlandırıldığı bu albümü her açıdan takdir ve beğeniyle dinleyip sizlere aktarmayı borç bildiğimizi de belirtmiş olalım son cümlemizde...
Uzunca yıllardır elektronik müzik sahnesinin başat prodüktörlerinden biri olan Scanner (Robin Rimbaud) ve The Post Modern Jazz Quartet isimli ekibin 2010 yılının sonlarında Thirsty Ear etiketiyle yayınladıkları Blink of an Eye isimli albümden bahsediyoruz. Scanner’a bu projede yandaş duran dört kişilik PMJQ ekibinde görev dağılımı ise şu şekilde: Michael Bisio (bas), Michael Thompson (davul), Matthew Shipp (piyano) ve Khan Jamal (vibrafon).
Scanner için ilk aşamada sadece rakamlar üzerinden bir bilgi vermeye çalışalım. www.discogs.com sitesinde Scanner adını arattığınızda sanatçının 30’un üzerinde albümünün ve 20’nin üzerinde EP’sinin olduğunu görüyoruz. Gözlerimizi biraz daha kamaştıran bir rakam ise kendisinin de yeraldığı farklı projelerin sayısının (şimdilik!) 150 civarında olması. Sırf bu birkaç rakam dahi Scanner’ın kişisel üretimlerinin coğrafyasının ne denli geniş ve çok katmanlı bir satıha yayılmış olduğunun göstergesi olarak değerlendirilebilir.
Scanner’ın web sitesine hangi nedenle olursa olsun bir göz atmanızı şiddetle salık verirken, biyografisine ilişkin minik bir özeti de buraya alıntılamak isteriz (www.scannerdot.com). İngiliz müzisyen en özetinde 90’ların başından bu yana müzikal üretim olarak oldukça aktif bir role bürünmüş önemli bir isim. Scanner ya da asıl adıyla söyleyecek olursak Robin Rimbaud; ses, boşluk, imaj ve form ana başlıkları dahilinde oluşturulan çok boyutlu ve araştırmacı bir sahada deneysel bir bakış açısıyla harmanlanan, yeniliklere açık, sorgulayıcı bir dil üzerinden müziksel üretimlerini kurgulayan; bunu yaparken de alışılmadık yol ve perspektiflerin getirdiği zenginliği işlerine yansıtmış biri.
Ziyadesiyle kabarık ortak projelerinde yanyana durduğu isimlere kısa bir göz kırpış dahi Scanner’ın elektronik müziğin popüler / ana akım DJ tayfası dışında pek de yakınından geçemeyeceği bir bilinirliği; kimliğini zedelemeden, hatta bir şekilde onu kabul ettirerekten gerçekleştirebildiğinin de bir göstergesi. Kimlermiş bu isimler derseniz bazı dikkatimizi celbeden isimlerden elbetteki dem vurmak isteriz. Örneğin Roxy Music’in efsanevi figürü Bryan Ferry; alternatif rock müziğin çığır açıcı ismi Radiohead ya da yine alternatif kulvarın çok önemli temsilcilerinde biri olduğu su götürmez bir gerçek olan Laurie Anderson.
Elbette ki Scanner’ı sadece “müzik” alanındaki işleriyle sınırlamak, resmi gereken netliğiyle ortaya koymamıza engel olacaktır. Örneğin moda tasarımcılarıyla da ortak işler yapan Scanner’ın beraber çalıştığı isimlerden biri Türk modacı Hüseyin Çağlayan. Öte yandan çağdaş bestecilerden özellikle Peter Greenaway’in her biri başyapıt olan filmlerine yaptığı müziklerle tanınan Michael Nyman yada Luc Ferrari gibi çağdaş besteciler yine Scanner’la yolu bir şekilde kesişmiş önemli isimlerden sadece birkaçı. Tüm bunları detaylıca derlediğimizde orataya çıkan Scanner figürüne eşleştireceğimiz titrler listesine müzisyenlik dışında yazar ve eleştirmen gibi başlıkları da eklememiz gerekmekte aslında.
Post Modern Jazz Quartet ekibine gelecek olursak, basçı Michael Bisio farklı projelerde görev almış bir isim. Bunlar arasında en ön plana çıkanı Joe McPhee’nin de içinde yer aldığı No Greater Love isimli albüm. Davulcu Michael Thompson’ın ise daha önceden yine Thirsty Ear etiketiyle yayınlanmış iki solo albümü var. 60 doğumlu Amerikalı piyanist Matthew Shipp ise bugüne değin 20 civarı albümde çalmış ve ekibin kalan kısmına nazaran biraz daha ön plana çıkan biri isim. Ekibin en yaşlısı ise vibrafon üstadı 46 doğumlu Amerikalı müzisyen Khan Jamal.
Blink of an Eye albümü ilk anda aklımıza gelebilecek sıradan bir caz projesinin, bir DJ süzgeçinden geçirilerek klüplerde çalınabilir hale getirilmiş, sulandırılmış bir versiyonu değil. Dahi sayılabilecek bir elektronik müzik prodüktörünün hükümranlığında baştan yaratılan bir deney projesi de değil. Öte yandan onlarca albüm ve projede yeralmış bir isim olan Scanner’ın tüm bunlara rağmen caz müziği ile olan ilişkisinin bu albüm öncesine değin oldukça limitli olduğunun da altını çizmek gerekli. Proje aslında halihazırda bitmiş bir Modern Jazz Quartet albümünün, Scanner’a teslimi ve onun fırından çıkmış bu leziz yemeği servis etmeden önce yaptığı minik son dokunuşlardan müteşekkil. Bazı parçalarda bu ekstra sos ve baharat durumu ziyadesiyle kulaklarımıza belirgin bir tını kütlesi bırakırken, bazı parçalarda Scanner’ın adeta bir hayalet gibi notalar arasında gizliden gizliye dolaştığını görmek mümkün.
10 parçadan oluşan albümün toplam süresi 45 dakikayı buluyor. Açılış parçası Shadow Splice dingin bir yapı içinde yumuşak piyano tuşeleriyle devam ediyor. Nitelikli kurgusu ve sağlam melodik yapısıyla albüme etkileyici bir giriş yaptığımız bu parçada Scanner elektronik sesler paletinden seçtiği pastel renkleri hafif fırça darbeleri ile adeta birleştirici bir unsur olarak diğer dörtlünün akustik notaları arasına belirsizce serpiştiriyor.
Ardından keyifli bir melodi bizi karşılıyor vibrafon liderliğinde. C Jam Blues parçasının ilk tetiklediği kuvvetli bir sinematik arka plan hissiyatı oluyor. Piyanonun ani ve net vuruşları bu duyuyu ivmelendiriyor. Parçanın özellikle sonlarına doğru Scanner keskin efektleri ile parçaya farklı bir kimlik kazandırmayı beceriyor.
A Galaxy of Winking Dots bir ara geçiş niteliğinde piyanonun başını çektiği bir soluklanma sağlıyor bizlere. Ardından Not a Frame Earlier or Later’da Scanner ne yapmakta diyenlere çarpıcı bir cevap geliyor. Bu parçada akustik caz tınıları ile Scanner’ın belleğinden devşirilen elektronik seslerin hibrid bir formunu görmek mümkün. O ana dek belli belirsizce etrafta dolaşan Scanner bu parçada üzerindeki hayalet elbisesini çıkararak adeta ben de buradayım diyor güçlüce.
Involuntary Re Ex’te tüm enstrümanlar arasındaki dengeli birliktelikten harmanlanan sakinleştrici bir dört dakika bizleri karşılarken, Most with the Least’te aceleci ve telaşlı bir hava hakim parçanın bütününe. Dreaming with You at my Side’da yine ilk bölümdeki sinematik vurgunun bir adım öne çıktığını, Decisive Moment’ta ise davulun başrolde olduğunu görüyoruz, elbette Scanner yine o minik dokunuşlarını es geçmiyor.
Sonlara doğru geldiğimizde The Cuts and Shadows’ta ambient bir kurgunun ön plana çıkmasına şahit oluyoruz. Kapanış ise heyecanlı, hızlı ve ritmik Beyond the edge of Frame ile yapılıyor.
Blink of an Eye sınırları çok zorlamadan ama bizi bir kademe de olsa tali yollara çeken, bambaşka bir dilden ilk aşamada bir bilinmezler dünyası yaratmaktansa, güncel kelime dağarcığımıza yeyeni kelimeler ekleyen ve farklı dinleme pratiklerine doğru geçiş için mutlak suretle ve rahatlıkla kulak kabartılabilecek bir çalışma. Mahir bir dörtlünün ellerinden çıkmış nitelikli bir caz çalışmasının, üstadlığı hakkında bizim onayımıza zerre ihtiyaç duymayan bir elektronik müzik prodüktörünün süzgeçinden geçirilerek adeta taçlandırıldığı bu albümü her açıdan takdir ve beğeniyle dinleyip sizlere aktarmayı borç bildiğimizi de belirtmiş olalım son cümlemizde...
13 Aralık 2010 Pazartesi
Jean-Marc Foltz.Matt Turner.Bill Carrothers. To The Moon. Ayler Records. 2010
Bu değerlendirme Cazkolik web sitesi için yazılmıştır...( www.cazkolik.com )
Yazın arsızca iflahımızı kesen İstanbul sıcakları sonrası Eylül ayı ile birlikte resmi açılışı yapılan sonbahar henüz kendisini yeterince hissettirememiş olsa da, biz AKsi isTİKAMET köşesindeki yazılarımıza biraz daha depresif sularda yıkanmış, lirizmle romantizm arasında gidip gelen, ağırkanlı olduğu kadar karanlık ama bir o kadar da keyifli sayılabilecek bir albümle devam ediyoruz. Ayler Records etiketiyle geçtiğimiz aylarda yayınlanan To The Moon isimli albümde bizi etkileyici bir trio performansı karşılıyor. Klarnette Jean-Marc Foltz grubun başını çekerken, yanı başında kendisine çelloda Matt Turner ve piyanoda Bill Carrothers eşlik ediyor.
2000 yılında İsveç’te kurulan Ayler Records bugüne dek özellikle free jazz janrında yayınladığı gerek güncel çalışmalar gerekse de arşiv niteliği yüksek eski albümler ile kendi alanında önemli bir yer teşkil etmiş plak şirketlerinden biri. Halihazırda yüzü aşkın çalışmanın yeraldığı bu etkileyici katalogda ilk çırpıda göze çarpan isimlerden bazılarını analım isteriz: Joelle Leandre, Frode Gjerstad, Peter Brötzmann, Hamid Drake, William Parker, Henry Grimes ve elbette Albert Ayler...
Fransız klarnetçi Jean-Marc Foltz birçok farklı projenin içinde yeralan bir isim: Sébastien Boisseau ve Christophe Marguet ile birlikte Jean-Marc Foltz Trio olarak, Stephan Oliva ve Bruno Chevillon ile ayrı ayrı duo ve her ikisiyle birlikte yine trio olarak çalan müzisyen, ayrıca Armand Angster ve Sylvain Kassap ile birlikte üç klarnetten oluşan dikkat çekici bir trio projesinde de yeralıyor.
Matt Turner ise günümüzün en hayranlık uyandırıcı doğaçlamacı çellistlerinden biri olarak anılıyor. Aynı zamanda piyano da çalan Turner, standart cazdan avangarda ve alternatif rock’a dek uzanan geniş bir müzikal yelpazede kendine sağlam bir yer edinmiş durumda. Kendisinin eğitimi esasında Dave Holland gibi usta bir müzisyenle birlikte çalışmış olduğunun da altını çizelim.
Albümde piyanoda karşımıza çıkan Bill Carrothers ise öncelikle bugüne dek denk geldiğim en eğlenceli ve renkli caz müzisyeni web sayfasına sahip. Carrothers onlarca albüm ve çeşitli ödüllerin eşliğinde 30 yıla yakın süredir piyanosunun başında olan değerli bir müzisyen kısaca...
To The Moon üç müzisyenin dengeli bir doğaçlama yaklaşımı içinde ortaya çıkmış, oldukça dingin, uçlarda gezinmeyen ama belirli bir alan dahilinde kendi meşrebince zenginliklere yerveren bir çalışma. Zaman zaman melodik bir kurgunun farkedilebilir kıvama getirildiği, ama sıklıkla birbiriyle kısa cümlelerle sohbet eden üç enstrüman eşliğinde kendi yolunu bulan bir albüm To The Moon. Albümün genelinde ekip içinde özellikle klarnette Jean-Marc Foltz biraz daha çizgi dışı bir güzergahta ilerlese de piyano ve çello kendi rotalarında fazla sapmalara izin vermeden keyifli bir performans sergiliyorlar.
Albüm soyut bir lirizm ile modern bir romantizm arasında yaptığı gitgellerle bazen arkamıza yaslanıp tatlı bir huzuru içimize şırıngılarken, bazen de anlık uyarılarla sıradanlığın gevşekliğinden bizleri kurtarıp parçalara farklı ve taze bir pencereden bakmamızı sağlıyor.
Albümün açılışı cazdan ziyade klasik müzik referanslı bir tonlama ile birlikte naif piyano melodileri eşliğinde düşük tempolu küçük cümleler kuran çellonun liderliğindeki Moonfleck ile yapılıyor. Adeta hüzün yüklü bir senaryonun notalara döküldüğü parçalarda klarnet de ara pasajlarda kendine yer edinmeyi başarıyor.
Ağır tempolu açılışın ardından görece hareketli bir parça olan Black Butterflies geliyor. Piyano ve klarnet eşliğinde gelişen parçada aynı kısa cümlelerin bu defa karşılıklı olarak söylendiğine şahit oluyoruz. Klarnetin tonu gerçekten etkileyici ve sürükleyici. Parçanın sonlarına doğru eş zamanlı bir kurgu dahilinde üstüste konuşan sesler arasında sıyrılıp son sözü söyleyen yine klarnet oluyor. Black Butterflies müzikal dokunun yorumlanışındaki farklılığın albüme getirdiği nitelik farkını hissedebilmek adına etkileyici bir örnek olarak geride kalırken başlayan A Pale Washerwoman endişeli bir melodik yapı içerisinde gelişiyor. Ardından gelen Knitting Needles’da da kısmen aynı hislere kapılmak mümkün. Yapısal olarak Knitting Needles albümde deneysellik açısından bir adım öne çıkan kimliğiyle dikkat çekiyor. Her üç müzisyen de bu parçada o ana dek ipuçları hiç verilmemiş bir yorumla karşımıza çıkıyorlar. Klarnetin boğuk sesleri arasında Michael Nyman’ı anımsatan repetitif bir çello ve perküsyon kurgusu (bu parçada Carrothers piyanonun içine dalıyor adeta) bu parçayı albümün en farklı çalışması haline getiriyor.
Romantik vurgusu oldukça kuvvetli Moondrunk içli piyano dokunuşlarıyla başlıyor. Klarnet uçuşan melodilerle elele tutuşarak huzurlu ve dingin bir yolculuğa çıkarıyor bizleri. Takip eden Crosses da benzer titreşimler salıyor aslında içimize. Memleket hudutları dahilinde canlı görmek konusunda içimin yanıp tutuştuğunu bir kez daha itiraf edeceğim David Darling’in ECM etiketli albümlerini anımsatan derin ve çok boyutlu çello bu iki parçada başrolü üstleniyor. Klarnetiyle Jean-Marc Foltz ve piyanoda Bill Carrothers bu parçalarda yaptıkları minik eklemelerle biraz daha eşlikçi rolündeler. Gallowas Song isimli parçayı bile bir nebze bu gruba dahil etmek mümkün. Ancak bu defa üçlünün arasında daha dengeli bir görev dağılımı söz konusu. Bu parça için altı çizilmesi gereken ayrı bir not ise özellikle ikinci yarıda daha serbest bir söylemle, biraz daha isyankar ve ısrarcı bir tona kavuşan klarnet ve piyanonun karşılıklı atışmalarının büyüleyici derinliği.
Son bölümde yeralan Old Pantomimes, To Colombine ve kapanışı yapan Prayer yine sakince bir atmosfer içinde ilerleyen lirik parçalar. Prayer albümdeki doğaçlama yoğunluğunun bir nebze daha yakından hissedildiği bir parça olarak etkileyici bir kapanış performansı sergiliyor.
To The Moon üç usta müzisyenin kendi aralarında yakalamayı başardıkları farklı bir dilin minik kompozisyonlara yansımasını içeren nitelikli bir çalışma. Ana yolun dışına fazlaca taşmadan güzergah içindeki salınımlarıyla kimliklendirilen bu doku tüm albüm boyunca içten, derin ve naif bir yaklaşımla ele alınarak başta da belirttiğimiz gibi lirik / romantik referansları da yüksek oktanlı bir hale döndürülmüş durumda. Bu haliyle hiç de yorucu olmayan albüm fazla renge bulanmamış soyut bir tablo gibi içimize işleniyor.
Sonbahar mevsimine uygun tınılar barındıran çalışmayı bir anlamda aynı kelimeler üzerinden farklı dünyalara ve algılara kapılar açan şiirlere benzetmek de mümkün. Son bir not olarak az ama özlü sözlerle iteklendiğimiz bu yeni çağrının peşinde gözler kapalı, ardımıza yaslanmış tatlı bir rüyaya dalmak için özellikle akşam saatlerini salık vermek isteriz.
Yazın arsızca iflahımızı kesen İstanbul sıcakları sonrası Eylül ayı ile birlikte resmi açılışı yapılan sonbahar henüz kendisini yeterince hissettirememiş olsa da, biz AKsi isTİKAMET köşesindeki yazılarımıza biraz daha depresif sularda yıkanmış, lirizmle romantizm arasında gidip gelen, ağırkanlı olduğu kadar karanlık ama bir o kadar da keyifli sayılabilecek bir albümle devam ediyoruz. Ayler Records etiketiyle geçtiğimiz aylarda yayınlanan To The Moon isimli albümde bizi etkileyici bir trio performansı karşılıyor. Klarnette Jean-Marc Foltz grubun başını çekerken, yanı başında kendisine çelloda Matt Turner ve piyanoda Bill Carrothers eşlik ediyor.
2000 yılında İsveç’te kurulan Ayler Records bugüne dek özellikle free jazz janrında yayınladığı gerek güncel çalışmalar gerekse de arşiv niteliği yüksek eski albümler ile kendi alanında önemli bir yer teşkil etmiş plak şirketlerinden biri. Halihazırda yüzü aşkın çalışmanın yeraldığı bu etkileyici katalogda ilk çırpıda göze çarpan isimlerden bazılarını analım isteriz: Joelle Leandre, Frode Gjerstad, Peter Brötzmann, Hamid Drake, William Parker, Henry Grimes ve elbette Albert Ayler...
Fransız klarnetçi Jean-Marc Foltz birçok farklı projenin içinde yeralan bir isim: Sébastien Boisseau ve Christophe Marguet ile birlikte Jean-Marc Foltz Trio olarak, Stephan Oliva ve Bruno Chevillon ile ayrı ayrı duo ve her ikisiyle birlikte yine trio olarak çalan müzisyen, ayrıca Armand Angster ve Sylvain Kassap ile birlikte üç klarnetten oluşan dikkat çekici bir trio projesinde de yeralıyor.
Matt Turner ise günümüzün en hayranlık uyandırıcı doğaçlamacı çellistlerinden biri olarak anılıyor. Aynı zamanda piyano da çalan Turner, standart cazdan avangarda ve alternatif rock’a dek uzanan geniş bir müzikal yelpazede kendine sağlam bir yer edinmiş durumda. Kendisinin eğitimi esasında Dave Holland gibi usta bir müzisyenle birlikte çalışmış olduğunun da altını çizelim.
Albümde piyanoda karşımıza çıkan Bill Carrothers ise öncelikle bugüne dek denk geldiğim en eğlenceli ve renkli caz müzisyeni web sayfasına sahip. Carrothers onlarca albüm ve çeşitli ödüllerin eşliğinde 30 yıla yakın süredir piyanosunun başında olan değerli bir müzisyen kısaca...
To The Moon üç müzisyenin dengeli bir doğaçlama yaklaşımı içinde ortaya çıkmış, oldukça dingin, uçlarda gezinmeyen ama belirli bir alan dahilinde kendi meşrebince zenginliklere yerveren bir çalışma. Zaman zaman melodik bir kurgunun farkedilebilir kıvama getirildiği, ama sıklıkla birbiriyle kısa cümlelerle sohbet eden üç enstrüman eşliğinde kendi yolunu bulan bir albüm To The Moon. Albümün genelinde ekip içinde özellikle klarnette Jean-Marc Foltz biraz daha çizgi dışı bir güzergahta ilerlese de piyano ve çello kendi rotalarında fazla sapmalara izin vermeden keyifli bir performans sergiliyorlar.
Albüm soyut bir lirizm ile modern bir romantizm arasında yaptığı gitgellerle bazen arkamıza yaslanıp tatlı bir huzuru içimize şırıngılarken, bazen de anlık uyarılarla sıradanlığın gevşekliğinden bizleri kurtarıp parçalara farklı ve taze bir pencereden bakmamızı sağlıyor.
Albümün açılışı cazdan ziyade klasik müzik referanslı bir tonlama ile birlikte naif piyano melodileri eşliğinde düşük tempolu küçük cümleler kuran çellonun liderliğindeki Moonfleck ile yapılıyor. Adeta hüzün yüklü bir senaryonun notalara döküldüğü parçalarda klarnet de ara pasajlarda kendine yer edinmeyi başarıyor.
Ağır tempolu açılışın ardından görece hareketli bir parça olan Black Butterflies geliyor. Piyano ve klarnet eşliğinde gelişen parçada aynı kısa cümlelerin bu defa karşılıklı olarak söylendiğine şahit oluyoruz. Klarnetin tonu gerçekten etkileyici ve sürükleyici. Parçanın sonlarına doğru eş zamanlı bir kurgu dahilinde üstüste konuşan sesler arasında sıyrılıp son sözü söyleyen yine klarnet oluyor. Black Butterflies müzikal dokunun yorumlanışındaki farklılığın albüme getirdiği nitelik farkını hissedebilmek adına etkileyici bir örnek olarak geride kalırken başlayan A Pale Washerwoman endişeli bir melodik yapı içerisinde gelişiyor. Ardından gelen Knitting Needles’da da kısmen aynı hislere kapılmak mümkün. Yapısal olarak Knitting Needles albümde deneysellik açısından bir adım öne çıkan kimliğiyle dikkat çekiyor. Her üç müzisyen de bu parçada o ana dek ipuçları hiç verilmemiş bir yorumla karşımıza çıkıyorlar. Klarnetin boğuk sesleri arasında Michael Nyman’ı anımsatan repetitif bir çello ve perküsyon kurgusu (bu parçada Carrothers piyanonun içine dalıyor adeta) bu parçayı albümün en farklı çalışması haline getiriyor.
Romantik vurgusu oldukça kuvvetli Moondrunk içli piyano dokunuşlarıyla başlıyor. Klarnet uçuşan melodilerle elele tutuşarak huzurlu ve dingin bir yolculuğa çıkarıyor bizleri. Takip eden Crosses da benzer titreşimler salıyor aslında içimize. Memleket hudutları dahilinde canlı görmek konusunda içimin yanıp tutuştuğunu bir kez daha itiraf edeceğim David Darling’in ECM etiketli albümlerini anımsatan derin ve çok boyutlu çello bu iki parçada başrolü üstleniyor. Klarnetiyle Jean-Marc Foltz ve piyanoda Bill Carrothers bu parçalarda yaptıkları minik eklemelerle biraz daha eşlikçi rolündeler. Gallowas Song isimli parçayı bile bir nebze bu gruba dahil etmek mümkün. Ancak bu defa üçlünün arasında daha dengeli bir görev dağılımı söz konusu. Bu parça için altı çizilmesi gereken ayrı bir not ise özellikle ikinci yarıda daha serbest bir söylemle, biraz daha isyankar ve ısrarcı bir tona kavuşan klarnet ve piyanonun karşılıklı atışmalarının büyüleyici derinliği.
Son bölümde yeralan Old Pantomimes, To Colombine ve kapanışı yapan Prayer yine sakince bir atmosfer içinde ilerleyen lirik parçalar. Prayer albümdeki doğaçlama yoğunluğunun bir nebze daha yakından hissedildiği bir parça olarak etkileyici bir kapanış performansı sergiliyor.
To The Moon üç usta müzisyenin kendi aralarında yakalamayı başardıkları farklı bir dilin minik kompozisyonlara yansımasını içeren nitelikli bir çalışma. Ana yolun dışına fazlaca taşmadan güzergah içindeki salınımlarıyla kimliklendirilen bu doku tüm albüm boyunca içten, derin ve naif bir yaklaşımla ele alınarak başta da belirttiğimiz gibi lirik / romantik referansları da yüksek oktanlı bir hale döndürülmüş durumda. Bu haliyle hiç de yorucu olmayan albüm fazla renge bulanmamış soyut bir tablo gibi içimize işleniyor.
Sonbahar mevsimine uygun tınılar barındıran çalışmayı bir anlamda aynı kelimeler üzerinden farklı dünyalara ve algılara kapılar açan şiirlere benzetmek de mümkün. Son bir not olarak az ama özlü sözlerle iteklendiğimiz bu yeni çağrının peşinde gözler kapalı, ardımıza yaslanmış tatlı bir rüyaya dalmak için özellikle akşam saatlerini salık vermek isteriz.
1 Kasım 2010 Pazartesi
fasitdaire plays 2010 @ arkaoda / 3 kasım @ 21:30

Sahne 03. Plan 11. Akşam saat 21:30 sularıdır. 2010, odaya girip çıkanlara aldırmaksızın adım adım kendi hazin sonuna hazırlanmaktadır. Pılını pırtısını toplayıp gitmeden son bir defa kapı aralığından Arkaoda’ya bakmaktadır. Ardında bırakacağı izlerin tazeliğine rağmen, bir gün unutulacağı endişesiyle birlikte içini kaplayan sıkıntı gittikçe büyümektedir sanki. Aniden aklına kendince dahiyane bir fikir gelir. Yüzüne gülüp ardından sövenlere güzel bir oyun oynamak niyetindedir. Kapıyı çarpıp gitmeden arkaoda’nın kabinine üzerinde “fasitdaire” yazan bir kutu bırakacaktır. Bizzat kendi elleriyle pişirdiği IDM ve glitch kurabiyeler, abstract serpiştirilmiş bisküviler, minimal minimal kesilmiş şekerlemeler dolu bir kutu...Elbette her birini nefis bir elektronika sosuna bandırarak yapacaktır bunu. Derin bir nefes çeker, artık içi rahattır; kapıya doğru yönelir...
fb : http://www.facebook.com/event.php?eid=125658070826283&index=1
5 Ekim 2010 Salı
Pan Sonic. Gravitoni. Blast First. 2010 ( minima )
90’lardan bu yana elektronik müzik sahnesinin en önemli isimlerinden biri olan Pan Sonic ( Ilpo Vaisanen ve Mika Vainio ) yeni albümüyle bizi tekrar yerimizden sıçratmayı becermiş görünüyor. Hemen tanınabilir tarzlarıyla ve her daim farklı projelere nitelik katan varlıklarıyla Pan Sonic deneysel elektronik müziğin önemli referans noktalarından biri aslında. Gravitoni ikilinin elektroniklerde neredeyse sınır tanımaksızın uçlarda gezindiği ve sıklıkla endüstriyel vurguları ön plana çıkan sert, tavizsiz ve kendi sözünü dikte eden bir çalışma. Örneğin açılışı yapan “Voltos Bolt” ve takip eden “Corona” veya “Trepanointi” gibi parçalarda bir an kendinizi darbeli matkap sesleri arasında yıkılan bir binanın içindeymiş gibi hissedebilirsiniz. Öte yandan “Fermi” ve “Kaksoisvinokas” gibi parçalarda ilk dönem Pan Sonic tınılarını ve sıcaklığını da yakalamak mümkün. Daha melodik, canlı ve rafine seslerden kurulu bu parçalar albümün bir nebze dengelenmesini sağlıyor açıkçası. Bunlar arasına serpiştirilmiş geçiş parçaları ise özellikle grup elemanlarından Mika Vainio’nun solo albümlerinde rastlanan daha drone tandanslı, karanlık ambient ögeler barındırıyor. Pan Sonic ne yapsa dinlenir diyerek arşive koymakta fayda omakla birlikte, cihazın ses ayarlarını kontrol etmeden “çal” düğmesine basmamanızı tavsiye ederiz.
ÇS. Clicks . Cuts 5.0 Paradigm Shift. Mille Plateaux. 2010 ( minima )
Mille Plateaux ( isim felsefeci Gilles Deleuze ve Felix Guattari ikilisinin aynı adlı kitabından geliyor ) etiketi glitch, clicks & cuts, minimal techno velhasılı deneysel elektronik müzik sevdalılarının 90’lı yıllardaki bir numaralı mabediyken, dağıtım ayağında yaşanan finansal sorunlar nedeniyle 2000’li yıllarda birkaç minik yeniden canlanma denemesi dışında etkin bir role bürünemeyen bir etiket haline geldi maalesef. Nihayet son olarak Total Recall isimli dağıtım zinciri yörüngesine giren etiket, 2010 yılında üç çalışma birden yayımladı. 2000’lerin başında özellikle glitch janrı için en nadide derleme albümler olarak anılan Click & Cuts serisinin devamı olan bu çalışmada Aoki Takamasa, Ametsub, Loom, Marow ve Alinoe gibi grupların parçalarında görece dingin ve minimal yapılandırmalar eşliğinde örülen elektronik bir ses atmosferi bizi karşılıyor. Daha ziyade kulaklıklarda ses hanesine yüklenerek meditasyon şeklinde dinlenebilecek bu parçalar daha önceki Click & Cuts derlemelerine paralel bir kimyaya sahip. Ancak albümün adından anlaşılacağı üzere kalan parçalarının birçoğunda daha gergin, hırçın ve agresif bir söylem söz konusu. Daha çiğ ve kuvvetli sesler, aritmik yapılar içinde eritilerek rahatsız edici bir dil yaratılmış. Özetle Mille Plateaux mu ? Koy sepete…
pq. You'll Never Find Us Here. Expanding. 2010 ( minima )
Maarten Vandewalle ve Samir Bekaert’ten oluşan pq Belçika orijinli bir grup. İlk albümlerini; Benge, Vessel, Stendec, Flotel, Sovacusa gibi isimlere evsahipliği yapan Expanding Records etiketiyle çıkaran grubun çalışması dingin sularda gezinen, akustik piyano ve gitar tınılarıyla bezenmiş başarılı bir indietronica denemesi. Sinematik vurgusu da bir hayli kuvvetli olan albümde, ambient-akustik melodilerin elektronik serpintilerle bezendiğini görüyoruz. Hemen tüm parçalarda gitarın bir adım ön planda olduğu çalışmada, melodik yapıları kuvvetli ve daha dengeli bir yapı üzerine kurgulanan “La Chapelle”, “The Blind Architect”, “Hidden Track”,“In Praise” ve “Hold Me” isimli parçalar bir adım daha öne çıkıyor. pq bu ilk albümüyle takdiri hakederek sonraki çalışmalarına kulak kabartmakta fayda olacağının sinyalini veriyor olsa da, grubun elektroniklerde yakaladığı nitelikli kurguyu akustik enstrüman kullanımlarına pek yansıtamamış olmaları albümün zayıf noktalarından birini oluşturuyor. Akustik kısmın daha statik ve uyuklatıcı bir modda olması sorununun zaman zaman aşılabildiğini en iyi gösteren parça minimal tekno tandanslı kurgusuyla dikkat çeken, yüksek ritimli kapanış parçası “Somebody Should Repeat My Summer”. Gruba geçer not vermekle beraber biraz daha çalışma gerekir diyerek muhalefet şerhimizi de düşelim isteriz.
Kaydol:
Kayıtlar (Atom)